کد خبر: 223049

شکاف‌های اصلی جامعۀ آمریکا در اعتراضات فعال شده است

اوباما و کلینتون وسط قصۀ مینه‌سوتا

در پی تشدید خشونت‌ها و کشتار معترضان در ایالت مینه‌سوتا، رهبران ارشد حزب دموکرات از جمله باراک اوباما و بیل کلینتون به انتقاد تند از دولت ترامپ پرداختند. به نظر می‌رسد دموکرات‌ها با ورود حساب‌شده به بحران، ضمن مهار خیابان، تلاش دارند اعتراضات را به مسیرهای انتخاباتی هدایت کنند. ادامه درگیری‌های مشابه در ایالت‌های مختلف ممکن است تعادل داخلی آمریکا را برهم زده و فشارها برای مهار ترامپ را افزایش دهد.

با وقایع ایالت مینه‌سوتا و کشتار مردم معترض، دولتمردان سابق از حزب دموکرات دور جدیدی از انتقاد به دولت «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا را کلید زده‌اند. باراک اوباما و بیل کلینتون، دو رئیس‌جمهور اسبق از حزب دموکرات به‌سرعت وارد میدان شده‌اند و نسبت به در خطر قراردادن ارزش‌های سنتی این کشور هشدار داده‌اند. اوباما معتقد است «زنگ خطر» در آمریکا به صدا درآمده است. او در پیامی مکتوب نوشته است: «قتل الکس پرتی یک تراژدی دلخراش است، همچنین باید برای هر آمریکایی صرف‌نظر از حزب، زنگ خطری باشد که بسیاری از ارزش‌های اصلی ما به‌عنوان یک ملت به‌طور فزاینده‌ای مورد حمله قرار می‌گیرند.» علی‌رغم حمله تند به ترامپ، اما اوباما به نرمی درباره نهادهای فدرال یا همان دولت مرکزی سخن گفته و آن‌ها را در مسیر اجرای دستورات به چالش نکشیده است؛ این در حالی است که مأموران اداره مهاجرت به دلیل جست‌وجو برای یافتن مهاجران، زندگی را بر مردم سخت کرده و نیروهای نظامی گارد ملی نیز مانع تجمع و ابراز خواسته معترضان شده‌اند. اوباما که از سال 2008 تا 2017 قدرت را در دست داشت در این زمینه نوشته: «مأموران اجرای قانون فدرال و مهاجرت کار سختی دارند؛ اما آمریکایی‌ها از آنها انتظار دارند که وظایف خود را به روشی قانونی و مسئولانه انجام دهند و برای تضمین امنیت عمومی با مقامات ایالتی و محلی همکاری کنند، نه علیه آنها. این چیزی نیست که ما در مینه‌سوتا می‌بینیم. در واقع، ما برعکس آن را می‌بینیم.» «بیل کلینتون» رئیس‌جمهور سال‌های 1993 تا 2001 آمریکا که دیگر دموکرات ذی‌نفوذ در این حزب است، در بیانیه‌ای اعتراضی به دولت کنونی واشنگتن گفت: «معترضان صلح‌طلب بازداشت شده‌اند، کتک خورده‌اند، با گاز اشک‌آور هدف قرار گرفته‌اند و دردناکتر از همه، دو شهروند آمریکایی رِنه گود و الکس پِرِتی، هدف گلوله قرار گرفته و کشته شده‌اند.» کلینتون وقایع را «غیرقابل‌قبول» توصیف کرده و از آمریکایی‌ها خواست «بایستند و صدای خود را بلند کنند.» او خطاب به مردم آمریکا گفت: «اگر بعد از ۲۵۰ سال آزادی‌هایمان را واگذار کنیم، ممکن است هرگز نتوانیم آنها را پس بگیریم.» مواضع حزب دموکرات در مقابل تصمیمات ترامپ مشخص است؛ اما به نظر می‌رسد سکوتشان و تأخیر در ورود به قضایای مینه‌سوتا برای فرصت ندادن به ترامپ برای مرتبط کردن هرگونه اعتراض و درگیری به این حزب بوده است. رئیس‌جمهور و اعضای دولتش چپ‌های افراطی را عامل آشوب‌های مینه‌سوتا معرفی کرده‌اند. این یک کلیشه در دولت کنونی آمریکاست که با «دگرسازی» یا «دیوسازی» در مقابل خود و ترویج وجود جریان قوی چپ افراطی، به دنبال صاف‌کردن مسیر پیش روی خود، پاک‌سازی موانع و ساکت کردن حزب دموکرات است. ترامپ ادعا می‌کند چپ افراطی در حزب دموکرات لانه کرده و این حزب امروز در کنترل آن‌هاست. رئیس‌جمهور آمریکا پیش از اظهارنظر مقامات دموکرات درباره وقایع مینه‌سوتا، آن را به «هرج‌ومرج» دموکرات‌ها نسبت داده بود. آنچه به دموکرات‌ها امکان ورود به صحنه را داد، کشته‌شدن دو شهروند آمریکایی به دست نیروهای گارد ملی بود که با تحریک عواطف و احساسات عمومی همراه شده است؛ در نتیجه ترامپ فعلاً در گوشه رینگ قرار داشته و در موقعیتی نیست که بتواند به دموکرات‌ها حمله کرده و آشوب‌ها را به گردن این حزب بیندازد.

نکات

1- حزب دموکرات برای ورود به مسئله مینه‌سوتا دو شأن و هدف برای خود قائل است؛ در شأن رقابت با حزب جمهوری‌خواه، باید از وقایع اخیر برای کسب رای بیشتر استفاده کند تا بتواند سهم بیشتری از قدرت و مناصب را در اختیار بگیرد. در شأن عضوی از هیئت‌حاکمه آمریکا، این حزب باید ضمن ورود به صحنه، با کاستن از شدت وقایع، تلاش کند نیروی خشمگین و اعتراضی موجود را به سمت فرایند سیاسی کشیده و آن‌ها را وادار کند به جای حضور در خیابان برای ضربه زدن به ترامپ، در صندوق های رای به او آسیب بزنند. 

2- ترامپ در دولت دوم خود بسیار بی‌محاباتر شده و در یک سال فعالیت خود اقداماتی انجام داده که در 4 سال حضور قبلی، اندکی از آن‌ها را نیز اجرایی نکرده بود. این خود سه نشانه دارد. آزادی‌عمل ترامپ که پس از شورش 6 ژانویه و اشغال کنگره توسط طرف‌داران او در اعتراض به آرای انتخابات 2020، کاهش یافته بود بار دیگر احیا شده و افزایش یافته است؛ این اتفاق حکایت از پشتیبانی دولت عمیق و هیئت‌حاکمه آمریکا از او برای پیشبرد برخی سیاست‌های کلان و حیاتی است. نشانه دوم به متمرکز شدن و تقویت دولت او مربوط است. در دولت اول ترامپ صداهای اعتراض و انتقاد از درون دولت و حزب جمهوری‌خواه علیه وی به تعدد بلند شد؛ اما در دولت دوم هیچ خبری نیست. اعضای دولت درباره ترامپ تملق می‌کنند و در میان نمایندگان جمهوری‌خواه در کنگره، اندک صداهایی علیه او بلند است.

3- ترامپ در انتخابات شهرداری‌ها از برخی اقدامات ضربه خورد؛ به وضوح حمایت او از جنایت های رژیم صهیونیستی و دولت نتانیاهو باعث روی کار آمدن «زهران ممدانی» به‌عنوان شهردار در نیویورک شد، همچنین مجموعه اقدامات او برای ایجاد تصلب در فضای داخلی آمریکا باعث شد در دیگر شهرهای مهم نیز نامزدهای حزب دموکرات نسبت به جمهوری‌خواهان، توفیق بیشتری کسب کنند.

4- اگر تعادل داخلی در آمریکا برهم بخورد، هیئت‌حاکمه مجبور به مهار ترامپ خواهد شد و حزب دموکرات با کسب جایگاه‌های مهم در کنگره، این وظیفه را برعهده می گیرد. پیش از این شیکاگو و حالا مینه‌سوتا عرصه آشوب‌زایی ترامپ شده و گرچه این صحنه به طور موقت کنترل خواهد شد؛ اما تداوم صحنه‌های درگیری در ایالت‌های آمریکا که به نوبت رخ می‌دهند، فشار زیادی به واشنگتن وارد خواهد کرد.