• تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۹:۵۰ - ۱۳۹۹/۰۱/۲۴
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 1
  • 0
مرتضی عبدالحسینی:

تغییر نظم اقتصادی جهان در پساکرونا

این روزها کرونا با شیوع جهانی خود یکی از بحران‌های آینده اقتصاد جهانی را تعجیل بخشیده و زمزمه تغییرات بنیادین در نظامات مالی بین‌المللی را به گوش می‌رساند.

تغییر نظم اقتصادی جهان در پساکرونا
5.01

به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، مرتضی عبدالحسینی روزنامه نگار طی یادداشتی نوشت: نگاهی تاریخی بر نظم اقتصادی پدید آمده در پس از جنگ جهانی دوم که به عقیده بسیاری از تحلیلگران شالوده نوین حیات اجتماعی بشر معاصر است ما را به رهیافت‌هایی از یک هماهنگی منظومه‌ای مطابق با ایده‌های لیبرالیستی نزدیک می‌کند که فوکویوما آن را منتهای تاریخ و آمال بشری تصور می‌نمود. بحران‌های ناشی از دو دوره جنگ‌های بین‌الملل اول و دوم در عقب‌ماندگی اقتصادی، توقف رشد اقتصادی حاصل از انقلاب‌های صنعتی و تورم افسارگسیخته در اروپا به‌عنوان قطب اقتصادی جهان و در عوض دوری ایالات‌متحده از خسارات صنعتی و کسب حداقل 3/2 از ذخایر طلای جهان جابجایی قطب اقتصادی جهان به واشنگتن‌دی‌سی را محتمل می‌ساخت. نخستین گراها ازآنچه در این فرضیه قابل‌پیگیری است شکل‌گیری رژیم‌های بین‌المللی و سازمان‌های اقتصادی بین‌المللی است که در صدر آن‌ها صندوق بین‌المللی پول، گروه بانک جهانی و سازمان تجارت جهانی می‌باشند. تا پیش از نشست برتون وودز در واشنگتن مبنای ارز مبادلاتی بین تجارت کشورها پشتوانه طلا می‌بوده است. بدان معنی که هر اسکناس متضمن پرداخت مقداری طلا از سوی دولت صادرکننده بوده است. رشد فزاینده استقلال کشورها و تنوع ارزهای رایج آن هنگام که با تخلف دولت‌های درگیر در جنگ‌های بین‌الملل اول و دوم برای پرداخت ما به ازای طلا در قبال اسکناس و همچنین پرداخت طلا بین کشورها برای تسویه ترازهای پرداخت و عدم تناسب بین رشد اقتصادی پس از جنگ‌های بین‌المللی با میزان طلای استخراجی همگی دست در دست هم دادند تا جان مینارد کینز پیشنهاد جایگزینی ارزی تحت عنوان بانکور را برای تجارت بین‌الملل بدهد.

هرچند بانکور هیچ‌وقت پدید نیامد اما با مخالفت ایالات‌متحده و دزدیدن گوی رقابت از بریتانیا این دلار آمریکا بود که با تعهد 35 دلار در قبال 1 اونس طلا استاندارد نظام پرداخت بین‌المللی تحولی عمیق یافت. صندوق بین‌المللی پول نیز پیشنهاد شد تا در مواقع ضروری به بانک‌های مرکزی جهت حفظ نرخ ارز میخکوب‌شده‌شان به دلار آمریکا پیشنهادها و تسهیلاتی را ارائه کند. از همان جنس تسهیلاتی که در دوران مرحوم مصدق یک‌بار شامل حال ایرانیان شد و اکنون نیز زمزمه‌هایی از اعطای دومین کمک بین‌المللی این صندوق شنیده می‌شود؛ اما آنچه جالب‌توجه است رخ دادی است که در دهه 1970 میلادی با شوک نیکسون دلار را از پشتوانه طلا مبرّا کرد و هرچند دلار آمریکا سقوط شدیدی را تجربه کرد اما درنهایت علیرغم اتحادیه پولی اروپا موسوم به یورو سهم عمده‌ای از مبادلات مالی جهانی را تا امروز به خود اختصاص داده است؛ اما این روزها کرونا با شیوع جهانی خود یکی از بحران‌های آینده اقتصاد جهانی را تعجیل بخشیده و زمزمه تغییرات بنیادین در نظامات مالی بین‌المللی را به گوش می‌رساند.

رفتارهای بروز یافته از دولت‌هایی که پرچم‌داران لیبرالیسم حاکم بر نظم کنونی جهانی بوده‌اند نشانه‌هایی از برهم ریختن آنچه در شالوده پی‌ریزی شده در پس از جنگ‌های بین‌الملل به‌ویژه خروجی‌های برتون وودز ظاهر گردیده است و بعضی هرچند با تشکیک اما منتظر اتفاقات جدیدی من‌جمله گردش نظم اقتصاد جهانی از غرب لیبرالی هستند هرچند این جابجایی دیگر به‌سوی یک مقصد مشخص نباشد و دنیای آینده مجموعه‌ای از قطب‌های اقتصادی جهان باشد.

 

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار