• تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۲:۱۷ - ۱۳۹۸/۱۰/۳۰
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
نگاهی به نتایج تشکیل معاونت مستقل فناوری و نوآوری

سراهای نوآوری، مسیر اشتغال دانش‌بنیان

«سرا‌های نوآوری» یکی از گام‌های اساسی مسئولان دانشگاه آزاد اسلامی برای تبدیل واحد‌های مختلف این دانشگاه به دانشگاهی کاربردی است.

سراهای نوآوری، مسیر اشتغال دانش‌بنیان

به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، رویکرد جدید دانشگاه آزاد اسلامی در سال‌های اخیر کاربردی کردن آموزش و پژوهش بود که در دوران مدیریت فعلی تاکید جدی بر آن شده و گام‌های مثبتی نیز در راستای تحقق آن برداشته شده است. «سرا‌های نوآوری» یکی از گام‌های اساسی مسئولان دانشگاه آزاد اسلامی برای تبدیل واحد‌های مختلف این دانشگاه به دانشگاهی کاربردی است؛ موضوعی که در ابتدای سال دکتر محمدمهدی طهرانچی، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی هم در دیدار با رئیس و اعضای هیات نمایندگان اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی استان اصفهان به آن اشاره می‌کند و می‌گوید: «این سرا‌ها ترکیبی از محیط جدید تخصصی بازار و تیمچه‌های قدیمی است که فضایی برای تعامل بین تولیدکنندگان و مصرف‌کنندگان ایجاد کرده و ارتباط منسجمی را بین این دو برقرار می‌کند. آمادگی داریم در همه شهر‌ها مراکز R&D را به دانشگاه ببریم، چراکه هرچه آموزش ما به اشتغال نزدیک‌تر شود، دانشجوپذیری ما بیشتر می‌شود.»

از همان زمان بود که مسئولان مختلف دانشگاه آزاد اسلامی از هر فرصتی برای تبیین چگونگی ایجاد و همچنین کارکرد این سرا‌ها استفاده کردند، به‌طوری‌که در کمتر از یک ماه محمد نگاهداری، سرپرست وقت معاونت تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه درباره سرا‌ها می‌گوید: «سرا‌های نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی شامل زیرساخت‌های فناوری و نوآوری، پارک‌های علم و فناوری، مراکز رشد، مراکز TTO، شتابدهی، کسب‌وکار، ثبت اختراع و مراکز خدمات فناوری هستند و قرار به ایجاد متمرکز آنها در واحد‌های مختلف دانشگاه آزاد اسلامی است.» پس از او نیز روح‌الله دهقانی فیروزآبادی معاون تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی در دیدار با اعضای هیات‌رئیسه واحد ملایر با فعالان، صاحبان صنایع و اعضای هیات‌مدیره بازار مبل منبت ملایر، عنوان می‌کند: «دانشگاه آزاد اسلامی می‌خواهد همان‌طور که تولیدکنندگان مبل براساس نیاز بازار، مبل می‌سازند، دانشگاه هم نیاز جامعه و این صنعت را شناسایی کند تا متناسب با آن در واحد ملایر و سرای نوآوری آزاد، دانشجو تربیت کند.»

در ابتدای پاییز نیز دکتر محمدمهدی طهرانچی، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی خبر راه‌اندازی 40 سرای تخصصی نوآوری در واحدهای مختلف این دانشگاه را در سراسر کشور رسانه‌ای کرد. اهمیت این سرا آنجا بود که قرار شد این واحدهای درون‌دانشگاهی بخشی از فضای واحدهای دانشگاهی را به محیطی تخصصی و جدید برای برقراری ارتباط بین مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان تبدیل کنند؛ یعنی همان حلقه مفقوده‌ای که حالا دیگر به یکی از آفت‌های آموزش‌عالی کشور طی سال‌های اخیر تبدیل شده بود. این‌بار اما مسئولان دانشگاه آزاد اسلامی تصمیم به درمان این آفت گرفتند.

پس از این راه‌اندازی‌های مختلف در کشور دکتر طهرانچی 9 دی‌ماه آیین‌نامه جامع بازار فناوری و سرای نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی را ابلاغ کرد. او در این بخشنامه تاکید می‌کند: «با عنایت به نام‌گذاری سال 1398 به نام سال «رونق تولید» از سوی مقام معظم رهبری و همچنین ظرفیت‌های عظیم انسانی، علمی و زیربنایی دانشگاه آزاد اسلامی در جهت تقویت تولید ملی در حوزه دانش‌بنیان در سراسر کشور متناسب با ظرفیت‌های منطقه‌ای، آیین‌نامه جامع بازار فناوری و سرای نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی در 32 ماده و 19 تبصره با پیوست دستورالعمل مدیریت فعالیت‌های دانش‌بنیان ابلاغ می‌شود. تمام مسئولان دانشگاه آزاد اسلامی با تلاش و عزم جهادی برای حمایت از طرح‌های دانش‌بنیان براساس راهبرد شماره1 فصل هفتم از نظام پژوهش و فناوری سند دانشگاه اسلامی تا رسیدن به مرحله تجاری‌سازی و ارتقای تولید ملی از تمامی توانمندی موجود بهره گیرند.»

این آیین‌نامه در 59 صفحه تدوین شد و در اختیار تمامی واحدها و مراکز قرار گرفت. همچنین در این آیین‌نامه مواردی ازجمله تعاریف و اختصارات، دستورالعمل مدیریت فعالیت‌های دانش‌بنیان دانشگاه آزاد اسلامی، اهداف، وظایف، شکل حقوقی، ارکان، وظایف و اختیارات شورای سیاستگذاری، فناوری و نوآوری دانشگاه، شورای مدیریت فعالیت‌های دانش‌بنیان، معاونت تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه، وظایف و اختیارات شورای مدیریت فعالیت‌های دانش‌بنیان، پارک علم‌وفناوری دانشگاه، صندوق سرمایه‌گذاری خطرپذیر، ساختار سازمانی سرای نوآوری و... عنوان شده‌اند که دیگر تمام جاده‌های این مسیر را هموار خواهد کرد.»

هفته گذشته نیز نخستین جلسه شورای مدیریت فعالیت‌های دانش‌بنیان دانشگاه آزاد اسلامی با حضور روح‌الله دهقانی فیروزآبادی، معاون تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی و سایر اعضا برگزار شد. دهقانی‌فیروزآبادی با اشاره به ابلاغ آیین‌نامه جامع بازار فناوری و سرای نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی می‌گوید: «این آیین‌نامه دارای ظرفیت‌های بسیاری است و برای نخستین بار ساختاری شبه‌مرکز در حوزه فناوری ایجاد کرده که این مرکز می‌تواند کاملا مستقل و زیر نظر دانشگاه آزاد اسلامی فعالیت کند. باید در زمینه اعطای مجوز به سراهای نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی رعایت تمامی قوانین را در نظر بگیریم تا سراهایی مجوز بگیرند که عملکرد درستی در زمینه فعالیت‌های دانش‌بنیان دانشگاه داشته باشند.» در حال حاضر 14 سرای نوآوری در واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی مورد تایید قرار گرفته است که برخی از آنها شامل سرای نوآوری صنایع فلزی و ماشین‌سازی واحد خمینی‌شهر، سرای نوآوری کشت و تجاری‌سازی گیاهان زینتی واحد گرگان، سرای نوآوری مبل و منبت واحد ملایر، سرای نوآوری گیاهان صنعتی واحد علی‌آبادکتول، سرای نوآوری‌ و فناوری‌های آموزشی واحد تهران غرب، سرای نوآوری طراحی و تولید پوشاک و اتوماسیون صنعتی واحد یزد، سرای نوآوری فرش ماشینی واحد کاشان، سرای نوآوری تاسیسات نفت، گاز و پتروشیمی واحد بوشهر، سرای نوآوری صنعت ساخت طلا و جواهرات واحد نجف‌آباد، سرای نوآوری بذرهای گلخانه‌ای واحد مبارکه ـ شهرمجلسی و سرای نوآوری گیاهان دارویی و سرای نوآوری فناوری اطلاعات واحد خوراسگان است. در ادامه سه نمونه سرای نوآوری معرفی شده است.

