در احادیث و روایات به قم، این استان مهم که مرکز تشیع به حساب میآید و در مجاورت استان تهران واقع است، اشارات بسیار شده است. به همین دلیل بنیاد نخبگان استان قم، وظیفه سنگینی بر دوش دارد و لازم است نخبگان و مستعدان این استان را بهگونهای پرورش دهد که در شأن نام استان قم باشد. از جمله سازمانهایی که مسئولیت پرورش نخبگان را برعهده دارد، بنیاد ملی نخبگان است که وابسته به نهاد علمی و فناوری ریاستجمهوری است. بنیاد نخبگان با ایجاد شعبه در استانهای مختلف، سعی دارد با تسلط بیشتری به شناسایی نخبگان و حمایت از آنها بپردازد. محمد رضایی، رئیس بنیاد نخبگان استان قم با علم به این وظیفه حساس و مهمی که بر دوش دارد، برنامههایی را در سال گذشته برای نخبگان و مستعدان استان برگزار کرده و در سال جاری علاوهبر تداوم برنامههای قبلی، در حال تدارک و اجرای برنامههای تازه است.
برنامههایی برای پرورش نخبگان
برنامههای متعدد و مختلفی اجرا شد. اگر بخواهم به صورت تیتروار، اهم برنامهها را نام ببرم، میتوانم به نظارت بر طرح ملی شهاب اشاره کنم. در این طرح حدود 13هزارو500 دانشآموز در دو منطقه تحت پوشش قرار گرفتهاند و ما نظارت بر اجرای دقیق و صحیح آن داشتهایم. در دیگر برنامه ما با عنوان دوست علمی، دانشآموزان مستعد را در سه حوزه فیزیک، ریاضی و علوم انسانی شناسایی کردهایم، برترینها را گرد هم آورده و برایشان برنامههای متنوع علمی و ورزشی تدارک دیدهایم. همچنین نشستهای هماندیشی نخبگان و مسئولان را در سال گذشته برگزار کردهایم. این نشستها هم با مسئولان استانی بوده و هم با ضرغام، رئیس صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران. در جلسهای که با ضرغام داشتهایم، راههای تعامل نخبگان با صندوق و شورای علمی بنیاد مورد بحث و بررسی قرار گرفته است. درنهایت محصول این نشست آن بود که چند نفر را به ضرغام معرفی کردیم تا مورد حمایت و کمکهای بیشتر قرار گیرند. همچنین پنلی با حضور رئیس مجلس شورای اسلامی، استاندار و به همراه 6 نفر از مدیران و سرامدان استان تشکیل شد. 6 نفر از مدیران عالی استان که نخبگان با آنها سر و کار دارند و 6 نخبه را در جلسهای روی سن بردیم و این دو گروه با یکدیگر به بحث و تبادل نظر پرداختند. برخی از مشکلات همانجا حل و دستورات آن صادر شد. جامعه هدف ما هم نخبگان، کارآفرینان، استادان، فناوران، ورزشکاران و هنرمندان بودند.
نخبهپروری در استان قم
استان قم همواره مهد دانش و فضیلت، سرچشمه حکمت و معرفت و مورد عنایت اهل بیت عصمت و طهارت بوده است. حتی در نامگذاری استان قم، روایات مختلفی وجود دارد. در بعضی روایات آمده است به این دلیل اسم این استان قم است چون اهل این شهر دور حضرت قائم گرد هم میآیند. در روایاتی دیگر علت این نامگذاری را چنین میدانند که زمانی که کشتی حضرت نوح در توفان به این نقطه رسید، از حرکت ایستاد. روایات و احادیث درباره این شهر بسیار است و گفته میشود علم از این شهر به سایر شهرها میرود و اگر قم نبود، دین ضایع میشد. در این استان بیش از 80 هزار طلبه و عالم و مدرس و محقق و همین تعداد دانشجو و استاد در 32 دانشگاه و مرکز آموزش عالی داریم. بنیاد نخبگان و حوزه علمیه با یکدیگر تعامل دارند و ما بسیاری از طلبهها و محققان حوزوی را هم تحت پوشش بنیاد نخبگان قرار دادهایم. بنابراین افراد تحت پوشش بنیاد نخبگان استان قم هم روحانیون هستند و هم دانشگاهیان و مخترعان.
برنامههای سال 95
مجموعا در بنیاد نخبگان استان قم برای امسال 15 برنامه داریم که زمانبندی دقیق برای اجرای همه آنها انجام شده است. طبق این زمانبندی، برخی از آنها در چند ماهی که از ابتدای سال میگذرد، برگزار شدهاند و برای بعضی دیگر در حال مقدمهچینی هستیم. مثلا در اردیبهشت نشست هماندیشیای با حضور استاندار داشتهایم و کارگاه مخترعان و کارگاه جوایز تحصیلی برگزار شده است. در خرداد برنامههایی برای رصد ستارگان داشتیم و بازدید از مرکز فضایی و رصدی در اطراف قم را در دستور کار قرار دادیم که چندی پیش از همه نقاط کشور آمده بودند تا شاهد بارش شهابی باشند. ما هم شرایط حضور 35 نفر از نخبگان را در این برنامه فراهم کردیم. همچنین نشست اقتصاد مقاومتی را با همکاری حوزه علمیه برگزار کردیم که مسئولان بنیاد ملی نیز در آن حضور داشتند. در آذر نیز قرار است قم، جشنواره رویش را برگزار کند و میزبان استانهای تهران، البرز، اصفهان، مرکزی و کهگیلویه و بویراحمد باشد. کارگاه توانمندسازی که اواخر مرداد یا اوایل شهریور برگزار خواهد شد، به موضوع نخبگان و سبک زندگی اسلامی میپردازد. همچنین در پی تشکیل کارگروههای تخصصی در حوزه محیطزیست، گردشگری و فرهنگی هستیم.
اتاقهای فکر و ایدهپردازی
اینها در اصل اتاق فکر هستند که نخبگان ایدهپردازی میکنند و مسئولان اجرایی نیز به اجرا شدن این ایدهها کمک میکنند. از آنجایی که استان قم سالانه 20 میلیون زائر دارد، این استان دارای پتانسیل بالایی در جذب مسافر است. بنابراین باید برنامهای داشته باشیم که بتوانیم از این حجم از مسافران بیشترین بهره را ببریم. بخشی از فعالیتها نیز همانطور که گفتم ادامه برنامههای سال گذشته است که در این میان میتوان به استمرار در گردآوری اطلاعات سرآمدان استانی، تشکیل کارگاههای تخصصی، شرکت در نمایشگاه هفته پژوهش، برگزاری کارگاه پژوهشی، تجلیل از مستعدان و الگوسازی از آنان، برنامههای تربیتی و آموزشی برای نهادینه کردن اخلاق اسلامی، برنامه دوست علمی، بازدید از مراکز علمی و تحقیقاتی، برگزاری اردوهای جهادی و... اشاره کرد که به ترتیب طبق برنامهریزی صورت گرفته در ابتدای سال انجام خواهد شد.
برگزاری اردوهای جهادی
اعطای50 میلیون تومان به نفرات برتر مسابقات ملی مهارت برای ارتقا و نمونهسازی طرحها یکی از برنامههای ما بوده است. مضاف بر این در راستای شناسایی سرآمدان استان با دانشگاهها ارتباط برقرار کرده و بانک خوبی از این افراد تهیه شده است. از دیگر اقدامات بنیاد نخبگان استان قم، حضور موثر در ستاد هفته پژوهش و کمیته فناوران بود. در این نمایش دستاورد سرآمدان برای تجاریسازی به نمایش گذاشته شد تا بتوانند طرحها را تجاریسازی کنند. از دیگر اقداماتی که بنیاد این استان انجام داده است، میتوان به اردوی جهادی با همکاری دانشگاه علوم پزشکی و اعزام به مناطق محروم، اجرای طرح تکریم و الگوسازی نخبگان با سه برنامه نخبگان عضو جمعیت هلالاحمر، نفرات برتر کنکور سراسری و سرامدان حوزههای مختلف و همکاری با جشنوارهای منطقهای رویش اشاره کرد که سال گذشته در اراک برگزار شد. همچنین بازدید از مراکز علمی و تحقیقاتی و صنعتی را در دستور کار قرار دادهایم و برنامههای تربیتی آموزشی برای نهادینه کردن اخلاق اسلامی، آداب ایرانی و انضباط حرفهای برگزار کردهایم. از جمله مراکز علمی و تحقیقاتی که از آنها بازدید کردهایم، یکی مرکز ناباروری در جهاد دانشگاهی، موزه فقه و زندگی و دیگری برنامه بازدید از کتابخانه آیتالله مرعشی نجفی بوده است.
روناک حسینی