• تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۸/۰۵/۱۵
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
«فرهیختگان» ضرورت و چگونگی گام سوم ایران را بررسی کرد

تضمین فروش 2.5 میلیون بشکه نفت چیست؟

طرح برخی مواضع مبنی‌بر اینکه گام سوم احتمالا آخرین گام ایران در چارچوب برجام خواهد بود، اقتضا می‌کند گستره اقدامات ایران در این گام قدری متفاوت از گام‌های پیشین باشد تا به میزان کافی به تولید نگرانی میان اروپایی‌ها و اقدامات عملی متعاقب آنها منجر شود.

تضمین فروش 2.5 میلیون بشکه نفت چیست؟
به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، نشست خبری روز گذشته وزیر امور خارجه در حالی برگزار شد که ظریف دست پر به میان اهالی رسانه آمده بود. او در خلال پاسخ‌هایش به سوالات خبرنگاران، درباره موضوعات مهمی سخن گفت و درباره بخش قابل‌توجهی از گره‌های ذهنی رسانه‌ها شفاف‌سازی کرد.

از ایده پرسر و صدای «بیشتر در برابر بیشتر» که این روزها به سوژه اول بسیاری از محافل سیاسی و خبری تبدیل شده تا دیدار با یک سناتور آمریکایی در جریان سفر به آمریکا و تحریم شخص وزیر، از گام سوم ایران در مسیر کاهش تعهدات تا ماجرای توقیف نفتکش ایران در جبل‌الطارق و حتی برنامه آقای دیپلمات برای 1400 و... موضوعاتی بود که در این نشست به آنها اشاره شد.

ظریف البته در این میان یک موضوع مهم را از قلم انداخت. مذاکرات ایران با فرانسه که این روزها در قامت پلیس خوب ماجرا به نیابت از سایر طرف‌های اروپایی پیش‌قدم شده و سفر احتمالی مکرون به تهران در روزهای آتی، موضوع مهمی بود که در این نشست به کلی مسکوت ماند. مذاکراتی که البته در هفته‌های اخیر در سطوحی دیگر ازجمله سفر فرستادگان روسای‌جمهور دو کشور و تماس‌های تلفنی مقامات در جریان بود و حالا یکی از مهم‌ترین موضوعات روی میز کار دیپلمات‌ها در روز‌های پیش‌رو محسوب می‌شود.

آن‌طور که از برآیند مواضع طرف‌های غربی برجام به‌نظر می‌رسد، اروپایی‌ها عزم‌شان را جزم کرده‌اند تا ایران را از ادامه مسیری که از چندی‌پیش در کاهش تعهدات برجامی آغاز کرده، متوقف سازند. گویا آنها حالا سر کیسه را هم قدری شل کرده‌اند و حاضر شده‌اند خرید کسری از میزان صادرات نفت ایران را هم تضمین کنند؛ کسری که البته شنیده‌ها حاکی است فاصله زیادی تا انتظار ایران دارد.

 با این حال آقای همیشه خندان کابینه جدی‌تر از همیشه بدون اشاره مستقیم به مخاطبان حرف‌هایش در پاریس، از شرط و شروطی سخن گفت که اروپایی‌ها برای متوقف‌کردن ایران در کاهش تعهدات هسته‌ای خود، باید فکری برای آنها بکنند. ظریف با اشاره به تعهدات 11گانه اروپا پس از خروج آمریکا از برجام و بی‌عملی آنها در عمل به این تعهدات، کف مطالبات ایران را از اتحادیه اروپا بازگشت فروش نفت ایران به قبل از خروج آمریکا از برجام دانست.

وزیر امور خارجه دراین‌باره گفت: «برای ادامه کار و اینکه جمهوری اسلامی ایران اقدامات خود را به قبل از کاهش تعهدات برجامی بازگرداند بر دو موضوع تاکید ویژه داریم؛ نخست بازگرداندن میزان فروش نفت ایران به قبل از خروج آمریکا از برجام و دوم بازگشت منابع مالی آن به ایران.» او البته تصریح کرد که این کف تعهدات اروپایی‌هاست و آنها تعهدات دیگری نیز دارند که باید انجام دهند. همین اظهارات را روحانی هم هفته قبل در گفت‌وگوی تلفنی 100 دقیقه‌ای با امانوئل مکرون مورد تاکید قرار داد و به‌صراحت اعلام کرد: «عادی‌سازی روابط نفتی و بانکی ایران، گام اول تعهدات مورد انتظار از اروپاست.»

ایران پس از اجرای توافق هسته‌ای موفق شد صادرات نفت خود را در سال 2016 به چیزی حدود 2.5 تا 2.8 میلیون بشکه در روز برساند و این یعنی هیچ پیشنهادی کمتر از این میزان نمی‌تواند تهران را نسبت به بازگشت به قبل از گام‌های کاهش تعهدات متقاعد کند. همین موضوع احتمالا کار را تا حد زیادی برای مکرون و باقی رفقا دشوار خواهد ساخت؛ چراکه گمانه‌زنی‌ها حکایت از آن دارد که فرانسه احتمالا اختیار تضمین خرید چیزی بیش از یک‌میلیون بشکه نفت ایران در روز توسط اروپا را نخواهد داشت و تازه بعد از آن ماجرای مبادله مالی دو طرف محل مناقشه خواهد بود؛ مبادله‌ای که فرانسه تلاش دارد آن را به تامین اعتباری مشخص در چارچوب اینستکس محدود کند و در عوض آن، پیشنهاد خرید کالا صرفا از سه کشور آلمان، انگلیس و فرانسه یا نهایتا اتحادیه اروپا را روی میز بگذارد. جزئیات پیشنهادهای احتمالی فرانسه و شروط ایران در شماره دیروز «فرهیختگان» طی گزارشی به تفصیل مورد بحث قرار گرفت و به همین واسطه این گزارش بنایی بر موشکافی دراین‌باره ندارد.

اما به‌نظر می‌رسد شرایط تحقق مطالبات ایران و اقتضائات آن، موضوعی است که باید بیش از پیش درباره آن سخن گفت. کاهش تعهدات هسته‌ای در چارچوب دیپلماسی واقع‌گرا، برگ‌های برنده‌ای را در اختیار ایران قرار داده که اروپا را بعد از 15 ماه انفعال به تکاپو انداخته است. این دقیق‌ترین صورت‌بندی‌ای است که از مجموعه تحولات ماه‌های اخیر می‌توان ارائه داد.

شیب مثبت تغییر پیشنهادها در همین مدت محدود و مثلا جایگزینی طرف‌های اروپایی با مشتریان سنتی نفت ایران (هند، چین، ژاپن و...) برای تضمین خرید یک‌میلیون بشکه در بسته پیشنهادی فرانسه، به حرکت در آمدن اینستکس و... قرائنی است که حکایت از آن دارد که مسیر درست انتخاب شده و احتمالا ادامه آن به نتایج مناسب‌تری ختم می‌شود.

این یعنی ایران باید گام سوم را جدی‌تر و پرهزینه‌تر از قبل برای اروپایی‌ها بردارد؛ اتفاقی که با بهبود پیشنهادهای طرف مقابل ارتباطی مستقیم دارد و می‌تواند پشتوانه مناسبی برای نقد شدن مطالبات ایران در پای میز مذاکره تلقی شود. اروپایی‌ها هم و غم‌شان را بر توقف گام‌های بعدی ایران گذاشته‌اند و ایران درست از همین نقطه می‌تواند آنها را به تعهدات‌شان برگرداند؛ تعهداتی که به گفته روحانی عادی‌سازی روابط نفتی و بانکی محور آنهاست.

از سوی دیگر طرح برخی مواضع مبنی‌بر اینکه گام سوم احتمالا آخرین گام ایران در چارچوب برجام خواهد بود، اقتضا می‌کند گستره اقدامات ایران در این گام قدری متفاوت از گام‌های پیشین باشد تا به میزان کافی به تولید نگرانی میان اروپایی‌ها و اقدامات عملی متعاقب آنها منجر شود. گستره‌ای که به باور کارشناسان می‌توان مواردی چون افزایش سطح غنی‌سازی تا سقف20 درصد و آغاز غنی‌سازی در فوردو، ازسر‌گیری بازطراحی رآکتور اراک، افزایش تعداد سانتریفیوژهای عملیاتی IR1 و حرکت به سمت عملیاتی‌کردن سانتریفیوژهای نسل‌های بالاتر (IR2 و IR3)، کنار گذاشتن محدودیت‌های تحقیق و توسعه درباره سانتریفیوژهای IR8، افزایش حجم غنی‌سازی، تولید صفحات و میله‌های سوخت 20 درصد و حتی کاهش سطح دسترسی‌ها و بازرسی‌های آژانس را دربر گیرد.

 

* نویسنده : محمد جعفری روزنامه‌نگار

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار

خبرهای روزنامه فرهیختگانمرتبط ها