• تقویم روزنامه فرهیختگان ۰۸:۲۴ - ۱۳۹۹/۰۶/۱۰
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
آمریکا می‌خواهد با توسل به زور ماشه را علیه سازمان ملل بچکاند

لیبرالیسم علیه ساختارهای رسمی

آمریکا می‌گوید کناره‌گیری از برجام به معنای حذف از قطعنامه شورای امنیت نیست. این موضوع حالا محل دعواست و آمریکا که گمان می‌کند یک تنه می‌تواند نظر خود را در شورای امنیت به کرسی بنشاند، درمقابل 13 عضوی قرار گرفته که می‌گویند این اقدام زیاده‌خواهی و برخلاف رویه‌‌‌های عمومی و عرف حاکم بر شورای امنیت است.

به گزارش «فرهیختگان»، پس از تحویل «اخطاریه» ادعایی آمریکایی‌‌‌ها به سازمان ملل، رئیس دور‌‌ه‌ای شورای امنیت یعنی اندونزی، اعلام کرد که هیچ اقدامی درخصوص درخواست ایالات‎متحده علیه ایران نمی‌تواند انجام دهد و همزمان هم تاکید کرد که نظر اعضای شورای امنیت متفاوت از نظر ایالات‎متحده در این خصوص است. اظهارنظری که با تایید فرانسه، روسیه و چین همراه و باعث شد تقلای دولت ترامپ برای تمدید تحریم ایران وارد فاز جدیدی شود، شرایطی که در آن یک عضو دائم (و اینجا پرقدرت شورای امنیت) نظر مشخصی دارد و 13 عضو، نظر دیگری و همزمان هم مستندات کافی به‌معنای نص صریح قانون یا عرف پیشین برای تفسیر دقیق و قطعی این چالش در دسترس نیست.

در چنین شرایطی آمریکا هنوز با وجود مخالفت‌‌‌های حداکثری، از فعال کردن مکانیسم ماشه و بازگشت تحریم‌‌‌ها علیه ایران ناامید نشده است و در جدیدترین موضع، پنجشنبه گذشته وزیر خارجه این کشور در رشته‎توئیتی ادعا کرد که «آمریکا تحریم‌‌‌های بین‌المللی علیه ایران را در تاریخ ۲۰ سپتامبر برمی‌گرداند.» پمپئو به‎دلیل شکست در همراه کردن سایر کشور‌‌های شورای امنیت درقبال مساله ایران، مخالفان خود را متهم به عدم تامین صلح جهانی کرده و مدعی شد «پس از آنکه شورای امنیت نتوانسته ماموریت خود برای حفظ صلح و امنیت بین‎المللی را تایید کند، (بنابراین) این تحریم‌‌‌ها از (۳۰ شهریور) بازمی‌گردد.»

پمپئو در توئیت دوم خود نیز ضمن تهدید اعضای شورای امنیت نوشت «اگر هریک از اعضای شورای امنیت قطعنامه‌ای برای تمدید تعلیق تحریم‌‌‌ها ارائه بدهد، ایالات‎متحده با آن مخالفت خواهد کرد. اگر هیچ قطعنامه‌ای ارائه نشود، تحریم‌‌‌ها علیه ایران در ۲۰ سپتامبر باز خواهد گشت. این چگونگی عملکرد قطعنامه ۲۲۳۱ است.»

در این چالش دیپلماتیک و رسانه‌ای، حالا کار به جایی رسیده که آمریکا برای عملیاتی کردن درخواست خود، به جز ایران با همه کشور‌‌های مخالف حتی اروپایی‌‌‌ها نیز وارد مجادله شده و سعی دارد با اهرم تهدید آنها را به صف‎آرایی مقابل ایران وادار کند. هم پمپئو و هم نماینده آمریکا در سازمان ملل هفته گذشته علاوه‌بر نام بردن از منتقدان فعال‌سازی مکانیسم ماشه به‎عنوان کشور‌‌های حامی تروریسم، آنها را به تحریم تهدید کردند.

  درخواست غیرقانونی در شرایط خلأ قانون

توضیح دقیق‌تر ماجرا بدین شکل است که پافشاری آمریکا برای بازگرداندن تحریم‌‌‌ها ازطریق مکانیسم ماشه درحالی ادامه دارد که به تفسیر 13 عضو شورای امنیت، حق استفاده از این مکانیسم تنها برای اعضای مشارکت‌کننده در توافق هسته‌ای محفوظ است و آمریکا با خروج از این توافق در سال ۲۰۱۸ به مشارکت در این توافق بین‎المللی پایان داده است. آمریکا اما می‌گوید کناره‌گیری از برجام به‎معنای حذف از قطعنامه شورای امنیت نیست.  این موضوع حالا محل دعواست و آمریکا که گمان می‌کند یک‎تنه می‌تواند نظر خود را در شورای امنیت به کرسی بنشاند، درمقابل 13 عضوی قرار گرفته که می‌گویند این اقدام زیاده‌خواهی و برخلاف رویه‌‌‌های عمومی و عرف حاکم بر شورای امنیت است.

  در این شرایط دو نکته مهم قابل‎توجه است؛ اول اینکه چنین اتفاقی برای نخستین‎بار است که در سازمان ملل رخ می‌دهد و چون نمونه‌ای نداشته قاعدتا مقررات یا عرفی هم برای آن تعریف نشده است و طبعا در چنین وضعیتی آنچنان که قبلا پیش‎بینی شده، اخذ تصمیم و تفسیر چالش برعهده اعضای وقت شورای امنیت است.  موضوع دوم اما مربوط به پیش‌بینی نتیجه این اتفاقات است. برخی کارشناسان حقوقی و بین‌الملل که به تحلیل ماجرا پرداخته‌اند می‌گویند درحال‎‏حاضر آمریکا به بن‌بست رسیده است و نهایت کاری که می‌تواند انجام دهد این است که بدون تغییر قانونی در مصوبات شورای امنیت و بدون درنظر گرفتن نظر اعضا، راسا به‌تنهایی 6 قطعنامه قبلی را احیاشده معرفی کند و آنها را به‌عنوان تحریم جدید اعمال کند. آنها می‌گویند این تنها ماندن آمریکا در کارزار علیه ایران قابل پیش‌بینی بود و لذا این کشور از قبل برنامه داشته تا با استفاده از قدرت سیاسی، اقتصادی و هژمونیک خود تصمیمش را به مجامع بین‌المللی و مشخصا سازمان ملل تحمیل کند که البته تاکنون موفق نشده است.

ناگفته نماند همچنان هستند کسانی که می‌گویند در این بازی پیچیده که ایالات‌متحده سعی دارد تا پیش از برگزاری انتخابات ریاست‌جمهوری در این کشور آن را عملیاتی کند، نقش و موضع کشورمان بسیار مهم است و موفقیت یا شکست آمریکا به انجام بازی خوب ایران بستگی دارد، بازی خوبی که مولفه‌‌‌های مختلفی از دیپلماسی تا فعالیت‌‌‌های رسانه‌ای، حقوقی و حتی پارلمانی را می‌تواند در خود جای دهد. آنچنانکه پیش از این گفتیم، معتبرترین تهدید کنونی ایران برای حفظ فشار‌‌ها به آمریکا کاهش تعهدات خود در برجام به‌ویژه درخصوص نظارت‌هاست و علاوه‌بر آن ‌باید روابط دیپلماتیک و رایزنی با کشور‌‌های عضو نیز تداوم یابد. در این شرایط فعالیت‌‌‌های رسانه‌ای برای تحت‎فشار قرار دادن آمریکا یا به‎عبارتی استفاده از دیپلماسی عمومی نیز جایگاه ویژ‌‌ه‌ای دارد.

   نکته آخر

مخالفت‌‌‌ها با رفتار ایالات‌متحده سبب شده دولتمردان این کشور همه منتقدان عضو شورای امنیت را به تحریم تهدید کنند. چنین اقدامی حداقل دو نتیجه برای آنها در پی دارد. اول اینکه آنها نمی‌توانند برای مخالفان خود در همه جهان از حربه تحریم استفاده کنند، چنانکه استفاده از این حربه درمقابل اعضای دائم و غیردائم شورای امنیت چالش میان آمریکا با آنها را نه‌تنها کاهش نمی‌دهد که بیشتر هم می‌کند.  نکته دوم این است که تنها ابزار کنونی آمریکا برای مواجهه با کشور‌‌های مختلف تحریم است و لذا زمانی که این امکان به دفعات و کرات برای همه کشور‌‌ها مورد استفاده قرار گیرد، حتما قوت اولیه خود را از دست خواهد داد و با عادی شدن، نه‌تنها دیگر موردتوجه قرار نمی‌گیرد که شکست آن آسان‌تر و به‌مرور زیاد می‌شود. نهایتا اینکه تضعیف تحریم باعث کاسته شدن بیشتر از قدرت و توانمندی آمریکایی‌‌‌ها در معادلات جهانی خواهد شد.  این مباحث همگی درحالی است که با این وضع موجود، نتیجه نهایی شورای امنیت هرچه که باشد باعث یک انشقاق جدی در این شورا شده و اعتبار این شورا در سطح جهان را با چالش جدی مواجه خواهد کرد.

 

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار