• تقویم روزنامه فرهیختگان ۰۹:۴۲ - ۱۳۹۸/۰۸/۲۷
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 1
  • 0
چند عضو شهرداری شهر تهران و مسئولان شهرداری گفتند برف شنبه آنها را غافلگیر کرده است

شهرداری‌تهران سلطـان غافلگیـری!

شهرداری‌تهران سلطـان غافلگیـری!
5.01

به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، در خبرها هست، وضعیت گلستان، خوزستان، لرستان، شیراز و مازندران بعد از گذشت چند ماه از سیل ابتدای سال 98 تقریبا بهبود نسبی داشته است. وضعیت تهران بعد از برف بهمن سال 96 و برف دو روز پیش بهتر شده است و دیگر خبری از گره ترافیکی و یخبندان و این‌طور چیزها نیست. چند ماه پیش و دوسال پیش و دو روز پیش اما وضعیت کشور این بود؟ ساده می‌توان گفت خیر. چند ماه پیش سیل آمد و به مردم و شهرها آسیب‌های جبران‌ناپذیری زد، دو سال پیش برف آمد و به معابر و مردم در پایتخت آسیب‌های جدی وارد کرد و دو روز پیش هم دوباره برف آمد و همان شد که دو سال پیش شده بود. البته به اینها می‌توان برخی مصائب دنباله‌دار و همیشه موجود را هم اضافه کرد. مثلا آلودگی هوا که همیشه هست و کاری هم برای کاهش آن نشده، اگر هم شده خروجی مناسبی نداشته است. چند نکته ثابت این بین اما به‌شدت جلب‌توجه می‌کند، نکته اول وقوع حوادث قابل‌پیش‌بینی، اطلاعات مردم و مسئولان از واقعه و بعد از آن اصل مهم غافلگیری! شاید خنده‌دار به نظر برسد اینکه شما از وقوع حادثه‌ای روزها و مدت‌ها قبل مطلع باشید اما حین وقوع کار از کار پیش نرود و غافلگیر شوید. یا معنی غافلگیری با بی‌توجهی و بی‌اهمیتی جابه‌جا شده یا...  بگذریم.

آب آمد و ما خواب بودیم!

هنوز چند ماهی از سیل آغاز سال 98 نگذشته است، سیلی که استان‌های مختلف کشور را درگیر خود کرد و خسارات بسیار زیادی را به بار آورد. اما نکته قابل‌تامل در ارتباط با سیلاب‌های ابتدای سال، ماجرای تکراری غافلگیری مسئولان بود. به هرحال سیل مثل زلزله و صاعقه نیست که نتوان آن را پیش‌بینی کرد (البته امکان پیش‌بینی زلزله و... هم هست اما شاید زمان مقابله و اقدام کم باشد) اما خوب یا بد که قطعا بد این اتفاق افتاد و به کرات دیدیم و خواندیم و شنیدیم که مسئولان در روزهای آغازین سال 98 با سیل غافلگیر شدند.  چند روز پیش هم حبیب‌الله سیاری، معاون هماهنگ‌کننده ارتش در همایش ملی «سیلاب ۹۸-۹۷ اگر تکرار شود» در اهواز با انتقاد از همین مساله غافلگیری گفت: «سازمان‌های ذی‌ربط مسئول باید ساختار جامع و کامل برای مقابله با بحران را یاد بگیرند. همچنین سازمان‌ها باید کاملا تجهیز شوند و مرتبا تمرین داشته باشند تا آمادگی لحظه‌ای برای مقابله با بحران را داشته باشند. این سازمان‌ها باید از نظر اعتباری تقویت شوند و به هیچ‌وجه غافلگیر نشوند. متوجه شدیم نباید خشکسالی‌ها ما را غافلگیر کند.» پس اگر نخواهیم برای یادآوری غافلگیرشدن‌هایمان خیلی عقب برویم، همین سیل اخیر تذکر و تجربه خوبی است.

