• تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۲:۲۰ - ۱۳۹۹/۰۵/۲۲
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
گزارش «فرهیختگان» از جدیدترین تازه‌های علمی منتشرشده در مجله Nature

عدم قطعیت؛ نقطه مشترک گزارش‌های علمی درباره درمان کرونا

در طول این چندماه، دیدگاه محققان نسبت به برخی مسائل مرتبط با ویروس کرونا و مراقبت‌‌هایی که باید در مواجهه با آن انجام داد، تغییر کرده که همه آنها به پیشگیری از ابتلا به این بیماری کمک می‌کند.

  به گزارش «فرهیختگان»، هفت ماه دلهره‎آور از اولین شیوع گسترده ویروس کرونا در جهان می‌گذرد؛ مدتی که همه دانشمندان و محققان دست به‎کار شدند و برای یافتن درمان و واکسن این بیماری تلاش کردند.

از آن زمان تاکنون، تحقیقات و آزمون و خطا‌های گسترد‌ه‎ای صورت گرفته که همگی به محققان کمک کرده تا علاوه‎بر شناخت بیشتر نسبت به این ویروس، به درمان و واکسن آن هم نزدیک شوند. درحال‎حاضر برخی کشور‌ها آماده عرضه واکسن کرونا هستند تا ایمنی نسبی را در میان مردم خود ایجاد کنند.

اما با توجه به جهشی که در این ویروس اتفاق افتاده، برخی ویژگی‌‌های آن دستخوش تغییر و شیوع آن بیشتر شده است.

به‎دنبال آن، دانشمندان مطالعات بیشتری را در دستورکار خود قرار داده‌اند تا آن را مهار کنند. به‎واسطه این تغییرات، هر روز تحقیقات ابعاد تاز‌ه‎ای از این ویروس را شناسایی می‌کند، به‌طوری‎که در طول این چندماه، دیدگاه محققان نسبت به برخی مسائل مرتبط با ویروس کرونا و مراقبت‌‌هایی که باید در مواجهه با آن انجام داد، تغییر کرده که همه آنها به پیشگیری از ابتلا به این بیماری کمک می‌کند.

  چالش واکسن پیش‎روی محققان چینی

کمپانی‌‌های چینی برای تولید واکسن کرونا در جهان پیشگام هستند و تاکنون واکسن اولیه ساخته‎شده را روی داوطلبان زیادی آزمایش کرده‌اند. هفته گذشته، یکی از محققان نتایج بالینی فاز اول آزمایش‌‌ها را منتشر کرد که نشان می‌داد واکسن کاملا بی‌خطر بوده و به اندازه کافی باعث شروع واکنش ایمنی در بدن می‌شود. اما آنها برای طی مراحل بعدی تست‌‌های بالینی و ورود به فاز سوم با چالش‌‌هایی مواجه هستند و باید اثربخشی و تایید نهایی آنها به اثبات برسد. تست‌‌های نهایی واکسن معمولا باید روی ده‌‌ها هزار داوطلب انجام شود و با توجه به اینکه شیوع کرونا در چین تحت کنترل درآمده، کمپانی‌‌ها به‎دنبال تست واکسن در منطقه‎ای دیگر هستند. اما آنها مجبورند برای این کار هم از داوطلبان متعدد و هم برخی فعالان حوزه مراقبت بهداشتی استفاده کنند. مدیر موسسه بین‎المللی واکسن‌سازی سئول معتقد است که محققان باید تست واکسن کرونا را خارج از چین انجام دهند که بیشتر درمعرض خطر بوده و با شیوع سریع‌تر این ویروس مواجه بوده باشد.

اما چالش دیگری هم پیش‎روی محققان چینی قرار دارد و آن هم بررسی دقیق واکسن‌‌های تولیدی است. با توجه به خطا‌هایی که در تولید واکسن‌‌های قبلی رخ داده، این مساله اهمیت بالایی دارد؛ به‎عنوان مثال در سال 2018 صد‌ها هزار کودک واکسن دیفتری و کزاز معیوب دریافت کردند. چین با توجه به اینکه اولین کشور تحت‎تاثیر ویروس کرونا در جهان بود، زودتر از کشور‌های دیگر وارد فاز تولید واکسن شد. اولین پیشنهاد ساخت واکسن کرونا، از ویروس سرماخوردگی معمولی بود که به نظر می‌رسید این ویروس شباهت زیادی به سرماخوردگی دارد. درحال‎حاضر، شرکت داروسازی Sinopharm در پکن درحال ساخت دو واکسن با استفاده از ذرات کروناویروس است که با غیرفعال کردن قدرت بیماری‌زایی آن را گرفته‌اند. مدیران این کمپانی در ماه ژوئن اعلام کردند که هر دو واکسن در فاز اول و دوم باعث تولید آنتی‎بادی‌‌هایی در بدن افراد داوطلب شده است. شرکت داروسازی Sinovac هم به‎تازگی فاز سوم واکسن خود را روی مردم برزیل تست کرده و نتایج امیدبخشی از آن را منتشر کرده است. شرکت Sinopharm هم قرار است و دولت چین اعلام کرده این واکسن را می‌توان در ارتش مورد استفاده قرار داد. این شرکت، نخستین شرکت چینی است که واکسن کووید-19 آن به‎طور محدود تاییدیه گرفته است. داروسازان چینی با سرعت بالایی مشغول ساخت واکسن کرونا هستند و این موضوع، امیدواری زیادی را به مردم جهان تزریق کرده است که هرچه زودتر می‌توانند واکسن این بیماری را داشته باشند. شرکت Sinopharm متعهد شده است که تا پایان سال جاری میلادی، واکسن خود را آماده عرضه به بازار کند.

  هزاران تست بلااستفاده در آزمایشگاه‌‌های آمریکا

آزمایشگاه‌‌های آمریکا که تلاش زیادی برای انجام تست کووید-19 به‎عنوان روشی پیشگیرانه برای شیوع بیشتر این ویروس انجام می‌دهند، با تمام ظرفیت خود فعالیت نمی‌کنند و کارشناسان، فقدان استراتژی ملی را مقصر این امر می‌دانند. فعالیت بسیاری از این آزمایشگاه‌‌ها با موانع مدیریتی، لجستیک و نظارتی محدود شده است. حتی با وجود تراکم آزمایش‌‌های بیمارستانی در کالیفرنیا، به‎عنوان مثال، کلینیک‌‌ها به‎دلیل عدم‎استفاده از نرم‎افزار‌های ثبت و تطبیق معیار‌های سلامت یا نداشتن قرارداد با بیمارستان، از پذیرش تست کرونا از آزمایشگاه‌‌های معتبر دانشگاهی سر باز می‌زنند. محققان هشدار داده‌اند که درصورت تداوم این اوضاع، آزمایشگاه‌‌هایی که به طرح مقابله با کرونا پیوسته بودند، به تعطیلی کشیده می‌شوند.

به گفته یکی از محققان علم ژنتیک انسان در موسسه MIT و هاروارد، ظرفیت ما انجام روزانه دو هزار تست است اما عملا قادر به انجام این مقدار نیستیم. گاهی فقط روزانه هزار تست در آزمایشگاه‌‌ها انجام می‌شود. آزمایشگاه‌‌ها باید مقررات پیچیده وضع‎شده از سوی فدرال و به‎نوعی پروتکل‌‌های زیست‎مولکولی را برای انجام تست پشت‎سر بگذارند. اما با همه این اوصاف، برخی معتقدند که به‎دلیل کمبود منابع یا به‎دلیل عدم ارسال نمونه‌‌ها از سوی بیمارستان‌ها، آزمایشگاه‌ها تنها نیمی از ظرفیت تست خود را انجام می‌دهند و نتایج آن هم طی 12 تا 24 ساعت اعلام می‌شود. در این میان، کم بودن امکانات تست کرونا در آزمایشگاه‌‌ها و بیمارستان‌ها، محققان را نسبت به جلوگیری از شیوع بیشتر بیماری نگران کرده است. این مساله به‎ویژه برای کادر درمان که به‎طور مداوم درمعرض تماس با بیماران مبتلا به کرونا قرار دارند، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. وضعیت به‏گونه‌ای است که حتی برخی بیمارستان‌‌ها از پذیرش و تست روی پرستارانی که در تماس با افراد مبتلا بوده یا حتی دارای علائم واضح کرونا هستند، خودداری می‌کنند.

  تست سریع و ارزان کووید-19 آمریکایی

تست‌‌های سریع و ارزان‎قیمتی که در دسترس افراد مشکوک و مبتلا باشد، در پیشگیری از شیوع بیشتر کرونا کمک می‌کند. محققان دانشکده پزشکی دانشگاه یال، در ایالت کنتیکت آمریکا به‎تازگی از نوعی تست سریع و ارزان‎قیمت کووید-19 رونمایی کرده است که با توجه به برداشته شدن قرنطینه عمومی، بسیار می‌تواند در تامین نیاز مردم موثر باشد. معمولا محققان از دو روش استفاده از سوآب بینی و حلق برای تست کرونا استفاده می‌کنند که تهاجمی تلقی می‌شود اما این تست جدید، تست بزاق دهان است که کمتر تهاجمی است و به نیروی متخصص برای انجام آن نیاز نیست. در این روش، از موادشیمیایی خاصی هم برای ذخیره و استخراج RNA ویروس استفاده نمی‌شود. در تست آزمایشی آن، از بین 34 نمونه مثبت‎شده توسط تست سوآب بینی و حلق، محققان توانستند 32 مورد را با دقت بالا مثبت تشخیص دهند و از 33 نمونه منفی نیز 30 مورد را با دقت زیادی منفی تشخیص دادند. محققان، هزینه این تست را بین 1.29 تا 4.37 دلار تخمین زده‌اند که موردتایید سازمان غذا و داروی آمریکا قرار گرفته و بیشتر در موارد اورژانسی به‎کار می‌رود.

  ایمنی بدن با سرماخوردگی معمولی

محققان در جدیدترین یافته‌‌های خود اعلام کرده‌اند برخی سلول‌‌های ایمنی که کروناویروس‌‌ را شناسایی می‌کنند و عامل بروز سرماخوردگی معمولی هستند، نسبت به ویروس SARS-CoV-2 نیز واکنش نشان می‌دهند. این ویروس عامل شیوع کروناویروس در جهان است. مطالعات قبلی نشان داده بود افرادی که هرگز در معرض ویروس کرونا قرار نگرفته‌اند اما سرماخوردگی معمولی را تجربه کرده‌اند، به‎دلیل داشتن سلول‌‌های ایمنی خاصی موسوم به سلول‌‌های حافظه‎ای T، قادر به تشخیص ویروس و مقابله با آن هستند. محققان توالی‌‌های مشابهی را هم در کروناویروس‌‌های سرماخوردگی شناسایی کرده و نشان دادند که حتی سرماخوردگی معمولی هم می‌تواند باعث فعال شدن برخی از این سلول‌‌های ایمنی T در مواجهه با ویروس کرونا شود. ایمنی بدن نسبت به کروناویروس سرماخوردگی منجر به ایجاد شدت‌‌های مختلف در بروز کووید-19 می‌شود و ممکن است باعث ابتلای فرد به‎نوعی خفیف‌تر ویروس شود.

  ترکیب آنتی‎بادی‌ها، سدی در برابر ویروس

محققان با مطالعه روی آنتی‎بادی‎های انسانی دریافتند که ترکیب دو نوع آنتی‎بادی در برابر ویروس کرونا از میمون‌‌ها و همستر‌ها در ابتلا به کووید-19 محافظت کرده و در درمان آن موثر است. آنتی‎بادی‌‌های خنثی‌کننده، مولکول‌‌هایی هستند که به ویروس‌‌ها چسبیده و آنها را غیرفعال می‌کنند. محققان نیویورکی ترکیبی از دو نوع آنتی‎بادی خنثی‌کننده تولید کرده‌اند که به ویروس SARS-CoV-2 چسبیده و آن را غیرفعال می‌کنند. آنها این ترکیب را به‎گونه‎ای از میمون‌‌ها تزریق کردند تا درصورت ابتلا، علائم خفیفی از بیماری داشته باشند. پژوهشگران دریافتند که این میمون‌‌ها در مقایسه با میمون‌‌هایی که شبه‎دارو دریافت کرده بودند، کمتر و خفیف‌تر دچار ذات‌الریه شده و ریه آنها آسیب کمتری را متحمل شد. این ترکیب درمورد ویروس کرونا هم به همان اندازه موثر عمل کرده و روی همستر‌ها هم نتایج مشابهی داشته است.

  واکسنی که روی میمون‌‌ها موثر است

محققان هلندی موفق به ساخت واکسنی شده‌اند که معتقدند از ابتلای میمون‌‌ها به کووید-19 جلوگیری می‌کند. آنها این تست را روی 32 میمون انجام دادند. این واکسن حاوی ویروس ضعیف‌شده تنفسی بود که یکی از هفت نوع پروتئین SARS-CoV-2 را دربرداشت. بعد از انجام واکسیناسیون، تقریبا در بدن تمام میمون‌‌ها آنتی‎بادی‌‌های خنثی‌کننده تولید شد که مولکول‌‌های ایمنی قوی برای جلوگیری از ابتلا به عفونت به حساب می‌آیند و سلول‌‌های T واکنش‌‌های ایمنی را در بدن آغاز کرد. زمانی که میمون‌‌ها درمعرض ویروس قرار گرفتند، واکسن به انداز‌ه‌ای قدرتمند بود که از بروز عفونت ریه در تمام 6 میمون مورد آزمایش و از عفونت بینی در پنج میمون جلوگیری کرد. طبق بررسی‌‌های صورت‎گرفته، سطح آنتی‎بادی‌‌های خنثی‌کننده با ایجاد سد حفاظتی در برابر عفونت کرونا در ارتباط است.

  سلول‌‌های ایمنی در بدن افراد غیربیمار

محققان به این نتیجه رسیده‌اند که سلول‌‌های ایمنی موسوم به سلول‌‌های T نه‎تنها در بدن افراد مبتلا به کووید-19، بلکه در بدن افرادی که درمعرض این ویروس قرار نمی‌گیرند هم وجود دارد. در ابتدا، محققان واکنش ایمنی نسبت به ویروس کرونا را تنها با تمرکز روی آنتی‌بادی‌‌های سیستم ایمنی بدن مطالعه می‌کردند اما بعد از مدتی دریافتند که سلول‌‌های T به شکل دیگری هم در بدن ایمنی ایجاد می‌کند. آنها، این سلول‌‌ها را در نمونه خون 83درصد مبتلایان به کووید-19 و 35درصد افرادی پیدا کردند که هرگز درمعرض ویروس قرار نداشتند. محققان احتمال می‌دهند که سلول‌‌های T واکنش‎دهنده در بدن افراد سالم، طی ابتلا به عفونت‌‌های گذشته مرتبط با کروناویروس ایجاد شده باشند اما هنوز مشخص نشده که این سلول‌‌ها می‌توانند ایمنی لازم را برای مقابله با کرونا در بدن این افراد ایجاد کنند یا نه.

  * مترجم: ندا اظهری

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار