
به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، رقیب نهایی دونالد ترامپ در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا در سال آینده میلادی کیست؟ اگر اعلام کاندیداتوری «ویلیام فلوید وِلد» یا همان بیل ولد جمهوریخواه را حساب نکنیم و بر اساس تعداد افراد به این سوال پاسخ داده شود، میتوان حداقل 20 پاسخ برای آن در نظر گرفت. این پاسخها، همان دموکراتهایی هستند که برای شرکت در انتخابات ریاستجمهوری سال آینده رسما اعلام کاندیداتوری کردهاند. اما اگر پاسخ سوال را بر اساس جریان سیاسی بدهیم، دونالد ترامپ حداقل دو رقیب سرسخت در حزب دموکرات دارد. یک رقیب جو بایدن کاندیدای جریان سنتی حزب دموکرات و رقیب دیگر برنی سندرز و الیزابت وارن کاندیدای جریان نوظهور و پیشرو حزب دموکرات هستند. البته از لشکر دموکراتها، تنها یک نفر بهعنوان گزینه نهایی حزب دموکرات برای رقابت با رئیسجمهور مستقر انتخاب میشود. کاندیدای نهایی هر حزب پس از شرکت در چندین دوره مناظره مقدماتی، با دو انتخابات، مشخص میشود. حزب جمهوریخواه به دلیل اینکه جز دونالد ترامپ، تنها «بیل ولد»، فرماندار سابق ایالت ماساچوست نامزد انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۰ شده است، برای انتخاب از بین این دو کار سختی نخواهد داشت و هنوز تاریخی را برای انجام مناظره بهطور رسمی اعلام نکرده است.
روند انتخاب نامزد نهایی دموکرات
در حزب دموکرات ماجرا کمی متفاوت است. کمیته ملی حزب دموکرات (DNC) از هفتهها قبل برای برگزاری مناظرات برنامهریزی خود را آغاز کرده بود. این کمیته زمان نخستین مناظره نامزدهای ریاستجمهوری ۲۰۲۰ را 26 و 27 ژوئن (5 و 6 تیر98 ) اعلام کرد. این مناظره چهارشنبه و پنجشنبه گذشته در شهر میامی برگزار شد. دموکراتها علاوهبر این مناظره، ۱۱ مناظره مقدماتی دیگر تا 3 فوریه 2020 (14 بهمن 98) که موعد انتخابات انجمنهای حزبی (caucuses) است، خواهند داشت. انتخابات مقدماتی آمریکا در برگیرنده دو نوع انتخاب نامزدهای ریاستجمهوری ۲۰۲۰ آمریکاست. در ابتدا انتخابات تحت عنوان Caucus موسوم به انجمنهای حزبی یا «رایزنش» که از فوریه تا ژوئن ۲۰۲۰ در ۵۰ ایالت و دیگر قلمروهای آمریکا به مدت پنج ماه طول میکشد، آغاز میشود. پس از این انتخابات، تشکیلات حزبی برای دست یافتن به وحدت نظر و انتخاب نامزد نهایی خود در همایش سیاسی حزبی موسوم به Political convention که به نشست گزینش نامزد نیز شهره است، شرکت میکنند.
نخستین مناظره انتخاباتی دموکراتها
نخستین مناظره 20 کاندیدای دموکرات انتخابات 2020، در دو مرحله چهارشنبه و پنجشنبهشب برگزار شد. در هر شب 10 کاندیدای دموکرات به تشریح دیدگاههای خود پرداختند. در شب نخست نیز الیزابت وارن نزدیکترین چهره به دیدگاههای سوسیالیستی برنی سندرز به همراه 9 نامزد دیگر به بیان دیدگاههای خود پرداختند. مهمترین شب مناظرات انتخاباتی به شب دوم مربوط است. در این شب، جو بایدن، برنی سندرز، کامالا هریس، پت بوتیجیج، کریستن جیلیبرند، اندرو یانگ، اریک سوالول، مایکل بنت، جان هیکنلوپر و ماریان ویلیامسون بر سکوی پاسخگویی به سوالات ایستادند و نقطه نظراتشان را مطرح کردند. در این شب، رقابت اصلی بین جو بایدن، برنی سندرز و کاملا هریس سه کاندیدایی بود که بر اساس نظرسنجیها اقبال بیشتری نسبت به سایر کاندیداها داشتند. در این مناظره، بایدن و سندرز نسبت به آنچه از این دو چهره باسابقه انتظار میرفت، ظاهر نشدند اما کاملا هریس، فراتر از تصور ظاهر شد. او بهخوبی توانست از رقیبان سمت راستش یعنی جو بایدن و سندرز پیشی بگیرد و نمایش خوبی از خود ثبت کند. هریس هرچند گفته میشود در این دوره برای تبلیغات آمده و کاندیدای دور بعدی انتخابات در سال 2024 است اما در نخستین دور مناظرات، بایدن را که بر اساس نظرسنجیها بیشترین آرا را دارد، هدف انتقادهای خود قرار داد. او انتقادهای تندی از مواضع و عملکرد جو بایدن بهخصوص درباره تبعیض نژادی داشت. بایدن سابقه خوبی در این زمینه ندارد. او در دوران ۳۶ساله سناتوری خود سابقه طراحی برخی طرحهای مسالهدار و همراهی با سیاستهای تبعیضگونه را در کارنامه سیاسیاش ثبت کرده است. انتقادهای هریس از بایدن که بر اساس نظرسنجیها با جدیترین رقیبش برنی سندرز بیش از ۱۰ درصد فاصله داشته، رسانههای نزدیک به جریان اصلی حزب دموکرات را بر آن داشت تا او را هدف انتقاد قرار دهند. اما جدا از انتقادهای هریس، در حزب دموکراتی که دچار تغییرات اساسی شده و بخشی از حامیانش جوانان، چپگراها و ترقیخواهان، رنگینپوستان، اقلیتها و زنان هستند، جایگاه ویژهای برای جو بایدن محافظهکار قدیمی و نسبتا میانهرو فعلی شاید نباشد.
دموکراتها و 2 زن دیگر
اگر در شب دوم مناظرات، این هرمس 55 ساله بود که برنی سندرز و جو بایدن را به حاشیه راند و خودنمایی کرد، در شب نخست الیزابت وارن 70 ساله، این نقش را بازی کرد. او دقیقا همان گفتمانی را نمایندگی میکند که برنی سندرز در سال 2016 از درون حزب دموکرات آن را به انتخابات ریاستجمهوری کشاند و حتی تا رقابت با ترامپ خود را بالا کشید اما یک تقلب آشکار درونحزبی، گفتمان سوسیالیستی او را ناکام گذاشت. در شب دوم هرچند سندرز نتوانست آنطور که تصور میشد، سخن بگوید و او تحتالشعاع هریس قرار گرفت اما در شب نخست، گفتمان چپگرایانه او که از زبان وارن بیان میشد، مورد توجه قرار گرفت. او برخلاف بسیاری از کاندیداها تلاش کرد از مواجهه با دونالد ترامپ خودداری کند. بر همین اساس او یکبار هم در مناظره، از ترامپ اسمی نبرد و او را مورد انتقاد قرار نداد. جنگجو و صریح بودن، در کنار زن بودن وارن به او این امکان را داده است که در ادامه مناظرات، جای برنی سندرز را بگیرد. بر اساس تازهترین نظرسنجیها، رای وارن پس از مناظره از ۱۲ درصد به ۱۸ درصد افزایش پیدا کرده است. در چارتی که عملکرد کاندیداها نسبت به آنچه از آنان انتظار میرفت، ترسیم شده، وارن در جایگاه نخست ایستاده است تا مشخص شود او خیلی بیشتر از آنچه تصور میشد، در مناظره نخست خوب ظاهر شده است.
2016 تکرار میشود؟
نخستین مناظره 20 نامزد انتخابات ریاستجمهوری آمریکا در حزب دموکرات نشان میدهد، این بار نیز مانند سال 2016 رقابت بین دو جریان در درون یک حزب است. 20کاندیدای دموکرات سه جریان اصلی را درون این حزب نمایندگی میکنند. جریان سنتی حزب حاکم که جریان پیشرو است و جریانی که جوانان آن را نمایندگی میکنند. البته جریان سوم را که امثال کوری بوکر، تولسی گابار و... تشکیل میدهند، برای انتخاب بهعنوان گزینه نهایی حزب دموکرات شانس چندانی ندارند و رقابت بین دو جریان دیگر است. در انتخابات 2016، جریان سنتی در آخرین مرحله با دستکاری در نتایج، حاضر نشد برنی سندرز چپگرا را بهعنوان کاندیدای نهایی وارد کارزار انتخابات بکند. حزب دموکرات درنهایت هیلاری کلینتون را وارد رقابت اصلی کرد و او نیز عرصه را به ترامپ واگذار کرد. در انتخابات 2020 حداقل تا اینجای کار، جو بایدن نماینده این جریان، بیشترین اقبال عمومی را به همراه دارد. اما جریان پیشرو که برنی سندرز و الیزابت وارن آن را نمایندگی میکنند، غیرقابل پیشبینی هستند. آنان گفتمان مطالبات رادیکالتر و چپگرایانهتر را ترویج میکنند که در چند سال گذشته بسیار مورد اقبال قرار گرفته است. به همان میزانی که جمهوریخواهان مواضع رادیکال راستگرایانهتر دارند، در این سو مواضع چپگرایانه تندتر میشود. بر همین اساس سندرز که در دوره قبل از منتقدان سیستم شهریهای و بدهکاری دانشجویان به دانشگاه بود، اعلام کرد درصورت پیروزی بدهی دانشجویان را لغو میکند. این جریان، از حامیان سرسخت بیمه همگانی، مخالف سیاستهای مهاجرتی ترامپ و موافق سیاستهای مهاجرتی آزادتر و حامی محیطزیست هستند. نگاه سوسیالیستی این جریان در درون حزب دموکرات، مورد اقبال جوانان در آمریکا قرار گرفته است.
بر اساس نظرسنجی گالوپ، با تغییر نسبت به سال ۲۰۱۶، آمریکاییهای جوان به سوسیالیسم با دید مطلوبتری نسبت سرمایهداری نگاه میکنند. این نظرسنجی میگوید عموم مردم از ایدههایی نظیر «خدمات درمانی برای همه» (با ۵۹ درصد حمایت عمومی) و تضمین شغل از سوی دولت (۴۶ درصد حمایت) استقبال میکنند و این امر باعث شده جناح چپ حزب دموکرات قدرت بیشتری پیدا کند. همین اقبال عمومی باعث شده است تا اتحادیههای کارگری در آمریکا محبوبیت کسب کنند. هرچند این گفتمان مورد اقبال عمومی است اما توزیع آرای بین دو نماینده این گفتمان (سندرز و وارن) باعث شده تا بایدن همچنان گزینه نخست حزب دموکرات باشد. البته مناظرات بعدی بهتر میتواند جایگاه کاندیداها را تثبیت کند اما درنهایت شاید لازم باشد یکی از دو کاندیدای سوسیالیست، برای حضور در رقابت نهایی، میدان را به دیگری واگذار کند. احتمال این اتفاق برای برنی سندرز بیشتر است. او اکنون خیلی پیر و شکسته شده است و شاید در رقابتهای سال آینده نیز نتواند خیلی تحرک داشته باشد.
جو بایدن
جو بایدن 77 ساله سنگینترین وزنه حاضر در رقابتهای درون حزبی دموکراتهاست. 6 دوره حضور در مجلس سنا و هشت سال معاونت ریاستجمهوری آمریکا نقشی بیبدیل به بایدن در سپهر سیاسی ایالات متحده آمریکا بخشیده است. انتخابات 2020 آخرین شانس بایدن برای رئیسجمهور شدن خواهد بود. او پیشتر در سالهای 1988 و 2008 نیز بخت خود را برای رسیدن به این مقام آزموده بود. معاون سابق اوباما در نظرسنجیهای اعلامی همچنان پیشتاز دموکراتهاست اما او چیز خاصی برای ارائه در مقابل ترامپ ندارد. داراییهای جو بایدن در 2020 بیشتر از داشتههای هیلاری کلینتون در 2016 نیست. پایگاههای رای بایدن همان پایگاههای رای اوباماست که نتوانست کلینتون را به کاخ سفید برساند. برخی بر این باورند که حضور دموکراتها با یک نامزد سنتی روبهروی ترامپ میتواند بار دیگر به شکست دموکراتها بینجامد، زیرا شعارهایی که دهههاست در فضای آمریکا توسط دموکراتهای سنتی داده شده دیگر توانایی جذب مردم را ندارد. بایدن همچنین در صورت رئیسجمهور شدن دومین رئیسجمهور کاتولیک آمریکا خواهد بود. اولین و تنها رئیسجمهور کاتولیک آمریکا جان اف کندی دموکرات بود که در سومین سال ریاستجمهوریاش به قتل رسید.
کامالا هریس
کامالا هریس 55 ساله، اولین آمریکایی هندیتبار و دومین زن آمریکایی آفریقاییتبار است که به سناتوری رسیده است. این نامزد ترقیخواه حزب دموکرات پیش از ورود به عرصه سیاست در سالهای 2011 تا 2017 دادستان ایالت کالیفرنیا بوده است. هریس معروفیتش را شاید مدیون هیچچیزی نباشد جز زبان تندوتیز. ستاره بخت و اقبال این سیاستمدار زمانی درخشید که برت کاوانا نامزد ترامپ برای عضویت در دیوان عالی را با پرسشهایش در جلسه بررسی صلاحیتش در سنا غافلگیر کرد. او با این غافلگیری تاکنون توانسته است در اوج بماند. کامالا هریس با وجود سابقه قضایی حواشیای نیز داشته که برخی در دوران ریاستجمهوری اوباما رقم خورده است. دادستان سابق کالیفرنیا مانند دیگر نامزدهای حزب دموکرات پختگی سیاسی و ساختار فکری شناختهشدهای ندارد ولی شاید با هوشمندیای که در سالیان اخیر آن را نشان داده است بتواند اسمی برای خود دستوپا کند. حضور او در بین بزرگان و مطرح شدنش در کنار اسامیای همچون جو بایدن، برنی سندرز و الیزابت وارن با پشتوانه فکری و سوابق طولانی سیاسی نشاندهنده موفقیت نسبی این نامزد دموکرات است.
الیزابت وارن
الیزابت وارن 70 ساله دیگر نامزد سوسیالیست و چپگرای حزب دموکرات پس از برنی سندرز است. شعارهای او برخلاف سندرز که تکیه بر عدالت آموزشی و نیز بیمه درمانی دارد، بر اقتصاد و مقابله با سودجویی شرکتهای بزرگ تمرکز دارد. انحصارطلبی شرکتهای بزرگ از نظر وارن باعث بروز نابرابریهای ساختاری در ایالات متحده شده است و این شرکتها باید کوچکتر شوند و از قدرتشان در بازار کاسته شود.
وارن در عرصه سیاست خارجی گرچه اعلام کرده مخالف حضور نظامی آمریکا در افغانستان و خواستار کاهش فعالیتهای نظامی آمریکاست ولی دستکمی از اوباما، بوش و حتی ترامپ ندارد. او حامی سرسخت رژیم صهیونیستی است و حتی در تهاجم سال 2014 این رژیم به غزه از هدف قرار دادن مدارس و بیمارستانهای فلسطینی توسط نظامیان صهیونیست حمایت کرده بود. او همچنین معتقد به راهحل دو کشوری در زمینه قضیه فلسطین است اما در موضعی متناقض با این نظر مخالف عضویت فلسطین در سازمان ملل متحد است، این مواضع متناقض بیش از هرچیز نشانگر نابلدی سیاسی وارن هستند. وی پیشتر نیز در مشاجراتی که با ترامپ داشته از سوی کارشناسان سیاسی به نابلدی سیاسی متهم شده است.
برنی سندرز
برنی سندرز سوسیالیست شاید الان باید برای دور دوم ریاستجمهوریاش در انتخابات شرکت میکرد، اما نه دست تقدیر و رای مردم بلکه تقلب داخلی توسط دبیرخانه حزب دموکرات در سال 2016 هیلاری کلینتون را به انتخابات نهایی فرستاد. بسیاری معتقدند درصورتی که سندرز در سال 2016 مقابل ترامپ قرار میگرفت میتوانست پایگاههای رای ترامپ بهخصوص در ایالتهای کارگری میشیگان و ویسکانسین را از آن خود کند، این افراد کماکان نیز بر نظر خود پافشاری میکنند و میگویند در صورت حضور سندرز روبهروی ترامپ میتوان به یک دورهای کردن زمان ریاستجمهوری ترامپ امید داشت.
سندرز بهدنبال انقلاب سیاسی در آمریکاست و میخواهد عدالت را که در این کشور به فراموشی سپردهشده دوباره احیا کند. بیمه درمانی مجانی، ایجاد نظام آموزشی رایگان و برابر و نیز بهبود شرایط کارگران از جمله شعارهای برنی سندرز است که توانسته در میان قشر جوان و نیز کارگران آمریکایی محبوبیت قابلتوجهی بیابد. وی برای رسیدن به مرحله نهایی انتخابات مهمترین رقیب جو بایدن معاون سابق رئیسجمهور آمریکاست. سندرز بنابر آنچه نظرسنجیها اعلام کردهاند از نظر میزان محبوبیت در رتبه دوم بعد از بایدن قرار دارد.