پارسا حجازی، فرهیختگان آنلاین: اخیرا گزارشاتی مبنی بر کاهش احتمال حمله نظامی آمریکا به ایران مطرح شده است که بسیاری را به سمت این تحلیل سوق داده که یا حمله منتفی است یا تصمیم ترامپ قاطعیت کافی را ندارد. در طرف مقابل، افرادی قرار دارند که معتقد به حمله نظامی قطعی ایالات متحده علیه ایران هستند و لفاظیهای ترامپ را جنگ روانی و مقدمهسازی مطرح کردهاند. به رغم وجود میزانی از واقعیت در هر دو دست از این تحلیلها، وقایع امنیتی-نظامی همیشه در میانهای از دو سر این طیف قرار میگیرد.
منطق دکترینی ارتش ایالات متحده واقع بر ضربات سنگین، قاطع و سریع با احتمال موفقیت کامل است. این منطق نظامی خصوصا از زمان جنگ اول خلیج فارس با دکترین شوک و وحشت «shock and awe» نمود عملیاتی یافت. علاوه بر این انتخاب اهداف در ارتش ایالات متحده از منطق همپوشان دیگری تحت عنوان عملیات مبتنی بر آثار «effects based operation» نیز پیروی میکند. به طور خلاصه این منطق بر این پایه است که اهداف انتخاب شده نه بر اساس تخریب کور بلکه بر اساس آثاری که بر جای میگذارند، انتخاب میشوند. اهداف نظامی، منطقا بر اساس اهداف سیاسی بزرگتری تعیین میشوند. حال اینکه هدف سیاسی ایالات متحده شروع یک کمپین پرهزینه و متزلزل تغییر رژیم گسترده است یا صرفا سیاست پرستیژی و نمادین، محلی از سوال است.
آنچه از موارد فوق برداشت میشود اما موضوعی واحد است. تعلل آمریکا در استفاده از گزینه حمله هوایی را نمیتوان دلیلی بر صرف نظر از گزینه نظامی دانست. با توجه به دکترینهای حاکم بر نحوه حمله هوایی و همچنین لزوم تفکر بر نحوه انتخاب اهداف، این تعلل با توجه به تجمیع نیرو در منطقه میتواند نوعی آمادهسازی یا صرفا جهت فشار روانی باشد.
اما گزینه منطقی در این میان برای ایران چیست؟ آمادگی کامل خصوصا در حوزه پدافند غیرعامل برای حملات هوایی جز راهکارهاست. بعد از جنگ 12 روزه موارد قابل توجهی از سمت سازمان پدافند غیرعامل مطرح و پیگیری شد.
اهداف دشمن اگر با منطق تغییر رژیم انتخاب شوند احتمالا شامل حملات سنگین خواهد بود. موردی که لزوم انجام اقدامات غیرعامل را بیش از پیش برجسته میسازد.
مواردی مثل آمادگی کامل بیمارستانها، انتقال مجروحین توسط مترو که پیشتر از اهداف پدافند غیرعامل کشور مطرح شده بود، ترمیم رادارهای پیشاخطار و اتصال آنها به آژیرهای حمله هوایی که بعد از جنگ 12 روزه نصب شدهاند و نهایتا ارائه پروتکل بحرانی و آموزش همگانی جهت کاهش آسیبهای ناشی از حملات هوایی باید در دستور کار قرار گیرد.