• تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۸/۰۴/۱۸
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
به بهانه دامبو، اثر جدید «تیم برتون»

کدام را دوست دارید خون‌بازی تارانتینو یا جادوگری تیم برتون؟

داستان «دامبو» خیلی شبیه «جوجه اردک زشت» است، خصوصا اینکه هر دو قهرمان در زمان تنهایی‌شان و زمانی که توسط بقیه مسخره می‌شدند، یک حامی واقعی داشتند که مادرشان بود.

کدام را دوست دارید خون‌بازی تارانتینو یا جادوگری تیم برتون؟
0.00
به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، تیم برتون و کوئنتین تارانتینو از این جهت با هم قابل‌مقایسه‌اند که هر دو از تلخ‌ترین و ترسناک‌ترین عناصری که در زندگی با آنها روبه‌رو هستیم، به‌عنوان مصالحی برای ساخت سرگرم‌کننده‌ترین لحظات سینمایی استفاده می‌کنند. تارانتینو با خون سربه‌سر می‌گذارد و برتون با مرگ و جادو. کار آنها شبیه به ساختن مجسمه‌ای از یک ادوکلن خوشبو با بدبوترین زباله‌هاست. آنها به ما کمک می‌کنند که نترسیم و به عبارتی مسائل بغرنج را نه از طریق تحلیل‌های امیدوارکننده، بلکه با شیوه‌ای مستانه و سرخوشانه حل می‌کنند. این نوشته درباره تارانتینو نیست، بلکه درباره تیم برتون است، اما از رهگذر مقایسه این دو با هم، می‌شود نقب‌هایی که هر کدام‌شان به تاریخچه فیلم‌های سرگرم‌کننده دنیا می‌زنند را در دو ردیف «بازی نوستالژیک» و «بازسازی نوستالژیک» طبقه‌بندی کرد. تارانتینو با نوستالژی بازی می‌کند؛ مثل گاوی که علوفه را می‌جود و تبدیل به شیر می‌کند، او نوستالژی‌ها را در ذهن خودش هضم می‌کند و محصولی بیرون می‌دهد که دیگر مال کسی جز او نیست. ارجاعات مستقیم و پرتکرار او به سینمای شرق دور، خصوصا ژاپن و هنگ‌کنگ، طوری در فیلم‌هایش نمود پیدا می‌کنند که مخاطب درنهایت با آمریکایی‌ترین جلوه از آنها روبه‌رو می‌شود؛ «بیل را بکش» نمونه خوبی برای این قضیه است. صحنه نبردهای سامورایی این فیلم همراه با موزیک وسترن آمریکایی، یعنی یک نوستالژی‌بازی آمریکایی با فیلم‌های رزمی شرق. اما تیم برتون بازی نمی‌کند، بازسازی می‌کند. هرچقدر که تارانتینو به‌رغم سرکشی‌اش در مقابل جریان غالب هالیوود، درنهایت سرتاپا آمریکایی است، تیم برتون هم همین است‌. «بازسازی» یک سنت دیرینه در سینمای تجاری و حتی غیرتجاری آمریکاست. تیم‌برتون به الگوهای غربی ژانر کودک در ادبیات و به‌خصوص الگوهای سینمای آمریکا در این زمینه، به‌عنوان منبع نگاه می‌کند که این یک سنت آمریکایی در فیلمسازی است. اما نوع نگاه او با شیوه رایج و کلیشه شده در هالیوود فرق دارد و همین او را به فیلمسازی خاص و متمایز تبدیل کرده است. فیلمساز اخراجی والت دیزنی، در ۲۰۱۹ میلادی فیلمی را توسط کمپانی دیزنی روی پرده‌ها فرستاده که در ۱۹۴۱، انیمیشن آن توسط همین دیزنی ساخته شده بود.

داستان «دامبو» خیلی شبیه «جوجه اردک زشت» است، خصوصا اینکه هر دو قهرمان در زمان تنهایی‌شان و زمانی که توسط بقیه مسخره می‌شدند، یک حامی واقعی داشتند که مادرشان بود.

داستان جوجه اردک زشت این پیام را برای تمام خوانندگانش داشت که از عیوب و نواقص خودت نترس، شاید همین چیزها بتوانند مزیت تو بر بقیه باشند. چنین دیدگاهی چنان از پیام اخلاقی داستان‌های کودکانه فراتر رفته و به سطوح بالای استراتژیک در دنیا رسیده است که عبارت «تبدیل تهدیدها به فرصت»، در ادبیات سیاستمداران هم به چشم می‌خورد. دامبو یک فیل کوچولو است که در سیرک متولد می‌شود و گوش‌هایی دارد که به طرزی نامعمول بزرگ هستند. او اوایل به خاطر همین گوش‌هایش توسط بقیه مسخره می‌شود، اما نهایتا می‌فهمد که می‌تواند گوش‌هایش را بال پرواز کند. دامبو یک فیل پرنده است. انیمیشن دامبو در ۱۹۴۱ یکی از پرمخاطب‌ترین کارهای دیزنی بود؛ کاری که هنوز هم تروتازه است و کسانی که در کودکی آن را لااقل در تلویزیون دیده‌اند، هنوز جوان هستند و مخاطب بالقوه سینما محسوب می‌شوند. تروتازه بودن دامبوی ۱۹۴۱ کار کسی را که بخواهد این انیمیشن را هرچند در قالب یک فیلم سینمایی بازسازی کند، بسیار مشکل خواهد کرد؛ حتی اگر این شخص تیم برتون باشد. همخوانی داستان دامبو با روحیات تیم ‌برتون و وجه تالیفی سینمای او از این جهت است که او عادت دارد با مصالح چیزهای عجیب و ترسناک، بنای لحظات شاد و رضایت‌بخشی را بالا ببرد. اگر در خواب ببینیم که گوش‌هایمان بیش از اندازه بزرگ شده‌اند، لابد اسم آن دیگر خواب نیست و باید گفت کابوس، اما دامبو داستانی است که به جای ترس از چنین نقصان‌هایی ما را به استفاده از آنها به‌عنوان یک قابلیت دعوت می‌کند. این یک حالت تیم‌برتونی است و او خوب بلد است در این زمین بازی کند. تنها چیزی که کار را مشکل می‌کند، این است که دامبوی ۱۹۴۱ هنوز نمرده و هنوز ذره‌ای از محبوبیتش کم نشده و ظاهرا به این زودی‌ها هم نخواهد شد.

 

* نویسنده : میلاد جلیل‌زاده روزنامه‌نگار

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار

خبرهای روزنامه فرهیختگانمرتبط ها