• تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۸/۰۵/۰۲
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
حسین نواده‌توپچی، کارشناس حقوق بین‌الملل در گفت‌و‌گو با «فرهیختگان»:

تشکیل ائتلاف در خلیج‌فارس ساده نیست

مساله‌ تشکیل ائتلاف فعلا مورد بحث جدی نیست، زیرا ما در حال مخاصمه نیستیم، مگر آنکه آمریکایی‌ها اقدامی را شروع کنند که بر مخاصمه و بر نقض حاکمیت ایران دلالت کند.

تشکیل ائتلاف در خلیج‌فارس ساده نیست
به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، برای بررسی اقدام آمریکا در تشکیل ائتلاف نظامی برای تامین امنیت در خلیج‌فارس، از منظر حقوق بین‌الملل با دکتر حسین نواده‌توپچی، کارشناس حقوق‌بین‌الملل گفت‌وگو کرده‌ایم. او معتقد است برای تشکیل چنین ائتلافی نیاز به تصمیم شورای امنیت سازمان ملل است و آمریکا خود نمی‌تواند به‌تنهایی و برخلاف ساختارهای بین‌المللی دست به هر اقدامی بزند. توپچی می‌گوید در صورت تشکیل چنین ائتلافی از سوی آمریکا چارچوب مسائل به سمت مخاصمات بین‌المللی رفته و ایران با قوانین زمان جنگ با ائتلاف آمریکا و اعضای آن برخورد خواهد کرد.


طی هفته‌های گذشته آمریکا تلاش‌هایی را برای تشکیل یک ائتلاف دریایی جهانی، با ادعای برقراری امنیت در تنگه هرمز داشته است. هرچند کشورها حاضر به همراهی با آمریکا در این ابتکار نشدند اما اگر بخواهیم از منظر حقوق بین‌الملل به این اقدام نگاه کنیم، ماهیت آن قانونی است؟

حفظ صلح و امنیت بین‌المللی برعهده شورای امنیت سازمان ملل متحد است. این وظیفه بر اساس منشور ملل متحد و فصل هفتم آن انجام می‌پذیرد. آمریکا در دوره کنونی به دنبال تغییر نظم جهانی است. این کشور در سال‌های اخیر درصدد برهم زدن نظام منشور ملل متحد، حوزه معاهدات بین‌المللی، سازمان‌های بین‌المللی، مصونیت دیپلماتیک، مصونیت دولت، مصونیت اموال دولت و... است. خروج از پیمان‌های امنیت استراتژیک، خروج از پیمان‌های اقتصادی، تلاش برای فروپاشاندن اتحادیه اروپا با مکانیسم فعال کردن خروج بریتانیا و هزاران مقوله دیگر در راستای اهداف بی‌ثبات‌ساز آمریکا بوده است. اگر بخواهم به‌طور اساسی به این مساله بپردازیم باید بگویم آمریکا به دنبال ایجاد نظم جهانی جدیدی است. هنری کیسینجر این موضوع را در کتاب نظم جهانی‌اش آورده است. او در مقدمه کتاب اعلام کرده که «نظم جهانی کنونی که از آن صحبت می‌شود خصوصیات یک نظم را در خود ندارد، زیرا نظم مبتنی‌بر یک سلسله مراتب است و در راس سلسله مراتب باید یک قدرت وجود داشته باشد.» آمریکایی‌ها سالیان زیادی است که برای ایجاد نظم نوین جهانی تلاش می‌کنند اما اخیرا به صورت شکیل‌شده‌ای وارد کارزار و اجرای این برنامه شده‌اند.

در بحث امنیت تنگه‌ها و آبراه‌های بین‌المللی، دولت‌های ساحلی مسئولیت ایجاد و برقراری امنیت را دارند، اما اگر صلح و امنیت بین‌المللی در تنگه‌ای به خطر بیفتد، مسئول تامین امنیت آن، آمریکا نخواهد بود. در این شرایط شورای امنیت مسئول برقراری امنیت است. این شورا ابتدا باید تشخیص دهد که امنیت بین‌المللی به خطر افتاده است و سپس اقدامات لازم را بر اساس فصل هفتم منشور ملل متحد انجام دهد. فعالیت‌هایی که هم‌اکنون توسط آمریکا و اخیرا انگلستان در حال انجام هستند، کاملا برخلاف حقوق بین‌الملل و اصول شناخته‌شده بین‌المللی است. از توقیف کشتی‌ها در یک آبراه آزاد و بین‌المللی با بهانه‌ها و اتهاماتی که اصلا ارتباطی به جمهوری اسلامی ایران ندارد بگیرید تا دیگر اقدامات. بنابراین استراتژی‌ آمریکا به این صورت است که اولا در مناطق حساس جهان و ثانیا در کل جهان، از طریق خسته کردن ملت‌ها نظم مورد نظر خودش را دیکته کند.  اینکه غربی‌ها بخواهند ائتلافی به رهبری آمریکا برای ایجاد امنیت در تنگه هرمز تشکیل بدهند و به این منطقه بیایند، اقدام‌شان برخلاف حقوق بین‌الملل است، زیرا حقوق بین‌الملل راه‌هایی را برای ایجاد امنیت طراحی کرده است و اقدام آمریکا کاری غیرحقوقی و غیراصولی است.  آمریکا دیگر این مسیر را به‌عنوان راه خودش برگزیده و این راه انزوا را ادامه خواهد داد. جمهوری اسلامی ایران در حال حاضر تمام‌قامت در دفاع از حقوق بین‌الملل ایستاده و اقداماتش را بر این مبنا انجام می‌دهد، نمونه‌اش برجام است. ایران به‌عنوان یک کشور پایبند به حقوق بین‌الملل، یک معضل بزرگ جهانی را که برایش درست کرده بودند از طریق مذاکره حل کرد، اما آمریکایی‌ها آمدند و آن را برهم زدند.  ایران تمام راه‌های حقوقی را رفته است. از نظر حقوق بین‌الملل جمهوری اسلامی ایران چیزی کم نگذاشته است، اما آن که این نظم را برهم زده آمریکاست و تبعاتش بی‌نظمی بزرگی است که در جهان به وجود خواهد آمد. اگر دولت‌های دیگر از خودشان واکنشی نشان ندهند و دست به اقدام نزنند، وضعیت جهان وضعیت خطرناکی خواهد شد. البته خود آمریکا نیز در داخل این آشوبی که درست می‌کند، خواهد افتاد.

اگر آمریکا به سمت تشکیل چنین ائتلاف دریایی‌ای برای حفاظت از تنگه هرمز برود، ایران چه اقدامات قانونی‌ای را در این راستا می‌تواند انجام دهد؟

اگر این ائتلاف آب‌های سرزمینی ایران را نقض کنند و اقداماتی انجام بدهند که برخلاف حقوق بین‌الملل باشد یا اقداماتی را در دریاهای آزاد صورت بدهند که حاکمیت ملی ایران را به مخاطره بیندازد، جمهوری اسلامی حق واکنش و اقدام متقابل دارد. اگر چنین مساله‌ای در چارچوب مخاصمه بین‌المللی قرار بگیرد در آن صورت دیگر حقوق جنگ بر آن حاکم خواهد شد. مساله‌ تشکیل ائتلاف فعلا مورد بحث جدی نیست، زیرا ما در حال مخاصمه نیستیم، مگر آنکه آمریکایی‌ها اقدامی را شروع کنند که بر مخاصمه و بر نقض حاکمیت ایران دلالت کند.

اگر ائتلاف دریایی تشکیل شود و کشتی‌های جنگی آن اقدام به ورود به تنگه هرمز کنند عملا ما وارد مخاصمه شده‌ایم!

این کار را انجام نمی‌دهند. موضوع تشکیل ائتلاف دریایی را تنها مطرح کرده‌اند. تشکیل چنین ائتلافی به این سادگی‌ها نیست که بخواهند به‌سرعت وارد منطقه شوند. مطمئن باشید چنین کاری را انجام نمی‌دهند. حالا آمده‌اند با این حرف‌ها سروصدایی راه بیندازند تا این ادعاهایشان باعث ترساندن و عقب نشاندن ایران شود، اما جمهوری اسلامی محکم بر سر جای خود ایستاده است. عقلای دنیا در حال مشاهده مناقشه هستند و افراد زیادی وجود ندارند که بخواهند حرکات آمریکا یا انگلیسی‌ها را تایید کنند.

 

* نویسنده : سیدمهدی طالبی روزنامه‌نگار

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانمرتبط ها