   تشکیل معاونت مستقل فناوری و نوآوری

دانشگاه آزاد اسلامی به دلیل دارا بودن یک پارک علم و فناوری، 134 مرکز رشد، 626 هسته فناور، 459 واحد فناور، 76 شرکت دانش‌بنیان، تولید 1251 محصول دانش‌بنیان، حدود 11000 نخبه، تعداد 1951 اختراع و گستردگی این دانشگاه در سطح شهرهای مختلف کشور و امکان پیوند مستقیم آن با صنایع بومی هر شهر، می‌تواند در صورت برنامه‌ریزی هدفمند نقش خود را به‌عنوان بازیگری تاثیرگذار در زیست‌بوم فناوری و نوآوری که مهم‌ترین بستر ایجاد و توسعه اشتغال دانش‌بنیان در کشور است، به خوبی ایفا کند. در این راستا و با توجه به رویکرد تحولی دانشگاه آزاد اسلامی که ویژگی‌های دانشگاه کارآفرین، دانشگاه حل مساله و با مسئولیت اجتماعی را دربر می‌گیرد، تشکیل معاونت مستقل فناوری و نوآوری در دانشگاه آزاد اسلامی اولین اقدام تحولی دانشگاه از ابتدای سال 1398 بود.

بزرگ‌ترین سرای نوآوری کشور در واحد اراک

عباسعلی حیدری، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک شهریورماه امسال در گفت‌وگو با «فرهیختگان»، با بیان اینکه در این واحد مرکز رشد بیوسیستم مستقر است، می‌گوید: «قرار است مرکز رشد بیوسیستم فعلی را در این مجتمع گسترش دهیم و همچنین استقرار مرکز رشد سلامت و فناوری اطلاعات و حمایت از هسته‌های مرتبط را در برنامه داریم؛ البته قرار به استقرار مراکز شتابدهی بیوسیستم و فناوری اطلاعات نیز خواهد بود.» به گفته او، امکانات سخت‌افزاری و نرم‌افزاری بسیاری در این واحد به‌منظور ایجاد این سرا وجود دارد، ولی در گام اول برای تجهیز این سرا به حمایت‌های مالی نیاز بود که بعد از اعلام حمایت معاونت علمی ریاست‌جمهوری دیگر مشکلی از این بابت وجود ندارد و به‌زودی بزرگ‌ترین سرای کشور در این واحد افتتاح خواهد شد.»

حیدری درباره نحوه فعالیت این سرا این‌طور توضیح می‌دهد: «درحال تنظیم آیین‌نامه‌ای هستیم که نحوه فعالیت سراها و توزیع محل را در سرای نوآوری واحد اراک داشته باشد و این فضا اختصاصا برای هیات‌علمی و دانشجو نیست و حتی اگر از بخش خصوصی نیز ایده‌ای داشته باشیم، قطعا می‌تواند در این سرای نوآوری فعالیت کند و این‌گونه نیست که بگوییم این سراها تنها مختص جامعه دانشگاهی خواهد بود و افراد غیر از دانشگاه در آن جایی نخواهند داشت. مدرسه کسب‌وکار، مدرسه‌عالی مهارتی ورزش، فناوری‌های هوشمند و... نیز از دیگر برنامه‌های ما برای این مجتمع است. پردیس پارک علم و فناوری هم از دیگر برنامه‌های ما به‌شمار می‌رود؛ البته یک‌سری مراکز تحقیقاتی نیز داریم که برای تعدادی از آنها مجوز گرفته‌ایم و مابقی را هم در دستور کار داریم. به‌طور مثال مجوز مرکز تحقیقاتی علوم گیاهی کاربردی را از سازمان مرکزی گرفته‌ایم که قرار است در همان مجتمع مستقر شود.»

