اتفاقات دی ماه امسال باعث شد تا سالنهای سینما با عدم اقبال مخاطبان همیشگی خود روبهرو شوند و گیشه فیلمها روزهای کمرونقی را سپری کنند. در همین راستا، «هادی اسماعیلی» مدیرعامل موسسه فرهنگی-تبلیغاتی «بهمن سبز» عنوان کرد که سال 1404 سختترین سال برای سینماداران بوده و آنها بیشترین آسیب را در تنشهای اجتماعی دیدهاند.
مدیرعامل بهمن سبز در بخش دیگری از حرفهایش گفت: «وضعیت امروز ما بیشباهت به دوران همهگیری بیماری کرونا نیست و و اگر کمکی از طرف دولت صورت نگیرد تا پایان سال ورشکستگی بخشی از سالنها را اعلام میکنیم». چه خوشمان بیاید و چه بدمان بیاید «سینما» به شکل سابق نمیتواند به فعالیت خود ادامه دهد و این فقط مختص ایران هم نیست. دنبالکنندگان این صنعت در آمریکا رو به کاهش است، بهطوریکه پس از پایان همهگیری کرونا، جمعیت بزرگسال ایالات متحده ه هم مانند نسل زد ترجیح میدهد که در خانه و بر روی سرویسهای پخش استریم به تماشای محتوای سرگرمکننده بنشیند.
برای نمونه و براساس نظرسنجی «ایندی وایر» -که در سه ماهه نخست سال 2024 منتشر شد- فقط 34 درصد از بزرگسالان آمریکایی ترجیح میدهند که فیلمها را در سالنهای سینما تماشا کنند. در واقع دو سوم از مردم آمریکا فاکتور «راحت بودن» در هنگام تماشای فیلم را با هیچ چیز دیگر عوض نمیکنند. در ایران نیز تغییر الگوی نمایش با پیشروی هرچه بیشتر پلتفرمها و ساخت سلیقه توسط آنها در حال وقوع است. این مسئله میتواند زنگ خطری برای سالندارهای خصوصی و دولتی باشد، امّا با انجام یکسری اصلاحات و همسویی با خواست مخاطب قادر است تا از این بحران عبور کند و طرحی نو دراندازد.
«وی اُ دیها» اکنون بیش از هر زمان دیگری در داخل مرز جغرافیایی کشور ما قدرت دارند و با رسیدن به مخاطبان میلیونی در حال خواباندن مُچ سالنهای سینما در نقاط مختلف کشور هستند. برای نمونه، در حال حاضر، پلتفرم فیلیمو بیش از نُه میلیون کاربر فعال دارد و این رقم برای نماوا و فیلمنت در سال 1403 به ترتیب هشت و هشتونیم میلیون است. سرعت تغییرات بهقدری زیاد است که اگر تهیهکنندگان و صاحبان دولتی و غیردولتی از آن جا بمانند قدرت رقابت در بسترهای دیگر را از دست خواهند داد و قافیه را برای همیشه میبازند. اکنون برای عبور از ورشکستگی چه نسخهای میتواند شفابخش باشد؟
میکرودراما، نوش دارویی برای پیشگیری از مرگ سُهراب
الگوی رایج تماشا در اینستاگرام، انتشار ریلز و پُستهای سرگرمکننده در قالبهای تصویری چنددقیقهای و چندثانیهای است. در همین راستا، سلیقه کاربر توسط این اپلیکیشن مدیریت و ساخته میشود و کاملا بدیهی است که مخاطبان فضای مجازی علاقهای به دنبال کردن ساختارهای قدیمی برای سرگرم شدن نداشته باشند. در این موقعیت، تولید محتوا به سبک پُستها و ریلزهای اینستاگرامی توسط پلتفرمهای داخلی میتواند از ورشکستگی تولیدکنندگان و همینطور پخشکنندگان جلوگیری به عمل بیاورد.
مدیرعامل بهمن سبز بهعنوان متولی سینماهای حوزه هنری درحالی از ورشکستگی قریبالوقوع سینماداری در ایران خبر میدهد که این نهاد فرهنگی میتواند با یک تصمیم اورژانسی جلوی این اتفاق را بگیرد. سینماداری در دنیا رو به افول است و کمپانیهای بزرگ و کوچک بیشتر فعالیتهای خویش را در قالبهای جمعوجور پلتفرمهای خانگی سروسامان میدهند. حوزه هنری یا هر دستگاه دیگری در کشور ما هم باید این راه را دنبال کنند و بسترهای پخشی را به وجود بیاورند تا محل مناسبی برای نمایش و عرضه «میکرودراما» یا همان کلیپهای کوتاه به شیوه ریلزهای اینستاگرامی باشند.
در این شرایط امکانات سختافزاری و نرمافزاریای که سینماداران از آن برای اکران فیلم بهره بردهاند میتواند به فُرمی دیگر انتقال پیدا کند و جلوی شکستهای آتی در این زمینه را بگیرد. کاری که پلتفرم فیلیمو بهتازگی آن را شروع کرده و سریالهای کوتاه ایرانی و خارجی را در اختیار کاربرانش قرار داده است. این شکل از ارائه هم میتواند از مرجعیت اینستاگرام کم کند و هم میتواند اقتصاد سیاسی جدیدی را در حوزه صنعت فرهنگ رقم بزند.