• ۱۱۹ بازدید
  • تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۲:۱۴ - ۱۳۹۸/۰۸/۱۴
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
علی جمشیدی:

گام‌هایی که راهبردی نیستند

مجموعه اقدامات دولت به ‌هیچ‌ عنوان متناسب با شرایط تحریم و فشار نیست و اگر دستاوردهای محور مقاومت در هموار کردن مسیر تجارت با همسایگان نبود شاید همین حداقل ارتباطات با کشورهای مثل عراق هم حاصل نمی‌شد.

به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، در آستانه گام چهارم ایران در مسیر کاهش تعهدات هسته‌ای، روز گذشته مراسمی در سایت هسته‌ای نطنز برگزار شد و بعد از آن علی‌اکبر صالحی، رئیس سازمان انرژی اتمی در نشستی با خبرنگاران به تشریح آخرین دستاوردهای کشور در این عرصه پرداخت و چند خبر مهم را اعلام کرد.در جریان این مراسم، از ماشین‌های سانتریفیوژ IR9 و IR7 رونمایی و گازدهی زنجیره ماشین‌های میانی IR6 انجام شد. رئیس سازمان انرژی اتمی سپس اعلام کرد هفته آینده بتن‌ریزی نیروگاه دوم و سوم بوشهر آغاز خواهد شد. او همچنین با بیان اینکه توان صنعت هسته‌ای کشور هم‌اکنون به 8600 سو رسیده و فاصله کمی با 11 هزار سوی قبل از برجام دارد، گفت: «اکنون حدود 500 کیلوگرم اورانیوم غنی‌شده در اختیار داریم که همه آن 4.2 درصد نیست و الان روزی پنج هزار گرم به آن اضافه می‌شود.» او همچنین از راه‌اندازی بخش ثانویه رآکتور اراک طی 2 هفته آینده خبر داد و تاکید کرد برای ایران به‌منظور تولید اورانیوم 20 درصد، تنها چهار دقیقه وقت نیاز است.قاعدتا با شنیدن این مجموعه اخبار باید این فرض را قطعی بدانیم که گام چهارم ایران برداشته شده و احتمالا جزئیات این گام فرای آن چیزی که علی‌اکبر صالحی اعلام کرده نخواهد بود، هرچند هنوز به‌صورت رسمی کسی نگفته مجموعه این اقدامات جزئیات گام چهارم است.به‌عنوان یک مخاطب بیرونی، شاید شما هم شنیدن این مجموعه چنداقدامی را به‌عنوان یک گام مثبت در مسیر کاهش تعهدات برجامی ایران، قابل توجه ارزیابی کنید و حتی سازمان انرژی اتمی را هم مورد تمجید قرار دهید که چنین دستاوردهایی را به کشور هدیه کرده است، اما واقعیت این است که ارزیابی صحیح این مجموعه اقدامات صرفا به‌صورت یک نگاه کلی به تاکیدات یک نشست خبری میسر نخواهد شد و باید به‌صورت چندوجهی به ماجرا نگریست.

همین‌جا البته بگویم که این متن در پی نادیده گرفتن تلاش‌های دانشمندان جوان کشور در صنعت هسته‌ای نیست و به‌هیچ‌عنوان بنای خدشه وارد کردن به زحمات این عزیزان ندارد و صرفا بنا دارد یک توصیف ساده اما کمی دقیق‌تر نسبت به فضای سیاسی پیرامون برجام ارائه دهد.اول: ایران در شرایطی نظاره‌گری یک‌ساله خود از اردیبهشت 97 تا اردیبهشت 98 را کنار گذاشت که آمریکا یک ‌سال تمام در مسیر فشار حداکثری حرکت کرد و اروپا هم چراغ‌خاموش متر‌به‌متر آمریکا را در این مسیر همراهی کرد، مسیری که دقیقا عکس برجام بود و اگر بخواهیم به‌صورت دقیق آن را توصیف کنیم باید بگوییم نه‌تنها آمریکا که ایالات متحده به‌اضافه سه کشور اروپایی در اردیبهشت 97 از برجام خارج شدند و تصمیم راهبردی ایران برای عدول از برجام هم دقیقا در مقابل همین واقعیت بود که وقتی اروپایی‌ها برجام را اجرا نمی‌کنند، بود و نبودشان در توافق حاصلی برای ایران ندارد.دوم: دقیقا 6 ماه از آن روزی که ایران فاز جدید اقدامات خود را اعلام کرد، می‌گذرد. در این 6 ماه اروپایی‌ها نه‌تنها به برجام کمکی نکرده‌اند که برعکس با شوآف‌هایی ازجمله آنچه رئیس‌جمهور فرانسه انجام داد تنها وقت ایران را تلف کرده‌اند و ما‌به‌ازای آن عملی از خود ارائه نداده‌اند. البته آنها عقبگرد هم داشته‌اند چراکه کشورهای اروپایی اجرای تحریم‌های آمریکا را در این مدت شدت بخشیده‌اند و خلل و فرج کمربند تحریمی را برای آمریکا پر کرده‌اند. همچنین فشارهای حقوقی را در حوزه‌های دیگر گسترش داده‌اند و حتی تهدید هم کرده‌اند که درصورت ادامه گام‌های 60 روزه ایران، از برجام خارج خواهند شد.

نکته اینکه در این مدت هم متاسفانه دولت در مسیر اداره کشور همان سیاست کلی یعنی معطل نگه‌داشتن و منتظر اروپا ماندن را تا حدود زیادی تداوم بخشیده است و اگر ترتیبات مقتضی منتقل شده به بانک مرکزی نبود‌، وضعیت کشور به مراتب دشوار‌تر از قبل می‌بود. چنانکه از اظهارنظرهای مداوم رئیس‌جمهور درباره سیاست خارجی چنین برمی‌آید که «در» دولت دوازدهم بر همان پاشنه تجربه‌شده قبلی می‌چرخد.

خب همین‌جا باید چند سوال مهم مطرح کرد.

یک: آیا مجموعه اقدامات ایران به اندازه‌ای هست که بیش از گذشته اروپا و آمریکا را متوجه هزینه‌های سیاست نادرست‌شان کند؟ یا برعکس رفتارها به‌گونه‌ای است که آنها مطئمن می‌شوند ایران تا مدت‌های مدیدی در چارچوب برجام باقی خواهد ماند و به‌اصطلاح خدشه جدی به آن وارد نمی‌کند؟

دو: در مسیر مبارزه با تحریم‌ها دولت از خود اقداماتی نشان داده که آمریکا و اروپا مطمئن شوند تحریم‌ها رو به زوال است؟

با نهایت تاسف باید گفت اگر بخواهیم به‌صورت جدی به مدیریت دولت در شرایط امروز نگاه کنیم باید جواب منفی به هر دو سوال بالا دهیم و بگوییم اقدامات دولت در هیچ ‌کدام متناسب با فشارهای خارجی و اقدامات طرف مقابل نیست.
درخصوص سوال اول باید گفت امروز دیگر برجامی باقی نمانده که ایران به آن متعهد باشد، تحریم‌ها به شدید‌ترین حالت ممکن کشور را فرا گرفته و اگر روسیه، چین و هند هم با ایران مبادلاتی دارند از همان مسیرهای پیشین و دوران قبلی تحریم است. از این‌ رو به‌نظر می‌رسد که با روند کنونی شاید تا ده‌ها مرحله دیگر هم دولت اقدامی انجام ندهد که به‌قول معروف نقض فاحش برجام باشد. درمورد سوال دوم هم برداشت قریب‌ به‌ اتفاق کارشناسان این است که مجموعه اقدامات دولت به ‌هیچ‌ عنوان متناسب با شرایط تحریم و فشار نیست و اگر دستاوردهای محور مقاومت در هموار کردن مسیر تجارت با همسایگان نبود شاید همین حداقل ارتباطات با کشورهای مثل عراق هم حاصل نمی‌شد.

با توجه به همین مسائل هم به‌نظر می‌رسد که مسیر انتخاب شده از سوی دولت نمی‌تواند آینده متفاوتی را نسبت به امروز برای کشور پدید بیاورد و مردم همچنان باید شاهد شرایط کنونی باشند.

* نویسنده: علی جمشیدی،دبیرگروه سیاسی

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار