• تقویم روزنامه فرهیختگان ۰۹:۴۵ - ۱۳۹۸/۱۱/۰۵
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
«فرهیختگان» از راهپیمایی کم سابقه مردم عراق در بغداد علیه اشغال‌گری آمریکا گزارش می‌دهد

جای شهدا خالی

راهپیمایی کم سابقه مردم عراق در بغداد علیه اشغال‌گری آمریکا نشان داد خون شهدای مقاومت، حاج قاسم سلیمانی ابو مهدی المهندس و ... زمینه آزادی ملت‌ها از دست آمریکایی‌ها را فراهم کرده است

جای شهدا خالی

به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، جمعیت روز گذشته در عراق بی‌سابقه بود، آنقدر که نه رسانه‌های جریان مقاومت که برخی منابع غربی مجبور به اعتراف شدند. سی‌ان‌ان که این روزها در عراق خیلی فعال شده و حتی اولین رسانه‌ای بود که توانست خود را به عین‌الاسد برساند و اجازه حضور در این پایگاه آمریکایی بعد از هدف قرار گرفتن توسط موشک‌های ایرانی را به دست آورد، روز گذشته دو اعتراف مهم کرد؛ اول اینکه جمعیت حاضران در بغداد نه‌تنها بی‌نظیر بوده که حتی بیشتر از آن تصوری بوده که کارشناسان از آن داشته‌اند و دوم اینکه ترور سردار سلیمانی و ابومهدی المهندس نهایتا کار را به آنجایی رسانده که آمریکایی‌ها مجبور می‌شوند «پایانی خجالت‌آور» را تجربه کنند و به حضور نظامی خود در عراق خاتمه دهند. حق واقعه را شاید آن رسانه‌هایی ادا کردند که برای توصیف اتفاق دیروز از واژه زلزله استفاده و آن را به‌عنوان یک نقطه‌عطف در تاریخ سیاسی عراق توصیف کردند؛ جمعیتی که به ازذعان منابع مختلف بیش از یک‌ونیم میلیون نفر بودند روز گذشته با محوریت مخالفت با آمریکا و انسجام ملی حول اخراج نظامیان این کشور به میدان آمدند، هرچند رسانه‌های عمدتا عربی تلاش کردند بگویند که جمعیت دیروز صرفا هواداران مقتدی صدر بودند، اما واقع ماجرا این بود که از شیعیان تا اهل تسنن و از ایزدی‌ها تا مسیحیان کلدانی همه آمده بودند تا بگویند «به‌ظاهر امنیتی که آمریکا بخواهد با جنایت برای آنها پدید آورد را نمی‌خواهند».

وقتی دیروز سران قبایل و عشایر سنی عراق میان تظاهرات‌‌کنندگان دیده می‌شدند، خیلی‌ها به یاد آن اظهارنظرهایی افتادند که بزرگان طوایف عراقی در جریان تشییع پیکر شهدای مقاومت بیان می‌کردند «برای ما ننگ است که میهمان‌مان را بکشند».حالا معلوم می‌شود که شهدای مقاومت اگرچه فقدان‌شان سخت است، اما با خون‌شان چه تاثیر عمیقی بر شرایط سیاسی و اجتماعی کشورهای منطقه ازجمله عراقی گذاشتند که سالیان سال بود این‌چنین مردمش بر یک امر متفق نشده بودند؛ شهدایی که در ایام حیات‌شان ضدیت با آمریکا و گروه‌های دست‌پرورده آن مثل داعش را وارد یک فاز بزرگ نظامی کردند و البته موفقیت‌هایی هم به دست آوردند، در گام نهایی و با شهادت خود، آن جنبش عمدتا نظامی را تبدیل به یک مطالبه بزرگ اجتماعی کردند تا نه‌تنها داعش که حالا همه مردم مطالبه خروج آمریکا از منطقه را هم داشته باشند.

اتحاد در مواجهه با آمریکا

همبستگی دیروز مردم عراق درخصوص مواجهه با آمریکا که حتی باعث شد آن‌دسته از کسانی که ماه‌های گذشته را در تجمعات معیشتی و ضدفساد حضور داشتند، دست از اعتراض کشیده و به خیل عظیم جماعت ضدآمریکایی بپیوندند، به‌واقع دلیل اصلی تیترهای رسانه‌های نزدیک به سعودی بود که تلاش می‌کردند از حیات و گستردگی تظاهرات ضدفساد در ماه‌های اخیر و درگیری آن گروه از مردم با دولت مرکزی تیتر بزنند و سخن بگویند. این طرف اما هدایت‌کنندگان تظاهرات آنقدر به‌دنبال وحدت بودند که حتی مسیر حرکت خود در تظاهرات را به‌گونه‌ای تنظیم کردند که خدشه‌ای به اعتراضات ضدفساد وارد نیاید و نگویند که این دو در مقابل هم هستند، هدایت‌کنندگان راهپیمایی ضدآمریکایی حتی مسیری متفاوت را در بغداد انتخاب کردند تا به‌واقع همه اهداف عالی مردم عراق را ذیل وحدت جمع کنند و مسیر واحدی را توامان بپیمایند.

پاسخ سنگین به پمپئو

مایک پمپئو عصر روز پنجشنبه سوم بهمن بیانیه جالب‌توجهی را منتشر کرد و در آن حرف‌های عجیبی زد. او که تلاش می‌کرد نمایشی از محبوبیت آمریکا را به اجرا درآورد، اظهار کرد: «به‌رغم آنچه برخی جاها ممکن است بخوانید که مردم برخی کشورها آمریکا را دوست ندارند، هرجا که می‌روم عشقی عمیق به کشورمان را می‌بینم. رژیم ایران پرچم آمریکا را بر زمین می‌کشد تا مردم از روی آن رد شوند، اما حقیقت ماجرا این است که مردم از قدم گذاشتن روی آن خودداری می‌کنند.» کمتر از 24 ساعت بعد اما وزیر امور خارجه ایالات متحده شاید سنگین‌ترین پاسخ ممکن را از عراقی‌ها دریافت کرد و دید که نه در تهران و دیگر شهرهای ایران، که در بغدادی که تا چند سال پیش مردم با وحشت نام آمریکا و سربازانش را بر زبان می‌بردند، حالا هم به‌صورت میلیونی علیه آمریکا به خیابان می‌آیند، هم از روی پرچم این کشور راه می‌روند و هم پرچم ایالات متحده را در چند کیلومتری سفارت و پایگاه‌های نظامی‌شان به آتش می‌کشند.ناگفته نماند برخلاف آنچه در رسانه‌ها جا افتاد، دیروز علاوه‌بر وجه ضدآمریکایی که اصلی‌ترین محور تظاهرات و شعارهای مردمی بود، مردم مطالبه دیگری هم داشتند و آن مواجهه با همه کشورهای متحد آمریکا در منطقه ازجمله رژیم صهیونیستی و سعودی بود. پرچم‌های رژیم صهیونیستی در کنار آمریکا دیروز به آتش کشیده شدند و جمع بزرگی از مردم هم در میان تظاهرات روی پلاکاردهایشان نوشتند و هم در فضای مجازی آن را به‌اصطلاح ترند کردند که «ترامپ، اینجا عربستان‌سعودی نیست».

 از مرجعیت شیعی تا رهبران مسیحی

وجه مهم اعتراضات روز گذشته، همراهی گروه‌های مختلف مذهبی در عراق بود. اول از همه مرجعیت عراق به میدان آمد. احمدالصافی، نماینده آیت‌الله سیستانی در خطبه‌های نمازجمعه کربلا با حمایت از اتفاق‌نظر مردم عراق گفت: «احترام به حاکمیت ملی و استقلال سیاسی عراق ضروری است.» وی در خطبه‌های نمازجمعه با حمایت از اینچنین تظاهرات مسالمت‌آمیزی گفت: «شهروندان، آزادی کامل دارند تا خواست خود را به شیوه مسالمت‌آمیز بیان و بر لزوم حفظ حاکمیت ملی تاکید کنند.»

بعد از نماینده آیت‌الله سیستانی، «ریان الکلدانی»، دبیرکل جنبش مسیحی «بابلیون» بود که اظهارنظر کرد. او گفت: «تمام اقشار مردم عراق امروز علیه حضور آمریکایی‌ها قیام کردند. مردم راه مسالمت‌آمیز را برای اخراج آمریکایی‌ها انتخاب کردند اما تمام گزینه‌ها روی میز است.»از مهم‌ترین ابعاد تظاهرات دیروز، حمایت اهل تسنن عراق از این حرکت ضدآمریکایی بود. «شیخ خالد عبدالوهاب الملا»، رئیس مجمع علمای اهل تسنن عراق با انتشار توئیتی از تظاهرات روز جمعه حمایت کرد و نوشت: «خروج آمریکا از عراق و منطقه یک واجب عرفی و شرعی است، چراکه حضورش باعث فتنه و غارت ثروت و فساد فاسدان می شود. روز جمعه همگی شعار «نه به آمریکا» و «آری به عراق آزاد» سر خواهیم داد.»