از 96 تا 98 تغییری در شهر ایجاد نشد

اگر قرار باشد کمی محدود‌تر و ملموس‌تر از غافلگیری در مواجهه با اتفاقات طبیعی صحبت کنیم، راه سختی نداریم و نیاز به حافظه قدرتمندی هم نیست. همین دو، سه روز گذشته، مدیریت شهری در تهران در تکمیل پازل مدیریتی سال 96 اصلاح‌طلبان در شهر، ترجمه خوبی از غافلگیری را ارائه کردند. پس یک رفت و آمد از بهمن 96 تا آبان 98 حسابی ما را در بحث غافلگیری ناشی از بارش‌های آسمانی و مسائلی از این دست شیرفهم می‌کند. بهمن ماه 96 بود که بارش سنگین برف در تهران برای چند روزی زندگی مردم را دچار مشکل کرد. خیابان‌ها شلوغ و پرترافیک، درخت‌ها سنگین از برف و درنهایت شکسته و افتاده در معابر و الی‌ماشاءالله از این دست مشکلات. مدیریت شهری هم مثل همین چند روز پیش دیر مطلع شد، غافلگیر شد و درنهایت در توئیتر به مدیریت وضع پیش‌آمده پرداخت. محمدعلی نجفی، شهردار وقت تهران که آن وقت مورد هجمه سنگین از سوی مسئولان ملی و شهری و شهروندان قرار گرفته بود در یک پیام توئیتری از مردم و خصوصا جوانان خواست هنگام بازگشت از مدرسه و... شاخه‌های درختان را بتکانند تا برف روی آنها زمین بریزد و به درختان آسیبی نرسد. البته این مساله در یک نگاه سوای نشان دادن ضعف مدیریتی در شهر تهران، گویای این بود که مردم پای کار رفع و رجوع مشکلات‌شان هستند، اما خب متاسفانه نه در همان سال 96 و نه در آبان 98، امکاناتی برای کمک مردمی هم فراهم نبود. سطل‌های شن و ماسه خالی بود، برف‌روب‌ها و نیروهای خدمات شهری هم خودشان در ترافیک ماندند.

آغاز ادبیات غافلگیری توسط مدیران شهری

غافلگیر‌شدن و غافلگیری مدیران ملی و شهری در مواجهه با سیل و برف و هر اتفاق دیگری برچسب ناروایی نیست که رسانه‌ها یا منتقدان و... آن را به مدیران نسبت داده باشند، ادبیات و واژه‌ای است که خود مسئولان شهری از آن استفاده کردند و برخی آن را نسبت به مردم و برخی دیگر هم آن را نسبت به خودشان به کار بردند. مثلا همین دو روز پیش و بعد از بارش برف سنگین در شمال تهران و قفل شدن چندین ساعته معابر و اتوبان‌ها بر اثر عدم‌خدمت‌رسانی مناسب مسئولان شهری و نیروهای خدمات شهری به مردم الهام فخاری، عضو شورای شهر تهران در یک پست اینستاگرامی ضمن انتقاد از این وضعیت نوشت: «ابر و باد و مه و خورشید و فلک از این غافلگیری‌های ما غافلگیرند.» این احتمالا تایید ضمنی غافلگیری مدیران شهری در مواجهه با وضعیت شهر بعد از بارش برف بود. اما خب خیلی هم نیاز نیست دست به دامان ادبیات مدیران شویم، نگاهی به انتقادات عمومی و انتشار اخبار توسط رسانه‌ها و قدم‌زدن در شهر به خوبی نشان می‌داد نیروهای خدمات شهری و مسئولان در بسیاری از مناطق و محلات درگیر با بارش برف غافلگیر شده‌اند، چون نه آمادگی وجود داشت و نه تا چشم کار می‌کرد خبری از ماشین‌های برف‌روب و کیسه‌های شن و نمک و... بود. کمی بعد از رفع و رجوع شدن بخشی از مشکلات ناشی از بارش برف در تهران، برخی دیگر از مدیران شهری و... هم نسبت به عملکرد ضعیف شهرداری نقدهایی مطرح کردند.

علی اعطا، سخنگوی شورای شهر تهران با بیان اینکه ما معتقدیم روز گذشته شهرداری تهران غافلگیر شده است، در پاسخ به سوالی مبنی‌بر اینکه گفته می‌شود قرارداد ماشین‌های برف‌روب تمام شده بود، گفت: «من نیز شنیده‌ام قرارداد ماشین‌های برف‌روب تمام شده است اما همچنان بررسی در این خصوص انجام نگرفته است. بخشی از مشکلات روز گذشته به علت عدم آمادگی شهرداری بود. شورا نیز پیشنهاد داد با افراد خاطی در حد عزل برخورد کنداما هیچ اسمی در این زمینه برده نشد. شهرداری می‌گوید تصور می‌کرده در آبان‌ماه برفی به چنین حجم نمی‌بارد.»

محسن هاشمی، رئیس شورای شهر تهران هم روز گذشته اظهارنظر جالبی در ارتباط با بارش برف در تهران و مشکلات پیش‌آمده داشت و گفت: «برف درست در ساعت پیک ترافیک صبحگاهی بارید به‌طوری که من ساعت 7:15 متوجه بارش آرام برف شدم، اما در عرض نیم‌ساعت برف به‌شدت روی زمین نشست. در مورد آمادگی شهرداری‌های مناطق هم آنها اعلام کردند که مانده بودند که از شب قبل شن‌پاشی کنند یا نه و نمی‌توانیم بگوییم شهرداری غافلگیر شده اما می‌توانست عملکرد بهتری داشته باشد. ان‌شاءالله با تنبیه‌هایی که صورت می‌گیرد قول می‌دهیم مشکلی نداشته باشیم و همه شهرداری نیز پای کار هستند. قول می‌دهیم در صورت بارش برف در تهران مشکلی ایجاد نشود.»

سوای اعضای شورای شهر تهران، محسن علیجانی دبیر مجمع نمایندگان تهران هم در نقد اقدامات مدیریت شهری در مواجهه با مشکلات ناشی از بارش برف در پایتخت گفت: «هواشناسی از هفته گذشته بارش برف در تهران را پیش‌بینی کرده بود که در این شرایط انتظار می‌رفت شهرداری آمادگی لازم را داشته باشد. البته اگر شهرداری معتقد است  برای مقابله با بارش برف آماده بوده لازم بود با توان بیشتری ورود پیدا می‌کرد. بنده طی چند ساعتی که در خیابان‌های تهران تردد داشتم آمادگی سیستماتیک شهرداری برای مقابله با برف را ندیدم. انتظار می‌رفت ایستگاه‌های توزیع شن، نمک و ماسه و ماموران شهرداری به وضوح در سطح شهر دیده می‌شد که چنین مواردی را مشاهده نکردم، ما باید از بحران‌ها درس بگیریم؛ متاسفانه تهران در طول یکی، دو سال گذشته از وقوع بحران‌هایی همچون بارش باران و برق غافلگیر شده است؛ ان‌شاءالله امسال شهرداری با تمام توان کار کند. شهرداری باید محکم‌تر وارد شود؛ ما در زمان بارندگی در جنوب تهران غافلگیر شدیم که امروز هم به نظر می‌رسید شهرداری آمادگی سیستماتیک لازم را نداشت.»

هم شهر، هم همشهری غافلگیری را تایید کردند

بالاتر نوشتیم چه مردم و مدیران بگویند و آن را تصدیق کنند و چه نگویند، مدیران و مسئولان شهری در مواجهه با بارش برف غافلگیر شدند و در برف ماندند. اما خب کار از محکم‌کاری عیب نمی‌کند و برای ثبت در تاریخ هم که شده است بنویسیم که روزنامه همشهری، ارگان رسمی شهرداری با تیتر وقتی همه غافلگیر شدیم، به نقد اقدامات شهرداری و مدیران شهری پرداخت. البته ایراد جدی هم به این تیتر و هم به اظهارات روز گذشته عطایی مدیرکل خدمات شهری شهرداری تهران وارد است که گفته بود مردم غافلگیر شدند و ما غافلگیر نشدیم و آن اینکه وقتی مردم حسابی لباس گرم می‌پوشند و از لباس ساده یک روز پاییزی به پوشش روزهای سرد زمستانی تغییرپوشش می‌دهند، وقتی تعداد بیشتری از مردم حتی قید قیمت بالای بنزین را می‌زنند و با خودروی شخصی به سمت مقاصد خود حرکت می‌کنند، یعنی آنها آماده بودند و با یک اعتماد ساده به پیش‌بینی‌ها، پیشگیری را رعایت کردند اما مدیران شهری که هم ارتباطات و امکانات گسترده‌تری دارند و هم از مدت‌ها قبل از بارش برف در این روز مطلع بودند، نتوانستند سامانی به وضعیت شهر بدهند و امکانات مناسب را بسیج کنند و گره از کار مردم باز کنند، آماده نبودند و این آنها بودند که غافلگیر شدند و با مدیریت ناقص مردم را غافلگیر کردند.

بهتر این است که بگوییم مردم از نحوه مقابله و مدیریت شهر توسط مدیران غافلگیر شدند نه از بارش برف و... . مردم مدت‌هاست به غافلگیری عادت کرده‌اند، عادت کرده‌اند در ساعات پایانی شب ولادت رسول اکرم(ص) قیمت بنزین مصرفی‌شان سه برابر شود، عادت کرده‌اند کرایه‌هایی که فردای روز غافلگیری می‌پردازند سه‌برابر شده باشد و عادت کرده‌اند از فعالیت مدیران متعجب و غافلگیر شوند. اما خب مدیران از این قاعده مستثنی هستند، خصوصا وقتی می‌دانستند که آن روز کذایی چه پیش خواهد آمد. قبل‌تر و در گزارش روز گذشته هم نوشتیم که آنچه در تهران رخ داد و باعث تشدید ناامنی در شهر شد، در خوشبینانه‌ترین حالت ناشی از ناکارآمدی مدیران شهری است.

همه می‌دانستند، همه کاری نکردند

سرخوردن ماشین‌ها روی برف در خیابان‌هایی که باید از قبل نمک‌پاشی و شن‌پاشی می‌شد و نشد و خسارت‌هایی که مردم ذیل بی‌تدبیری مدیران شهری متقبل شدند، اتمام بنزین اتومبیل‌های شخصی و سرگردانی مردم در اتوبان‌هایی که به‌خاطر بی‌تدبیری و عدم‌اقدام مناسب مسئولان شهری در بهبود وضعیت ساعت‌ها درگیر ترافیک بودند، خالی بودن سطل‌های شن و ماسه که برای چنین مواقع ضروری تعبیه شده بودند، عدم حضور نیروهای خدمات شهری در ساعات ابتدایی بروز بحران، مدیریت جزیره‌ای و عدم هماهنگی در خدمات‌دهی به مناطق مختلف شهری به‌گونه‌ای که در برخی مناطق نیروهای شهری اندک اقداماتی را انجام دادند و در برخی دیگر از مناطق این اتفاق نیفتاد و چندین مشکل و ایراد دیگر همه باعث می‌شود نه مدیریت مانیتوری و در اتاق کنترل حناچی و معاونانش مطلوب واقع شود و نه عذرخواهی توئیتری و قول عدم تکرار این مساله از سوی شهردار و اعضای شورای شهر، خصوصا وقتی همه‌چیز از پیش اطلاع‌رسانی شده بود، هم هواشناسی چند روز قبل در اطلاعیه‌ها و اخطاریه‌های متعدد خبر از بارش برف سنگین در تهران داده بود و هم مدیریت بحران چند ماه قبل گفته بود در این ایام چنین اتفاقی محتمل است و رخ خواهد داد و مضاف بر اینها و با توجه به خبر روزنامه همشهری خود حناچی خبر از این وضعیت داده بود و هفته گذشته در جلسه با مدیران شهری، به‌طور قاطع گفت: «برف ابتدای هفته برف سنگینی است و تمام امکان شهری باید برای رفع مشکل برف به کار گرفته شود.» با این تفاسیر نهادهای بالادستی حتما باید به مساله ورود کنند که وقتی همه آگاه از وقوع چنین وضعیت جوی بودند، چرا عاقبت چنین شد؟

بازی با آبروی شهر و شهروندان

در پایان و در جمع‌بندی آنچه گفته شد و با تاکید بر این نکته که مدیریت شهری تهران نشان داد جز در ایام انتخاباتی آمادگی لازم را ندارد و غافلگیر می‌شود، باید بگوییم، سیاست‌های سست مسئولان شهری در امور مختلف پایتخت از آلودگی هوا تا طرح ترافیک و بارش‌های آسمانی و... جز هزینه‌آفرینی‌های مختلف برای شهروندان خروجی دیگری ندارد و به جد باید فکری برای آینده مدیریتی شهر شود. حتی اگر به خیال خود مدیران، مسائل مرتبط با گرانی بنزین و تجمعات پیرامون این مساله و اعتراض‌های عمومی باعث فراموشی این اهمال وسیع و اثرگذار بشود. مردم فراموش نخواهند کرد که دقیقا در شب آماده‌باش نیروهای شهری تعداد کثیری از مدیران شهری و تمام معاونان آنها در یک میتینگ انتخاباتی در فرهنگسرای بهمن حاضر شدند و کاری برای پیشگیری از وقایع موجود انجام ندادند. در یک نگاه کلان‌تر هم، انتظار وزش باد برای رفع آلودگی و نشاندن درخت به جای مردان سیاست و شانه خالی کردن از مسئولیت‌های شهری و غافلگیر شدن نه‌تنها زیبنده شهروندان هیچ شهر و اقلیمی نیست، بلکه زیبنده جایگاه مدیریتی پایتخت یک کشور هم نیست و جز تنزل وجاهت و جایگاه مدیریتی آن خروجی دیگری ندارد.

* نویسنده: ابوالقاسم رحمانی، دبیرگروه جامعه

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار