تصمیم شرکت آرکام برای بستن صرافی خود، پس از کمتر از یک سال فعالیت، بار دیگر نشان داد که فضای رقابتی بازار رمزارز تا چه اندازه برای تازهواردها بیرحم شده است. این صرافی که با امید ورود به حوزه معاملات پرریسک و جذب کاربران حرفهای راهاندازی شده بود، در نهایت به دلیل نبود حجم کافی معاملات و فشار رقابتی شدید، از ادامه مسیر بازماند.
شروعی پرهیاهو، پایانی سریع
آرکام در سال گذشته با تبلیغات گسترده اعلام کرد که قصد دارد وارد حوزه معاملات اهرمی و سپس معاملات معمولی شود. در ادامه، خدمات خود را در چند ایالت گسترش داد و حتی برنامه تلفن همراه نیز عرضه کرد. با این حال، همه این تلاشها نتوانستند مشکل اصلی را حل کنند: نبود کاربران کافی.
گزارشها نشان میدهد که حجم معاملات روزانه این صرافی تنها حدود چند صد هزار دلار بوده؛ رقمی که در برابر حجم میلیاردی صرافیهای بزرگ، عملاً هیچ شانسی برای سودآوری باقی نمیگذارد. در چنین شرایطی، هزینههای نگهداری سامانه، تأمین نقدینگی و جذب بازارسازها بسیار بیشتر از درآمد حاصل از کارمزدهاست.
واکنش جامعه و تناقض در مدل کسبوکار
کاربران سختگیر دنیای رمزارز نیز واکنش تندی نشان دادند. برخی معتقد بودند آرکام به جای تلاش برای ساخت یک صرافی دیگر، باید روی همان کاری تمرکز میکرد که در آن شناخته شده است: تحلیل دادههای زنجیرهای. از نگاه این گروه، آرکام بدون داشتن جریان طبیعی ورود سرمایه و بدون پشتوانه نقدینگی، نمیتوانست در میدان رقابت با غولهای بازار دوام بیاورد.
این انتقادها به یک نکته مهم اشاره دارد: صرافی موفق تنها با فناوری ساخته نمیشود؛ بلکه نیازمند اعتماد کاربران، نقدینگی فراوان و مزیت رقابتی واقعی است. آرکام هیچکدام از اینها را در حد کافی نداشت.
چرا صرافیهای کوچک شکست میخورند؟
تعطیلی آرکام تنها یک نمونه از موج شکستهای مشابه در سالهای اخیر است. چند عامل اصلی این روند را توضیح میدهد:
افزایش هزینههای نظارتی: پس از بحرانهای بزرگ بازار، قوانین سختگیرانهتری وضع شده و اجرای آنها برای صرافیهای کوچک بسیار پرهزینه است.
کاهش تمایل به ریسک: سرمایهگذاران و معاملهگران حرفهای ترجیح میدهند در صرافیهای بزرگ و شناختهشده فعالیت کنند، نه در پلتفرمهای تازهتأسیس.
پراکندگی شدید بازار: دهها صرافی در سراسر جهان فعالیت میکنند و بدون مزیت مشخص، جذب نقدینگی تقریباً ناممکن است.
اقتصاد شکننده کارمزدها: وقتی حجم معاملات پایین باشد، درآمد کارمزدی حتی هزینههای پایه را هم پوشش نمیدهد.
وضعیت بازار در زمان این تصمیم
تعطیلی آرکام در شرایطی رخ میدهد که بازار رمزارز همچنان نوسان زیادی دارد و رفتار آن به شدت به شرایط اقتصادی جهانی وابسته است. بیتکوین در محدوده قیمتی بالا نوسان میکند، اتریوم با کاهش همراه شده و سولانا رشد قابلتوجهی را تجربه کرده است. این وضعیت نشان میدهد که نقدینگی بازار بیشتر به سمت چند صرافی بزرگ متمرکز شده و صرافیهای کوچک عملاً سهمی از جریان اصلی بازار ندارند.
تعطیلی صرافی آرکام یک پیام روشن دارد: در بازار امروز رمزارز، راهاندازی یک صرافی تازه بدون نقدینگی، سرمایه قابلتوجه و مزیت رقابتی واقعی تقریباً غیرممکن است.
آرکام احتمالاً دوباره به حوزه اصلی خود، یعنی تحلیل دادههای زنجیرهای، بازخواهد گشت؛ جایی که واقعاً در آن توان رقابت دارد. اما تجربه کوتاه این شرکت در دنیای صرافیها، نمونهای آموزنده از واقعیت سخت این صنعت است.