• تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۸/۰۴/۲۹
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
کارشناس مرکز بررسی های استراتژیک ریاست جمهوری در گفت وگو با «فرهیختگان»:

خبرسازی ترامپ، اقدامی سیاسی برای ایجاد توازن روانی است/ مجموع تحریم‌های ثانویه و اولیه باید رفع شوند

حسینی تاکید کرد: «اگر قرار است ایران تعهدات بیشتری بدهد، آمریکایی‌ها باید متقابلا بخشی از تحریم‌ها ازجمله تحریم‌های اولیه را که قابل مذاکره هستند و در مذاکرات آتی مورد هدف قرار می‌گیرند به‌عنوان مشوقی برای رسیدن به یک توافق کامل‌تر بردارند.»

خبرسازی ترامپ، اقدامی سیاسی برای ایجاد توازن روانی است/ مجموع تحریم‌های ثانویه و اولیه باید رفع شوند
به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، دیاکو حسینی، کارشناس مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری با اشاره به ادعای رئیس‌جمهور آمریکا مبنی‌بر سرنگونی یک پهپاد ایرانی در تنگه هرمز به «فرهیختگان» گفت: «با توجه به اینکه هیچ‌گونه شواهدی دراین‌باره ارائه نشده است و طرف ایرانی نیز این اتفاق را به‌طور کامل تکذیب کرده، به‌نظر می‌رسد ترامپ در تلاش است نوعی موازنه روانی را میان ایران و ایالات متحده ایجاد کند؛ موازنه‌ای که کفه آن بعد از سرنگونی پهپاد آمریکایی به‌نفع ایران سنگین شده است.»


 ترامپ به‌دنبال ایجاد توازن روانی در ماجرای پهپاد است

وی افزود: «از نظر ترامپ احتمال آنکه گشایشی دیپلماتیک در آینده در پیش باشد وجود دارد و با عنایت به چنین احتمالی آمریکا سعی می‌کند قبل از انجام آن گشایش، این تلقی را حذف کند که واشنگتن از موضع ضعف حاضر به امتیاز دادن به ایران شده است و قصد دارد این‌طور به افکارعمومی القا کند که ایران و آمریکا در ماجرای پهپادها، در موضعی برابر قرار دارند و آمریکا هیچ پیشنهادی را از موضع ضعف ارائه نمی‌کند.»

این کارشناس مسائل سیاست خارجی نفس اعلام چنین خبری از سوی ترامپ را اقدامی با زمینه سیاسی برای ابتکار عملی دانست که احتمالا در آینده‌ای نزدیک باید منتظرش باشیم.

حسینی در پاسخ به این سوال که چنین اقدامی 25 روز بعد از ماجرای سرنگونی پهپاد گلوبال هاوک تا چه حد می‌تواند به ایجاد موازنه موردنظر ترامپ کمک کند، گفت: «ترامپ به‌خوبی می‌دانست که اگر در فاصله بسیار کمی با آن واقعه دست به چنین کاری بزند ممکن است تنش‌ها به‌شدت بالا رود و منجر به برخورد ناخواسته‌ای شود که اوضاع را از کنترل آمریکا خارج کند؛ بنابراین آمریکا صبر کرد آب‌ها قدری از آسیاب بیفتد و اوضاع کمی آرام شود و بعد در موقعیت مناسب این توازن روانی را برقرار کند. از این حیث باید آن را نوعی ابتکار سیاسی دانست.»

وی در ادامه با اشاره به خبر روزنامه «گاردین» و ادعای این روزنامه درباره پیشنهاد «بیشتر در برابر بیشتر» ظریف به ترامپ گفت: «توازن در توازن، بین داده‌ها و ستانده‌ها درواقع قلب برجام بود که رئیس‌جمهور آمریکا با یک استدلال سست مبنی‌بر اینکه ایران تعهدات کافی نداده است، یا اینکه این توافق راه را روی بمب اتمی ایران نمی‌بندد، زیر این توافق زد.»

عضو مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری اضافه کرد: «در مذاکرات برجام، دولت اوباما حاضر نبود یا توانایی آن را نداشت که تعهدات بیشتری را قبول کند و حتی زمانی که قرار شد برجام برای تصویب به کنگره برود، اوباما به‌واسطه آنکه در آن زمان کنگره در اختیار جمهوری‌خواهان قرار داشت، با مشکلاتی مواجه بود.»

حسینی خاطرنشان کرد: «به هر حال به‌خاطر عدم آمادگی دولت اوباما، ما نتوانستیم فراتر از آن توافقی که حاصل شد به چیزی دست پیدا کنیم. به همین دلیل است که ظریف مرتب اصرار می‌کند این بهترین توافقی بود که ممکن بود حاصل شود.»

 تا وقتی تحریم‌ها برقرار است یعنی آمریکا آمادگی توافق دیگری ندارد

وی افزود: «حالا اگر ترامپ این آمادگی را در خودش می‌بیند و چنین ادعایی می‌کند که می‌تواند امتیازهایی را در اختیار قرار دهد که دولت اوباما توانایی انجام آن را نداشت، در ادامه توازن بین داده‌ها و ستانده‌ها ما می‌توانیم درخصوص موضوعاتی توافق کنیم که دولت آمریکا را هم راضی کند، توافقی که در عین حال که باید دربرگیرنده مزایایی باشد که ایران به‌خاطر عدم توانایی یا عدم خواست دولت اوباما، نتوانست به آنها دست پیدا کند.»

این کارشناس مسائل استراتژیک با اشاره به تاکیدات چندباره رهبر انقلاب مبنی‌بر آنکه خطوط‌قرمز آن‌طور که باید و شاید رعایت نشد، گفت: «علت رعایت نشدن درواقع این بود که دولت اوباما آمادگی آن مقدار از تضامین و تعهدات را نداشت. لذا اکنون اگر ترامپ ادعای این آمادگی را دارد ما می‌توانیم آن خواسته‌های بر زمین مانده را در یک توافق متضامن دنبال کنیم و این به‌معنای توافق جدید بین ایران و آمریکا‌ یا از بین رفتن برجام نیست، بلکه می‌تواند تکمیل آن در یک چارچوب قابل‌قبول برای طرفین باشد.»

حسینی درباره میزان آمادگی ترامپ برای وارد شدن به مذاکراتی با سطح بالاتر نسبت به آنچه در دوره اوباما گذشت، گفت: «نشان دادن آمادگی در مرحله اول منوط به برداشتن تحریم‌هاست. تا وقتی که تحریم‌ها برقرار هستند، این نشان از عدم آمادگی برای وارد شدن به چنین مرحله‌ای است.»
 

 ترامپ ابتدا باید در دولتش صدای واحد ایجاد کند

وی ادامه داد:«فارغ از میزان همراهی کنگره و سنا، پیش از آن باید دید آیا ترامپ اساسا می‌تواند درون دولتش صدایی واحد ایجاد کند یا خیر؟ و همان‌طور که می‌بینیم، با این حال که مرتبا از طرف ترامپ اشتیاق و علاقه‌مندی به مذاکره مطرح می‌شود، بلافاصله مقامات تندروی دولت آمریکا مخالفت کرده و برای جلوگیری از هرگونه پیشرفتی مانع‌تراشی می‌کنند؛ بنابراین تا زمانی که در داخل کاخ سفید این اتفاق‌نظر و همراهی کامل ایجاد نشده، صحبت از آمادگی دولت آمریکا زود است.»

هرگونه توافق احتمالی باید صرفا محدود به برنامه هسته‌ای باشد

این کارشناس مسائل استراتژیک با بیان آنکه ظریف هم بارها این را گفته که برجام یک توافق کامل و بی‌نقص نبوده و تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای نیز بیش از هرکس دیگری متوجه نواقص این توافق است، عنوان کرد: «طبیعتا دولت ترامپ نمی‌تواند ادعا کند که این توافق تنها برای من ناقص بوده و خواسته‌های آمریکا را بیان نکرده و ایران هم می‌تواند ادعا کند که این توافق برای ما هم ناقص بوده است. با این وصف اگر طرفین بتوانند شرایط را برای ورود به یک سلسله مذاکرات جدید در تکمیل این توافق فراهم آورند، به‌نظر نمی‌رسد مانع عمده‌ای از طرف ایران وجود داشته باشد؛ مشروط بر اینکه قبل از هر نوع ابتکار عملی، آمریکا تحریم‌ها را علیه ایران بردارد.»

حسینی در توضیح توافق جامع‌تر نسبت به برجام و در پاسخ به این سوال که ابعاد این توافق شامل چه حوزه‌هایی خواهد بود، تصریح کرد: «این توافق باید صرفا مبتنی‌بر برنامه هسته‌ای باشد و از آنجاکه ایران به دلایل مختلف و به‌خصوص فتوای مقام معظم رهبری، برنامه‌ای برای ساخت سلاح اتمی ندارد، ابایی از دادن تعهدات بیشتر ندارد کمااینکه همین امروز هم این تعهدات و حتی بیشتر از آن در حال اجراست.»

وی تصریح کرد: «در چنین شرایطی این آمریکایی‌ها هستند که اگر می‌خواهند تعهدات حقوقی دریافت کنند، باید آماده سپردن امتیازهای بیشتر به ایران بوده و تضمین‌های قوی‌تری نسبت به قبل برای اجرای تعهدات بعدی داشته باشند، به‌نحوی که توافق احتمالی آتی دچار سرنوشت برجام نشود.»

عضو مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست‌جمهوری در توضیح این شائبه که آیا توافق هسته‌ای ابعاد مبهم یا پنهانی را درباره برنامه هسته‌ای ایران باقی گذاشته که بتوان درباره آن مجددا توافق کرد، گفت از نظر ایران چیزی باقی نمانده که بخواهد درخصوص آن تعهدات بیشتری بدهد یا شفاف‌سازی کند ولی اگر نظر آمریکا این است که همچنان موضوعاتی باقی‌مانده –البته ما می‌دانیم بخش عمده‌ای از این بهانه‌گیری‌ها مربوط به سیاست داخلی آمریکاست- باید مورد مذاکره قرار بگیرد و احتمالا می‌تواند شامل مواردی مثل وسعت بازرسی‌ها، بند غروب آفتاب و... باشد.

حسینی تصریح کرد: «واقعیت این است که بند غروب آفتاب اساسا وجود ندارد چون ایران پروتکل الحاقی را اجرا می‌کند و فارغ از آن، فتوای غیرقابل تغییر مقام معظم رهبری نیز مانع از حرکت به آن سمت‌و‌سو خواهد شد ولی به هر حال این موضوعی است که به‌لحاظ حقوقی در متن برجام پیش‌بینی شده است.»

مجموع تحریم‌های ثانویه و اولیه باید رفع شوند

این کارشناس مسائل بین‌الملل با اشاره به اجرای پروتکل الحاقی در شرایط کنونی، در توضیح اینکه چرا آمریکا باید در ازای چیزی که در حال اجراست امتیازی بالاتر بدهد و تحریم‌ها را رفع کند، گفت: «تحکیم تعهدات، مورد بحث است؛ تعهداتی که ایران داده نسبت به آنچه آمریکا متعهد شده قوی‌تر است و بعد از شروع تحریم‌ها و خروج آمریکا از برجام معلوم شد که تعهدات آمریکا آنقدرها قوی نیست و می‌شود آن را تقویت کرد.»

وی ادامه داد: «پیشنهاد ظریف آن است که ما که پروتکل الحاقی را اجرا می‌کنیم، حال برای تحکیم تعهد ایران می‌توانیم آن را به تصویب هم برسانیم؛ لذا سوال این است که آیا آمریکا می‌تواند تعهداتی را که داده و همه آنها را نقض کرده تحکیم بخشد؟ ترامپ در مرحله اول باید به توافق برگردد و بعد سازوکارهایی را تعبیه کند که عملا به‌معنای دادن تضمین‌های قوی‌تر به ایران باشد. اگر پاسخ آمریکا مثبت است، ایران هم می‌تواند به‌طور متوازن و متقابل تعهداتی را که داده است با تضمین‌های قوی‌تر در چارچوب اقتضائات و منافع خود مستحکم کند.»

حسینی در توضیح تحریم‌های موردنظر که آمریکا باید آنها را رفع کند، گفت این تحریم‌ها در درجه اول، همه تحریم‌هایی را دربر می‌گیرد که بعد از خروج آمریکا از برجام اعمال شده. در درجه دوم تحریم‌های ثانویه هستند که به‌واسطه برنامه هسته‌ای ایران اعمال شده‌اند و در درجه سوم، فراتر از اینها همه تحریم‌های اولیه –تحریم‌های غیرهسته‌ای- یا بخشی از آنها که قبلا در برجام درباره آنها بحث نشده بود، الان می‌تواند مورد بحث قرار گیرد.

این کارشناس مسائل بین‌الملل تاکید کرد: «اگر قرار است ایران تعهدات بیشتری بدهد، آمریکایی‌ها باید متقابلا بخشی از تحریم‌ها ازجمله تحریم‌های اولیه را که قابل مذاکره هستند و در مذاکرات آتی مورد هدف قرار می‌گیرند به‌عنوان مشوقی برای رسیدن به یک توافق کامل‌تر بردارند.»

 

* نویسنده : محمدجعفری روزنامه نگار

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار

خبرهای روزنامه فرهیختگانمرتبط ها