نهایتا در کنار همه اینها، مقتدی صدر یکی از رهبران سیاسی مردم عراق بود که با مواضعی بسیار ضدآمریکایی نسبت به انتشار یک برنامه هفت‌بندی برای خروج آمریکا از عراق اقدام کرد؛ بیانیه‌ای که به‌دلیل پشتوانه نظامی جنبش نزدیک به مقتدی صدر احتمالا با واکنش‌های قابل‌تاملی از سوی آمریکایی‌ها مواجه خواهد شد. برای مثال او در این بیانیه گفته بود: «در گام اول باید تمامی پایگاه‌های نظامی آمریکا در عراق بسته شود، سپس مقر شرکت‌های امنیتی آمریکا بسته و به فعالیت آنها در عراق پایان داده شود.» او همچنین تاکید کرده بود حریم هوایی عراق روی پرواز هواپیماهای جنگی و اطلاعاتی آمریکایی‌ها شامل ممنوعیت کامل شود، همچنین تمامی توافقنامه‌های امنیتی آمریکا ملغی شوند.

واکنش متفاوت رسانه‌های بین‌المللی به حضور مردم عراق در تظاهرات ضدآمریکایی

مواجهه رسانه‌های سعودی-اسرائیلی در مقابل رسانه‌های مقاومت

رسانه‌های بین‌المللی روز گذشته واکنش‌های متفاوتی به جمعیت قابل‌توجه عراقی‌ها در تظاهرات ضدآمریکایی بغداد داشتند. در یک دسته‌بندی ساده می‌توان این مواجهه رسانه‌ای را به سه بخش تقسیم کرد. اول رسانه‌های نزدیک به جریان مقاومت در منطقه که تلاش کردند این حضور را واقعی نشان داده و گزارش‌های خود را با جزئیات منتشرکرده و نشان‌دهند جمعیت واقعا زیادی در این تظاهرات ضدآمریکایی شرکت کرده است. آنها حتی در جریان گزارش‌های خود از شعارها، بیانیه‌ها و پلاکاردها هم نگذشتند و به‌صورت لحظه‌به‌لحظه چه در فضای مجازی و چه از طریق امواج تلویزیونی به گزارش این اتفاق بزرگ پرداختند. المیادین، المنار، العالم، السومریه‌نیوز، هیسپان و پرس‌تی‌وی، الفرات و این‌دست رسانه‌ها در گروه اول جای می‌گیرند. گروه دوم رسانه‌های عمدتا غربی بودند که نه می‌توانستند این تظاهرات را به‌صورت گسترده پوشش دهند و نه رسالت خبری و حرکت در مسیر حفظ مخاطبان خود اجازه می‌داد که به کلی آن را سانسور کنند. آنها در مسیر پوشش رسانه‌ای خود با دو رویکرد، تظاهرات روز گذشته را پوشش دادند. اول اینکه تلاش کردند عکس‌های نه‌چندان پرجمعیت این مراسم را منتشر کنند و البته در انتشار همان‌ها هم به چند تصویر معدود و پرتکرار بسنده کردند و در وهله دوم این رسانه‌ها در پی این بودند که این تظاهرات را صرفا به حضور هواداران مقتدی صدر محدود کنند و بگویند این جمعیت صرفا حامیان و هواداران وی بودند، نه ترکیبی از کلیت گروه‌های سیاسی و دیگر مردم عراق.

رویترز، بی‌بی‌سی، AFP، آسوشیتدپرس، الجزیره و... ازجمله این رسانه‌ها بودند. گروه سوم اما عمدتا رسانه‌های نزدیک به سعودی و رژیم صهیونیستی بودند که با تمام توان از انتشار عکس‌ها، اخبار و تحولات روز جمعه عراق اجتناب کردند و به پوشش اخبار دیگر منطقه پرداختند. آنها حتی در برخی موارد در عین حالی که جمعیت گسترده مخالفان آمریکا در میادین و خیابان‌های عراق حضور داشتند، به انتشار خبر و تحلیل از تظاهرات پیشین معیشتی و ضدفساد پرداختند و بدون توجه به تصویر شکل‌گرفته در افکارعمومی منطقه، ترجیح دادند برچسب سانسورچی را بر خود ببینند تا اینکه به پوشش حضور گسترده مردم عراق بپردازند. العربیه، ایران‌اینترنشنال و رسانه‌های رژیم صهیونیستی رسانه‌هایی بودند که در این دسته قرار می‌گرفتند.

 

صدرالحسینی کارشناس مسائل غرب آسیا:

جامعه عراق در مطالبه خروج نظامیان آمریکایی یکصداست