رقابت نوآوری هر روز پیچیدهتر و رقابتیتر میشود و در همین حال مرکز رشد دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات در حال تبدیلشدن به یکی از مهمترین زیستبومهای فناوری غرب تهران است؛ زیستبومی که امروز نهتنها ۲۳ شرکت دانشبنیان، بیش از ۷۰ شرکت فناور و بیش از ۳۰ هسته فعال فناوری را در خود جایداده و این روزها آماده جهشی بزرگتر است. گذار رسمی از «مرکز رشد سطح یک» به «پارک علموفناوری».
این مرکز رشد در سطحبندی امسال معاونت تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد بهعنوان مرکز رشد سطح یک شناخته شده است و در چند سال اخیر با افزایش چشمگیر شرکتهای فناور، جذب تیمهای تخصصی از رشتههای گوناگون و توسعه فضاهای کاری، توانسته جایگاهی ویژه در ارزیابیهای ملی کسب کند. اما این فقط بخشی از داستان است؛ معاونت علموفناوری این واحد دانشگاهی نیز با طراحی سامانههای جدید از جمله «سایت کاریاب» و ایجاد مسیرهای مستقیم ارتباطی میان دانشجویان و کارفرمایان، به دنبال تکمیل اکوسیستمی است که هدف نهاییاش نهفقط تولید شرکت، بلکه ایجاد اشتغال واقعی و پایدار برای دانشآموختگان باشد. آنطور که معاون علموفناوری واحد علوم و تحقیقات گفته است، مرکز رشد این واحد تا سه ماه آینده امکان دریافت مجوز پارک علموفناوری را دارد؛ اتفاقی که میتواند سطح خدمات، تسهیلات و مزایای شرکتهای مستقر را به مرحلهای تازه ارتقا دهد و این مجموعه را به یک قطب اثرگذار در آینده فناوری کشور تبدیل کند. در این گزارش در گفتوگو با محمدحسن بهزادی، معاون علموفناوری و رضا کاظمپور رئیس مرکز رشد واحد علوم و تحقیقات از جزئیات فعالیتهای فناورانه این واحد دانشگاهی جویا شدیم که در ادامه مشروح آن را از نظر میگذرانید.
محمدحسن بهزادی، معاون علموفناوری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، درباره مزیتهای مرکز رشد این واحد دانشگاهی اظهار کرد: «مرکز رشد واحد علوم و تحقیقات بهعنوان یک زیستبوم کمنظیر فناوری در غرب تهران، چه از نظر موقعیت مکانی و چه از نظر دسترسی به امکانات نرمافزاری و سختافزاری این واحد شاخص، بستری بسیار مناسب برای جذب شرکتهای دانشبنیان و هستههای فناور فراهم کرده است. این بزرگترین مزیت مرکز رشد به شمار میآید.»
او افزود: «بر همین اساس، شرکتهای شاخص معمولاً تمایل دارند در زیستبوم واحد علوم و تحقیقات مستقر شوند؛ چراکه این فضا امکان ارتباط مستقیم و مؤثر با استادان و دانشجویان را فراهم میسازد. این یک مزیت بزرگ برای مرکز رشد و مجموعه فناوری ماست.»
بهزادی درباره اقدامات اجرایی مرکز رشد توضیح داد: «سامانهای طراحی و راهاندازی کردهایم که در آن محصولات شرکتهای فناور بهصورت مستقیم روی سایت معرفی محصولات واحد علوم و تحقیقات قرار میگیرد. این محصولات در معرض دید و درخواست مشتریانی قرار میگیرد که علاقهمند به دریافت این خدمات و محصولات هستند.»
او همچنین اعلام کرد: «علاوه بر این، برنامه داریم که انشاءالله این مرکز رشد را به پارک علموفناوری ارتقا دهیم. اقدامات مقدماتی انجام شده و امیدواریم بهزودی مجوزهای نهایی نیز صادر شود. مرکز رشد واحد علوم و تحقیقات واقعاً ظرفیت تبدیلشدن به پارک علموفناوری را داراست.»
معاون علموفناوری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات در پاسخ به پرسش درباره زمانبندی احتمالی برای این ارتقا اظهار کرد: «پیشبینی ما این است که انشاءالله، در بازه زمانی سهماهه این اتفاق عملی شود. اکنون ارزیابیها در حال انجام است و بازخوردهایی که تاکنون دریافت کردهایم بسیار مثبت بوده است؛ بنابراین امیدواریم در همین بازه سهماهه مجوزهای لازم اخذ شود.»
بهزادی در ادامه خاطرنشان کرد: «یکی از برنامههای اصلی ما این است که از تمامی شرکتهای دانشبنیان، بهخصوص آنهایی که فعالیتهایشان با حوزههای دانشگاهی مرتبط است، دعوت کنیم که این زیستبوم را بهعنوان یک عرصه مناسب برای توسعه فعالیتهای خود انتخاب کنند. واقعیت این است که زیستبوم فناوری واحد علوم و تحقیقات ظرفیت بسیار مطلوبی برای فعالیت شرکتهای دانشبنیان دارد و ما همیشه این درخواست را مطرح کردهایم که از این بستر استفاده کنند.»
رونمایی از سایت کاریاب تا پایان سال
او در بخش دیگری از سخنان خود افزود: «به جز فعالیتهای مراکز رشد، تا پایان سال خبرهای خوبی در حوزه فناوری نیز خواهیم داشت. یکی از مهمترین پروژههایی که در دست اجرا داریم، راهاندازی سایت کاریاب دانشگاه است که انشاءالله قبل از سال جدید رونمایی خواهد شد.»
معاون علموفناوری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات ادامه داد: «یکی از فلسفههای شکلگیری معاونت فناوری در دانشگاه آزاد، بحث کارآفرینی است. از همین رو تصمیم گرفتیم سامانهای طراحی کنیم تا کارفرمایان و کارجویان در مواجهه مستقیم با هم قرار بگیرند. در این سامانه کارجویان که عمدتاً از دانشجویان و دانشآموختگان دانشگاه هستند، میتوانند رزومه خود را بارگذاری کرده و علایق و حوزههای تخصصی خود را معرفی کنند.»
او توضیح داد: «ازسویدیگر، کارفرمایان محترم نیز نیازمندیهای شغلی خود را در این سامانه اعلام میکنند. با ایجاد این بستر دوطرفه تلاش داریم تا دانشجویان و فارغالتحصیلان بتوانند متناسب با تواناییها و علاقهمندیهایشان به فرصتهای شغلی متصل شوند.»
بهزادی در ادامه تصریح کرد: «انتظار داریم که این مواجهه مستقیم میان کارفرمایان و کارجویان منجر به نتایج ملموس برای هر دو طرف شود. امیدواریم کارجویان ما بتوانند مطابق علاقهمندیهای خود، شغلی مرتبط پیدا کنند و از طرفی کارفرمایان نیز بتوانند نیروی متخصص و کارآمد موردنیازشان را جذب کنند. تحقق این ارتباط دوطرفه میتواند گامی مهم در مسیر توسعه کارآفرینی و اشتغال در کشور باشد.»
معاون علموفناوری دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات در پایان ابراز امیدواری کرد: «انشاءالله با راهاندازی این سامانه و سایر طرحهایی که در دست اجراست، بتوانیم تا پایان سال اتفاقات خوشایند و ارزشمندی را در حوزه فناوری دانشگاه رقم بزنیم که نهایتاً منجر به پیشرفت کشور عزیزمان خواهد شد.»
فعالیت 23 شرکت و 70 شرکت فناور در مرکز رشد
رضا کاظمپور، رئیس مرکز رشد واحد علوم و تحقیقات نیز در توضیح آغاز فعالیت این مرکز گفت: «مرکز رشد واحد علوم و تحقیقات از سال ۱۳۹۸ رسماً کار خود را آغاز کرد. در آن زمان فعالیت با شش شرکت فناور شروع شد، اما طی سالهای بعد تعداد شرکتها بهصورت مستمر افزایش یافت. اکنون ۲۳ شرکت دانشبنیان، بیش از ۷۰ شرکت فناوری و بیش از ۳۰ هسته فناور در این مرکز مستقرند.»
او با اشاره به سطحبندی مراکز رشد افزود: «این سومین سالی است که مرکز رشد واحد علوم و تحقیقات موفق به کسب سطح یک با امتیاز کامل شده است. معیارهای سطحبندی شامل تعداد شرکتها، تعداد هستههای فناور، تعداد دانشجویان فعال، تعداد رویدادهای برگزارشده و همچنین ارزیابیهای داوری و اسکوربندی شاخصهاست.»
کاظمپور درباره فعالیتهایی که مرکز رشد واحد علوم و تحقیقات را از دیگر مراکز متمایز میکند، گفت: «تعداد رویدادهای برگزارشده، تعداد شرکتهای جذبشده، تبدیل هستههای فناور به شرکت و همچنین میزان اشتغالزایی شرکتها از جمله شاخصهایی است که این مرکز را از سایر مراکز رشد متمایز کرده است.»
رئیس مرکز رشد دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات درباره روند جذب شرکتها توضیح داد: «در سالهای ابتدایی جذب شرکتها بیشتر کمّی بود. در یک دوره حدود ۶۰ شرکت جذب داشتیم. سپس با افزایش فضا این عدد به ۸۵ تا ۹۰ شرکت رسید و بعد از توسعه بیشتر به ۱۳۰ تا ۱۵۰ شرکت نیز افزایش پیدا کرد. در حال حاضر حدود ۱۳۰ واحد فناور در مرکز مستقرند. سالانه بین ۱۰ تا ۱۵ شرکت از مرکز خارج میشوند. امسال به دلیل محدودیت فضا، تعداد خروجیها کمی بیشتر از قبل بوده است.»
او درباره حوزههای فعالیت شرکتها گفت: «جذب شرکتها محدود به حوزه خاصی نیست، زیرا دانشکدههای متنوعی در واحد علوم و تحقیقات داریم و باید برای تمامی رشتهها ظرفیت پذیرش وجود داشته باشد.»
کاظمپور درباره ابتکارهای مرکز برای تقویت شرکتها اظهار کرد: «سعی کردهایم فضای کاری مناسب، حضور در نمایشگاههای مختلف، جذب تسهیلات بیرونی و حمایت در حوزههای تجاریسازی و بازاریابی را فراهم کنیم تا شرکتها بتوانند محصولات خود را به بازار عرضه کنند.»
او درباره سهم مرکز رشد در افزایش درآمدهای غیر شهریهای دانشگاه گفت: «تلاش شده که درآمدهای غیر شهریهای افزایش یابد و یکی از مسیرهای تحقق این هدف، مراکز رشد هستند. در این حوزه تلاشهای زیادی انجام شده است.»