• تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۸/۰۴/۱۹
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
«فرهیختگان» گزارش می‌دهد

ورود به فاز اجرایی موسسات فناور

اوایل هفته جاری بود که رئیس دانشگاه آزاد اسلامی از واحدهای فناور صحبت کرد؛ واحدهایی که همان دانشگاه‌های نسل چهارم محسوب می‌شوند و حالا قرار است وارد فاز عملی شود.

به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، اوایل هفته جاری بود که دکتر محمدمهدی طهرانچی، رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در سفری به استان گلستان از واحدهای نوآور این دانشگاه سخن گفت؛ واحدهایی که سراهایش در حکم دانشکده ظاهر می‌شوند و قرار است مساله تبدیل علم به ثروت را به‌طور کامل به مرحله اجرا برسانند. واحدهایی که اصلا هدف اصلی‌شان حرکت در مسیر کارآفرینی و تربیت نیروهای کارآفرین بوده و در حقیقت در زمره دانشگاه‌های نسل‌سوم و چهارم تعریف می‌شوند. همین حیطه فعالیت این واحدها که زمزمه‌های ایجادشان از دو سال پیش توسط رئیس دانشگاه آزاد اسلامی مطرح شده بود، باعث شده پیاده‌سازی آنها نیازمند مدل خاص خود باشد؛ مدلی که تا پیش از این در ایران وجود خارجی نداشته است و حالا دانشگاه آزاد اسلامی وارد میدان شده تا ایده وجود چنین دانشگاه‌هایی را در کشور از کاغذ به مرحله اجرا برساند.

رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در بیست‌وچهارمین جلسه شورای دانشگاه آزاد اسلامی استان گلستان درباره سازوکار تبدیل کردن علم به ثروت از سوی واحدهای نوآور این دانشگاه این‌طور گفته بود: «این واحدها مدل خاص خود را می‌طلبند و به همین دلیل ما در واحدهای نوآور و بخش‌های مختلف دانشگاه آزاد اسلامی نیاز به قوانین و آیین‌نامه‌های ویژه داریم که این موضوع با هماهنگی هیات امنای دانشگاه آزاد اسلامی پیگیری خواهد شد.»

نکته قابل‌تامل در صحبت‌های طهرانچی درباره این واحدها آن است که نه‌تنها دانشجو می‌تواند با کار کردن در بخش‌های تعریف‌شده چنین واحدهایی، هزینه شهریه خود را تامین کند، بلکه امکان کسب درآمد را نیز خواهد داشت؛ مساله‌ای که قطعا در شرایط فعلی اقتصادی یکی از مولفه‌های بسیار مهم برای دانشجویانی به شمار می‌رود که می‌خواهند در آینده نزدیک سرنوشت‌شان را از مسیر این واحدهای دانشگاهی رقم بزنند.

 زمزمه‌های ایجاد واحدهای فناور از  2 سال پیش

تنها با کمی عقب‌گرد در زمان می‌توان فهمید که دانشگاه آزاد اسلامی در دوران مدیریت جدید به دنبال ایجاد تحول بوده است، چراکه اولین بار در آذرماه 96 بود که رئیس دانشگاه آزاد اسلامی بر عبور دانشگاه آزاد اسلامی از دانشگاه نسل سوم و رسیدن به دانشگاه نسل چهارم تاکید و عنوان کرده بود: «راه‌اندازی پایلوت دانشگاه نوآور که دانشکده‌های آن بر مبنای نیاز فناورانه کشور طرح‌ریزی و راه‌اندازی می‌شود، از اهداف دانشگاه آزاد اسلامی در حوزه پژوهش و فناوری است.» حالا بعد از گذشت کمتر از دو سال مسئولان دانشگاه آزاد اسلامی وارد فاز اجرایی برای برپایی این واحدهای دانشگاهی شده‌اند.

شاید نزدیک به 90 سال پیش بود که برای اولین بار نهاد دانشگاه در ایران پایه‌گذاری شد؛ کسی تصور نمی‌کرد که دانشگاه دیگر نتواند با کارکرد اصلی‌اش نیازهای جامعه را برطرف کند؛ مساله‌ای که البته تنها محدود به کشور ما نبوده و امروزه دیگر تمام مراکز دانشگاهی دنیا به سمت تغییر کارکردهایشان حرکت کرده‌اند، تغییری کارکردی که باعث مطرح شدن واژه «دانشگاه نسل سوم و چهارم» در میان اهالی جامعه دانشگاهی شده و حالا دیگر صرف راه یافتن به دانشگاه نمی‌تواند نه‌تنها نیاز فرد فارغ‌التحصیل، بلکه نیاز جامعه را برطرف کند؛ هرچند همچنان نیاز به تربیت نیروی انسانی به شیوه همان دانشگاه‌های نسل اول و دوم وجود دارد و شاید هیچ‌گاه نیز از بین نرود و همین مساله می‌طلبد تا همیشه تعدادی از دانشگاه‌ها به همان شیوه سنتی خود حرکت کنند، اما قطعا با اشباع شدن نهادهای مختلف جامعه اعم از بخش‌های صنعتی و دولتی از نیروهای انسانی که به شیوه نسل اول و دوم دانشگاه‌ها تربیت شده‌اند، باید دانشگاه‌ها خود را برای تغییر وضعیت آماده کنند که البته در کشورهای پیشرو این اتفاق افتاده و در کنار دانشگاه‌ها، موسسات فناوری مهمی مانند MIT شکل گرفته‌اند؛ موسساتی که راه و روش‌شان کاملا با پدربزرگ‌های دانشگاهی‌شان متفاوت است و حالا آنها هستند که در دنیای امروز و تغییر شرایط اثرگذارند.

 واحدهای فناور؛ همان دانشگاه‌های نسل چهارم دنیا

به عبارت دیگر دنیای امروز نه‌تنها دیگر نمی‌تواند با دانشگاه‌های نسل اول که صرفا آموزش‌محور بوده، به انتظاراتش پاسخ دهد، بلکه از دست دانشگاه‌های نسل دوم که پژوهش‌محور هستند نیز دیگر نیروی انسانی که بتواند پاسخگوی نیازهای جامعه‌اش باشد، بیرون نمی‌آید؛ همین مساله باعث شد ریل‌گذاری آموزش‌عالی در دنیا به سمت ایجاد دانشگاه‌های نسل سوم و کارآفرین تغییر جهت دهد و امروزه نیز به سمت دانشگاه‌های نسل چهارم، یعنی دانشگاهی که بتواند جامعه را هدایت کند، برود. روح‌الله دهقانی فیروزآبادی، معاون تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی درباره راه‌اندازی واحدهای نوآور و فناور از سوی این دانشگاه به «فرهیختگان» این‌طور می‌گوید: «طراحی مفهومی برای ایجاد این واحدها در استان‌های مختلف کشور انجام شده است و طی هفته‌های آینده این طرح‌ها را به صاحب‌نظران این حوزه ارائه می‌کنیم و قطعا فاز اجرایی برای راه‌اندازی این واحدها امسال برداشته خواهد شد.»

 راه‌اندازی حداقل یک واحد فناور در تمامی مراکز استان‌ها

او با تاکید بر اینکه در هر استان از کشور حداقل یک واحد نوآور خواهیم داشت، تصریح می‌کند: «به این واحدها موسسات فناوری دانشگاه آزاد اسلامی می‌گوییم و دقیقا همانند موسسات فناوری در دنیا هستند. یکی از نکات قابل‌توجه درباره این واحدها این است که قرار نیست آنها همانند پلی برای ایجاد ارتباط بین دانشگاه و صنعت عمل کنند، بلکه این واحدها خود ارتباط صنعت با دانشگاه محسوب می‌شوند.»

معاون تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی ادامه می‌دهد: «قطعا نتیجه تربیت نیروی انسانی توسط این واحدها به سرعت در جامعه نمایان می‌شود و نباید فراموش کنیم که با توجه به شرایط فعلی دنیا و نیاز به تغییر کارکرد دانشگاه‌ها، اگر به سمت ایجاد این واحدها حرکت نکنیم، دیگر دانشگاه‌های ما کارآیی لازم را با توجه به تغییر انتظارات جامعه از دانشگاه، نخواهند داشت.»

دهقانی فیروزآبادی با بیان اینکه در راه‌اندازی این واحدها اصلا نگاه ویژه‌ای به استان تهران نداشته‌ایم، می‌گوید: «هرچند استان تهران یکی از قطب‌های فناوری در کشور خواهد بود، اما این‌طور نیست که حتما اولین واحد را در پایتخت کشور راه‌اندازی کنیم. علاوه‌بر آن دو استان را به‌عنوان استان‌های پایلوت برای اجرای این طرح انتخاب کرده‌ایم که در سال جاری این واحدها در آنها راه‌اندازی می‌شود.»

او درباره اهمیت راه‌اندازی این واحدها در کشور این‌طور می‌گوید: «پیتر دراکر از صاحب‌نظران آموزش‌عالی در دنیا است که در سال 1997 نسبت به تغییر کارکرد دانشگاه‌های جهان هشدار داده و گفته بود تا 30 سال آینده دانشگاه‌های بزرگ دنیا تنها به بناهای یادبود تبدیل می‌شود و حرف او تا اواخر سال 2030 محقق می‌شود؛ مساله‌ای که کشور ما نیز از آن مستثنی نخواهد بود و برای همین و البته با توجه به تغییر رویکرد فعلی دانشگاه‌ها، باید راهبردمان را در حوزه آموزش عالی تغییر دهیم.»
معاون تحقیقات، فناوری و نوآوری دانشگاه آزاد اسلامی در توضیح بیشتر این مساله ادامه می‌دهد: «در حقیقت امروزه دیگر نیاز مردم و جامعه به آموزش عوض شده است و جامعه به نوعی جدید از آموزش و تربیت نیاز دارد، این موضوع بدان معنی نیست که اصلا در حوزه تربیت کارشناس و محقق وارد نشویم، بلکه این مساله باید محدود شده و براساس نیازها دنبال شود؛ چراکه مساله امروز دنیا تربیت کارآفرین است.»

دهقانی فیروزآبادی معتقد است: «دانشگاه‌های نسل چهارم دانشگاه‌هایی هستند که حتی دیگر کارآفرین نیز نمی‌خواهند، بلکه دنبال تربیت افرادی هستند که قدرت رهبری جوامع را داشته باشند.»

 

* نویسنده : زهرا رمضانی روزنامه‌نگار

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار

خبرهای روزنامه فرهیختگانمرتبط ها