اصلاح نژاد اسب ترکمن در سرای نوآوری واحد علی‌آبادکتول

شاید یکی از جالب‌ترین سراهایی که تا امروز در دانشگاه آزاد اسلامی راه‌اندازی شده، سرای نوآوری عملکرد اسب اصیل ترکمن با بودجه یک میلیارد تومانی در واحد علی‌آبادکتول است؛ واحدی که تا الان دو سرای نوآوری در آن راه‌اندازی شده و سرای دوم نیز در حوزه گیاهان صنعتی است که در مراحل پایانی افتتاح قرار دارد. این سرا بیش از 60 اسب ترکمن دارد و جزء چهار سرای ابتدایی دانشگاه آزاد اسلامی به شمار می‌رود. این سرا با حضور دامپزشکان، اساتید ژنتیک و متخصصان اسب به فعالیت می‌پردازد و هدف اصلی آن اصلاح نژاد اسب ترکمن است؛ هدفی که می‌خواهد نسلی از اسب‌ها را پرورش دهد که جزء اسب‌های دونده معروف دنیا شوند. البته مسئولان این واحد دانشگاهی در نظر دارند در گام دوم فعالیت‌های این سرا، بیمارستان تخصصی طب اسب را نیز ایجاد کنند تا بانک ژن اسب ترکمن را برای نسل‌های آتی حفظ کنند. روح‌الله دهقانی فیروزآبادی، معاون فناوری دانشگاه آزاد اسلامی در مراسم افتتاحیه این سرا که شهریورماه 98 برگزار شد، این‌طور گفته بود: «در سیاست جدید حوزه معاونت فناوری دانشگاه آزاد اسلامی، ابتدا ویژگی‌های شاخص هر منطقه شناسایی و برمبنای توانمندی‌های علمی و پژوهشی موجود در آن منطقه، حوزه فناوری و کارآفرینی در آن توسعه می‌یابد که این خود عامل اصلی توسعه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی در آن منطقه خواهد بود.»

تبدیل دانشکده فنی و مهندسی واحد رفسنجان به سرای نوآوری

واحد رفسنجان اولین واحدی است که دانشکده فنی و مهندسی آن به‌طور کامل به سرای نوآوری و فناوری تبدیل شده و در گام بعد کل واحد به دانشگاه فناور درخواهد آمد. علیمرادی، رئیس این واحد دانشگاهی درباره این سرا این‌طور توضیح می‌دهد: «در نظر داریم بعد از تکمیل سرای نوآوری بحث تولید پایه‌های درختان میوه‌ای مانند آلو، گیلاس، گلابی و... را در مرکز کشت بافت واحد دنبال کنیم و از آنجاکه استان کرمان، جزء مناطق گرم و خشک محسوب می‌شود، یکی از اصلی‌ترین برنامه‌هایمان در مرکز تحقیقاتی تکثیر پایه‌های درخت خرما و همچنین تکثیر ژنوتیپ‌های مقاوم به شوری و خشکی پسته است.»

به گفته او، بخش سخت‌افزاری گلخانه مانند ساختمان و همچنین نصب تجهیزات آن مراحل پایانی را طی می‌کند و در آینده بسیار نزدیک کار کشت در آن را شروع خواهیم کرد. قطعا با قرار گرفتن این بخش دانشگاه در مدار تولید، درآمدهای غیرشهریه‌ای دانشگاه نیز افزایش پیدا می‌کند. از سوی دیگر قطعا ایجاد آزمایشگاه کشت و بافت یا راه‌اندازی گلخانه برای دانشجویانی که قرار است در آن به فعالیت بپردازند، جزء جاذبه محسوب خواهد شد، چراکه با این کار آنها دیگر صرفا به گرفتن یک مدرک دانشگاهی اکتفا نمی‌کنند و می‌توانند در کنار دروس تئوری، کار عملی را نیز انجام دهند؛ مساله‌ای که تا امروز جزء حلقه‌های مفقوده مراکز دانشگاهی کشور محسوب می‌شد، اما امروزه به این سمت در حال حرکت هستیم.»

 

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار