• ۳۰ بازدید
  • تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۵:۴۹ - ۱۳۹۸/۰۷/۱۸
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
در گفت‌وگوی «فرهیختگان» با ‌کارگردان نمایش «خاتون» مطرح شد

ادای دین تئاتر به اربعین حسینی

«خاتون» به سبک و سیاق کاملا رئال و تاریخی و با استفاده از متون ادبی اجرا می‌شود. در اجرای این نمایش برخلاف برخی از آثار آیینی و مذهبی، از مصیبت‌خوانی و روضه‌خوانی پرهیز شده، اما با درنظر گرفتن احساسات مخاطب، به شکل‌گیری چرایی در ذهن او دقت می‌شود.

به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، تئاتر بهترین بستر برای پرورش خلاقیت‌های نمایشی در حوزه تاریخی است و اگر قرار باشد سینما و تلویزیون ایران بتوانند در آینده هم کسانی مثل بهرام بیضایی یا داوود میرباقری داشته باشند که در بالاترین سطح و سبک بومی، بهترین سناریوها را برای فیلم‌ها و سریال‌های تاریخی بنویسند و بهترین اجرا را جلوی دوربین داشته باشند، باید خاستگاه این حوزه در تئاتر تقویت شود. «خاتون» نمایشی است که اگرچه موضوع آن راجع‌به بازماندگان قیام کربلا و مصائب آنهاست، اما آیینی و به عبارتی ساده‌تر شبیه تعزیه نیست، بلکه این روایت را در قالب مدرن تئاتر انجام داده و کاملا در حال قصه‌گویی است. این اثر جزء همان دسته کارهایی قرار می‌گیرد که برای تقویت سناریونویسی تاریخی در سینما و تلویزیون هم باید به تقویت آنها توجه شود. نمایش «خاتون» به نویسندگی و کارگردانی حسین عالم‌بخش از 28 شهریورماه امسال در سالن اصلی پردیس تئاتر تهران روی صحنه رفته است. این نمایش چهارمین سال پیاپی است که در ماه محرم اجرا می‌شود. بازیگران این کار امید زندگانی، عطیه غبیشاوی، کیمیا ملائی، ‌بهار ارجمند، علی برجی، فرهاد بشارتی و منوچهر علی‌پور هستند. ابتدا قرار بود نسخه‌ بلند این اثر امسال در ۱۴۰ دقیقه اجرا شود، اما بنا به دلایلی از قبیل کمبود وقت و مشکلات مالی، امسال هم این نمایش براساس نسخه متنی سال گذشته اجرا شد.

این اثر نمایشی، وضعیت اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی مردم شام در زمان ورود امویان به شام و تاثیرگذاری آنها بر مردم و آشنایی مردمان این سرزمین با اسلام ناب را نشان می‌دهد. داستان از این قرار است که پیرزنی به نام بی‌بی آسیه در خرابات شام و در تیررس قصر یزیدبن معاویه زندگی می‌کند، اما به هیچ عنوان حاضر نمی‌شود این خرابه را رها کرده و به جای دیگری برود. داستان از اسارت تا شهادت حضرت رقیه(س) ادامه دارد و در نمایش به‌خوبی نشان داده ‌شده‌ است.

«خاتون» به سبک و سیاق کاملا رئال و تاریخی و با استفاده از متون ادبی اجرا می‌شود. در اجرای این نمایش برخلاف برخی از آثار آیینی و مذهبی، از مصیبت‌خوانی و روضه‌خوانی پرهیز شده، اما با درنظر گرفتن احساسات مخاطب، به شکل‌گیری چرایی در ذهن او دقت می‌شود.

حسین عالم‌بخش، ‌کارگردان نمایش «خاتون» در ارتباط با آسیب‌های نمایش آیینی و مذهبی و اهمیت جذب مخاطب در این‌گونه آثار به «فرهیختگان» گفت: «در این زمینه چند موضوع نقش اصلی دارد؛ نخست محتوای نمایش است. یعنی اینکه ما قرار است چه کاری در این نمایش انجام دهیم، هدف‌مان چیست و باید چه سیاستی داشته باشیم. آیا فقط تصمیم داریم احساسات مخاطب را فعال کنیم و از این دریچه به ذهن مخاطب وارد شویم یا اینکه مخاطب را با ابعاد مختلف دین، ‌مذهب و شخصیت‌های مذهبی آشنا کنیم و حرکت‌های روبه جلویی را با سیاست‌های مبتنی‌بر اخلاق انسانی نشان دهیم؟!»

وی در ادامه افزود: «نکته دوم، بهره‌مندی و رعایت اصول فنی و حرفه‌ای اجرای تئاتر است. اینکه ما می‌خواهیم با زبان تئاتر که قابل‌فهم برای عموم مردم است، با آنها صحبت کنیم و در این صورت، نمایشی قابل‌قبول برای مخاطب به‌اجرا درمی‌آید که هم عوام و هم خواص جامعه از تماشای آن لذت می‌برند.»

عالم‌بخش با تاکید بر عدم جایگاه واقعی نمایش‌های آیینی در رقابت با سایر ژانرهای نمایشی بیان کرد: «اگر واقع‌بینانه صحبت کنیم، باید بگوییم برای رسیدن به جایگاه واقعی آثار آیینی و مذهبی تئاتر ایران، اقدامات بسیاری باید صورت بگیرد. البته ابتدا باید بدانیم از کدام منظر به رشد و تعالی تئاتر نگاه می‌کنیم؛ از منظر مخاطب یا از منظر اجرای اصول حرفه‌ای تئاتر.»

این کارگردان تاکید کرد: «برای اجرای یک تئاتر خوب و فنی ما جای کار زیادی داریم؛ یعنی هنوز به نقطه پیشرفت نرسیده‌ایم، اما واقعیت این است که تئاتر دینی و مذهبی در ایران به لحاظ مخاطب و ریشه دواندن در دل مردم موفق عمل کرده ‌است. البته گاهی تئاترهایی اجرا شده که به‌رغم حضور کارگردان و نویسنده‌های مطرح، آثاری فاقد ارزش برای مخاطب اجرا کرده‌اند و تماشای آنها برای مخاطب چالش‌برانگیز بوده‌است. گاهی اوقات نیز ما شاهدیم که بازیگران حرفه‌ای بسیاری در یک اثر ایفای نقش می‌کنند و برخلاف متن فنی و کارگردانی حرفه‌ای، نمایش فروش نکرده و با استقبال مخاطب مواجه نمی‌شود. این قطعا به دلایلی بستگی دارد که بررسی آنها همگی منجر به عدم فروش، رشد و تعالی نمایش‌های آیینی و مذهبی می‌شود.»

عالم‌بخش درباره اجرای نمایش آیینی و مذهبی «خاتون» و استقبال از این اثر تصریح کرد: «در اجرای این اثر، سعی کردیم به همه چیز ازجمله جزئی‌ترین نکات در آثار مذهبی توجه کنیم. همچنین ضمن توجه به نکات فنی در اجرای اثر سعی کردیم داستان‌ها و روایت‌هایی را که مخاطب در جریان مظلومیت و مقاومت اهل‌بیت(ع) از آن بی‌اطلاع است، به تصویر بکشیم.»

وی همچنین تاکید کرد: «از طرف دیگر هم رعایت اصول فنی، توجه به نقدها و استفاده از تجربیات پیشکسوتان تئاتر باعث شد اثری درخور توجه برای مخاطب اجرا شود و مخاطب بتواند از این اثر بهره‌مند شود.»

حسین عالم‌بخش در پایان گفت: «نمایش «خاتون» پس از اتمام در تهران از بیست‌وهشتم مهر تا هفتم آبان‌ماه در شهرستان اردستان اجرا خواهد شد.»

 
* نویسنده : یگانه عرب روزنامه‌نگار
 
 
نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار