• تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۴:۳۰ - ۱۳۹۸/۰۶/۰۵
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
«فرهیختگان» گزارش می‌دهد

تولید لاستیک ایرانی 49 درصد زیر ظرفیت

در سال 90 تولید تایر 73 درصد ظرفیت تولید آن در کشور بود که این میزان در سال 97 به 51 درصد کاهش یافته است؛ یعنی در حال حاضر صنعت تایر 49 درصد زیر ظرفیت خود تولید می‌کند.

تولید لاستیک ایرانی 49 درصد زیر ظرفیت
به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، صنعت تولید لاستیک در ایران بیش از 50 سال قدمت دارد. این صنعت یکی از صنایع مهم در زنجیره ارزش صنعت خودرو و حمل‌ونقل است. با توجه به آنکه بیش از 60 درصد مواد اولیه مورد مصرف در این صنعت از مشتقات نفتی تشکیل می‌شود، برخورداری از منابع نفتی در کشور، ایران را به یکی از مستعدترین کشورها در زمینه صنعت تایر تبدیل کرده است. گزارش گردش مالی 285 میلیارد دلاری این صنعت در جهان اکنون بیش از گذشته توجه سرمایه‌گذاران را به خود جلب کرده است. آمار صادرات 21 میلیون دلاری تایر و لاستیک ایران در مقایسه با مجموع صادرات جهانی، یعنی رقم 78 میلیارد دلاری آن نشان‌دهنده آن است که سهم ایران از صادرات این محصول تنها 0.03 درصد بازار جهانی است و ایران نتوانسته با وجود برخورداری از مواد اولیه این محصول، سهم خود را در بازار جهانی به دست آورد.


 گردش مالی 285 میلیارد دلاری صنعت تایر

دلایل بسیاری مبنی‌بر عدم خام‌فروشی و ایجاد ارزش افزده از مواد خام در هر کشوری وجود دارد. درواقع این کار همراه با تقویت صنایع کوچک و متوسط منجر به رونق تولید ملی و کاهش بیکاری خواهد شد؛ اما نکته‌ای که بر اهمیت این مساله در کشور می‌افزاید آن است که با توجه به اینکه ایران به علت تحریم‌های غرب قادر به فروش نفت خام نیست، تولید فرآورده‌های نفتی و صادرات آن تنها راه مقابله با به صفر رساندن صادرات و درآمدهای ارزی کشور است. از این‌رو توجه به صنایعی مانند تایر و لاستیک باید در اولویت سیاستگذاران بخش صنعت قرار گیرد. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد در سایه تولید انبوه وسایل نقلیه در سطح جهانی، تقاضا برای تایر تا پایان سال 2019 رشدی 4.1 درصدی خواهد داشت. همچنین در این بازه زمانی ارزش افزوده حاصل از این صنعت رشد 7.1 درصدی را تجربه خواهد کرد که رقم آن قابل ملاحظه و برابر 285 میلیارد دلار است. در این میان قاره آسیا بیشترین سهم تقاضا را در بازار جهانی به خود اختصاص داده است.

 تولید تایر ایرانی 49 درصد زیر ظرفیت

یکی از چالش‌های صنعت تایر که بیشتر توسط واردکنندگان و خودروسازها مطرح می‌شود این است که «تولیدکنندگان داخلی ظرفیت تامین نیاز کشور را ندارند»؛ اما طبق آمار وزارت صمت، آمار تولید و ظرفیت تولید تایر نشان‌دهنده آن است که همواره فاصله زیادی بین تولید و ظرفیت آن وجود داشته و سال‌به‌سال بیشتر شده است، به‌طوری که در سال 90 تولید تایر 73 درصد ظرفیت تولید آن در کشور بود که این میزان در سال 97 به 51 درصد کاهش یافته است؛ یعنی در حال حاضر صنعت تایر 49 درصد زیر ظرفیت خود تولید می‌کند. این فاصله، زمانی بیشتر معنا پیدا می‌کند که طبق آمار سایت trademap.org ایران در سال 2017، 428 میلیون دلار و در سال 2018 بیش از 281 میلیون دلار تایر وارد کرده است.

در این زمینه محمدرضا گنجی، رئیس انجمن صنفی صنعت تایر در مصاحبه‌ای با رد ادعای نبود ظرفیت تولید تایر در کشور که توسط خودروسازان مطرح شده بود، می‌گوید: «آمار‌ها نشان می‌دهد هیچ کمبودی در حوزه تولید لاستیک وجود ندارد و تولیدکنندگان داخلی نه‌تنها توانایی پوشش نیاز داخلی را داشتند بلکه صادرات هم در دستورکار تولیدکنندگان داخلی بوده است.»

 48 درصد واردات تایر، چینی است

با وجود آنکه در سال‌های اخیر کارخانه‌های تولید تایر همواره بسیار کمتر از ظرفیت‌شان تولید کرده‌اند و طبق ادعای رئیس انجمن صنفی تایر، کارخانه‌های کشور علاوه‌بر اینکه قادر به تامین نیازهای داخلی هستند توانایی صادرات تایر را دارند، ایران از بیش از 10 کشور جهان صدها میلیون دلار واردات تایر داشته  است که 48 درصد آن در سال 97 فقط از کشور چین بوده است.

 دور ماندن از دانش فنی روز دنیا

یکی از چالش‌های صنعت تایر در ایران، دور بودن از دانش روز دنیاست. این مساله به‌خصوص بعد از انقلاب و با قطع‌شدن روابط این صنعت با شرکت‌های صاحب تکنولوژی اتفاق افتاد و بعد از آن نیز تاکنون اقدام موثری در جهت تحقیقات و پژوهش از جانب شرکت‌های ایرانی انجام نشده است. پرداختن به تحقیق و توسعه در شرکت‌های تایرسازی و اختصاص بودجه به این امر، پاشنه‌آشیل توسعه صنعت مغفول‌مانده تایر است که البته این مساله تاکنون نتوانسته جایی در صنعت تایر باز کند. دلیل این امر را می‌توان فقدان مقیاس اقتصادی در صنعت تایر دانست تا علاوه‌بر اینکه قیمت تمام‌شده محصول تولیدشده رقابتی نباشد، هیچ‌گاه امکان انجام تحقیقات مناسب یا بازسازی و توسعه به‌نحو مطلوب فراهم نشود.

 ادغام شرکت‌ها و ورود سرمایه‌گذاران، راه‌حل توسعه صنعت تایر

یکی از نمونه‌های موفق رشد و توسعه صنعت تایر، کره‌جنوبی است. کره که قبل از انقلاب در صنعت تایر هم‌ردیف یا حتی کمتر از ما بود، اکنون ششمین صادرکننده تایر جهان است. در حال حاضر تولید تایر کره عمدتا در دو شرکت انجام می‌شود. شرکت هنکوک یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان تایر در کره به‌تنهایی ظرفیتی معادل دوبرابر 10 کارخانه کشور ما را دارد. حداقل میزان تولید با مقیاس مناسب اقتصادی برای یک کارخانه در سطح دنیا بین 50 تا100 هزار تن است. بنابراین بین کارخانه‌های ایرانی تنها بارز کرمان ظرفیت تولید مناسب اقتصادی دارد. ظرفیت بالای تولید، مزایای متعددی را متوجه تولید‌کننده می‌سازد که ازجمله آنها منطقی‌بودن رقم تخصیص‌یافته به تحقیق و توسعه است. با توجه به اینکه تولید تایر با تکنولوژی روز دنیا نیازمند صرف هزینه‌های متعدد و تحقیقات گسترده‌ای است، شرکت‌های مختلف تایرسازی در دنیا سالانه به‌صورت متوسط بین یک تا سه درصد هزینه حاصل از فروش خود را صرف تحقیق و توسعه می‌کنند. برای مثال فروش سالانه شرکت‌های بریجستون و میشلن به‌عنوان پرفروش‌ترین شرکت‌های تولیدکننده تایر دنیا حدود 26 و 24 میلیارد دلار است، بنابراین صرف هزینه سه‌درصدی برای تحقیق و توسعه در شرکت میشلن با در اختیار داشتن 68 کارخانه تولید تایر در سطح دنیا، رقمی حدود 750 میلیون دلار می‌شود. به‌عنوان مقایسه با وضعیت تولید در ایران، جمع رقم فروش تایرهای شرکت‌های ایرانی حدود یک‌میلیارد دلار است، از این‌رو برخی کارشناسان راه‌حل اصلی رفع مشکلات صنعت تایر را در ایران، ادغام کارخانه‌های تایر و ورود سرمایه‌گذاران جدید به این صنعت می‌دانند. در مقابل برخی این اقدام را مقدمه‌ای برای انحصار دانسته و آن را رد می‌کنند. البته موافقان ادغام کارخانه‌های تایر معتقدند با ملاحظه اهرم تعرفه واردات، امکان برقراری شرایط انحصار وجود ندارد و این امر باعث افزایش کیفیت و کنترل قیمت خواهد شد.

 

* نویسنده: محمدرضا گلرو مفرد

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانمرتبط ها