• تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۸/۰۳/۲۶
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
وعده کمک 2.5 میلیارد دلاری عربستان، امارات و کویت برای پایان دادن به اعتراضات مردمی در اردن محقق نشد

هاشمی؛‌ قربانی اعتماد به عربستان

امنیت سعودی با امنیت اردن گره خورده است و هرچه تهدید‌کننده امنیت عربستان باشد تهدید‌کننده امنیت اردن نیز هست.

هاشمی؛‌ قربانی اعتماد به عربستان

به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، برخی رهبران عربی همسو با عربستان سعودی اگر از سرنوشت محمد المرسی رئیس‌جمهور انقلاب مصر درس نگرفته باشند، قطعا از آنچه بر سر عمرالبشیر رئیس‌جمهور سودان آمد درس‌هایی آموزنده گرفته‌اند. اگر عمرالبشیر حاضر نمی‌شد در جنگ یمن مزدوران سودانی را به کمک ائتلاف سعودی بفرستد، روند شکست ائتلاف سعودی در این جنگ خیلی زودتر رقم می‌خورد. با وجود نقش‌آفرینی ارزشمند وی در اعتراضات مردمی این کشور عربستان‌سعودی و امارات حاضر به کمک مالی برای پایان دادن به بحران اقتصادی سودان نشدند و در عوض بلافاصله پس از سرنگونی دولت عمرالبشیر، به شورای نظامی این کشور سه‌میلیارد دلار کمک کردند. چند هفته پس از سرنگونی وی، اوضاع در اردن هاشمی برای عبدالله دوم پادشاه این کشور خیلی متفاوت‌تر از سودان نیست. خرداد سال‌گذشته تظاهرات گسترده‌ای در اردن و در اعتراض به وضعیت اقتصادی برگزار شد. هرچند این تظاهرات با سرکوب مردم به پایان رسید اما دولت اردن که اقتصادش وابسته به کمک‌های خارجی است نتوانست در یک سال گذشته کمک ویژه‌ای کسب کند و همین مساله در کنار سیاست‌های ریاضت اقتصادی، می‌تواند یک‌بار دیگر مردم را به خیابان‌ها بکشاند.

نگرانی ملک عبدالله، تکرار حادثه سودان در اردن هاشمی است. سال گذشته که اعتراضات مردمی آغاز شد و به تظاهرات خیابانی کشیده شد، یک پیام از جانب عربستان‌سعودی، خیال ملک عبدالله را راحت کرد. عربستان‌سعودی اعلام کرده بود که به همراه امارات و کویت به دنبال راهکاری برای حل بحران اردن و توقف اعتراضات مردمی است. این نشست خیلی فوری یعنی یک هفته پس از تظاهرات گسترده مردمی برگزار شد. در آن زمان یک روزنامه صهیونیستی نوشت که عربستان، امارات، آمریکا و اسرائیل پشت‌پرده اعتراضات بودند. با این حال نشست مکه برگزار شد و سه کشور همراه با اردن به وضعیت بحرانی این کشور پرداختند. در پایان این نشست، عربستان همراه با کویت و امارات اعلام کردند که 2.5 میلیارد دلار به اردن کمک خواهند کرد تا از این بحران رهایی پیدا کند. سعودی‌ها البته بی‌جهت حاضر نیستند دلارهای نفتی‌شان را برای کشوری هزینه کنند. این کمک در ازای همکاری امان در پروژه‌های منطقه‌ای عربستان به این کشور اختصاص یافت. بر همین اساس نیز بلافاصله پس از این نشست، زمزمه‌هایی از عدم انتخاب سفیر جدید اردن در ایران شنیده شد. ایمن الصفدی، وزیر خارجه اردن تصریح کرد که هر تهدیدی علیه عربستان به‌مثابه تهدید علیه اردن است.

امنیت سعودی با امنیت اردن گره خورده است و هرچه تهدید‌کننده امنیت عربستان باشد تهدید‌کننده امنیت اردن نیز هست. همسویی اردن با عربستان در مواجهه با ایران البته امری مسبوق به‌سابقه است، چراکه اقتصاد اردن همیشه وابسته به کمک‌های سعودی و غرب بوده است. این همسویی اما گویا دیگر کفایت نمی‌کند، چراکه یک‌سال پس از نشست مکه، کمک 2.5 میلیارد دلاری که بیشتر آن در چارچوب وام قرار دارد، به اردن تحویل داده نشده است. علاوه‌بر عربستان و امارات، آمریکا هم برای افزایش فشار بر این کشور، کمک‌های مالی به امان را لغو کرده است. آن کشور که از زمان آیزنهاور، به‌رغم برخی اختلافات که گاهی در روابط دوجانبه پیش آمده، نزدیک‌ترین دوست و مدافع اردن محسوب می‌شد و از خاندان هاشمی حمایت می‌کرد، دیگر حاضر به کمک مالی به این کشور نیست.

آمریکا سالانه بیش از یک میلیارد دلار به اردن کمک می‌کرد. این مبلغ حدود 2.5 درصد از تولید ناخالص ملی اردن را تشکیل می‌دهد. حالا به نظر می‌رسد متحدان باسابقه عبدالله دوم کمتر از پیش به او متعهدند. به گزارش میدل ایست، ملک عبدالله تاکنون چند بار از نادیده گرفته شدنش در تدوین طرح حل مناقشه فلسطین و اسرائیل، موسوم به «معامله قرن» گلایه کرده است. او نگران است مجبور به تبدیل خاک کشورش به سکونتگاه دائمی فلسطینیان شود که همین الان هم اکثریت این کشور را تشکیل می‌دهند. او همچنین نگران است که این طرح ادعای تاریخی اردن در اداره اماکن مقدس مسلمانان در شهر قدس را نادیده بگیرد یا آن را به مثلا عربستان واگذار کند.

  کودتا علیه عبدالله دوم

بر اساس گزارش مجله «اکونومیست»، نرخ بیکاری جوانان در اردن ۴۱ درصد و بدهی دولت ۹۵ درصد تولید ناخالص داخلی است. بیش از یک میلیون تن از شهروندان اردن در فقر به سر می‌برند و برگزاری تظاهرات در اعتراض به دشواری‌های معیشتی به طرز فزاینده‌ای رایج شده‌اند. شخص پادشاه اردن معمولا هدف این اعتراضات نبود اما اکنون معترضان مستقیما عبدالله را نشانه رفته‌اند. در این میان گزارش‌هایی از تلاش برای کودتا هم به گوش رسیده است. چندی پیش یک فایل صوتی از افسران سابق منتشر شد که در آن تاکید می‌کنند عبدالله را پادشاه کشور نمی‌دانند و تهدید می‌کنند که برای سرنگونی سلطنت سلاح به دست خواهند گرفت. گفته می‌شود برخی شیوخ عشایر اردن نگاه‌شان به شاهزاده حمزه، برادر ملک عبدالله است که در سال ۲۰۰۴ از ولیعهدی برکنار شد. شاهزاده حمزه برخلاف برادرزاده‌اش که ولیعهد کنونی اردن است، با عشایر همراه بوده و با آنها بزرگ شده است و عربی را با لهجه انگلیسی صحبت نمی‌کند. این وضعیت باعث شده که شاهزاده حمزه پس از مدت‌ها انزوا بار دیگر نامش در اخبار دیده شود. یک سیاستمدار اردنی تاکید می‌کند که این افزایش حضور قطعا با چراغ سبز دستگاه امنیت اردن بوده است؛ دستگاهی که هم با غرب و هم با عربستان سعودی ارتباط نزدیکی دارد. ملک عبدالله اما نمی‌خواهد آنچه بر سر عمرالبشیر بیاید را تجربه کند. عمرالبشیر چند ماه پیش متوجه شد که عربستان چه دامی برای او پهن کرده است و پس از آن اعلام کرد دیگر با ائتلاف عربی در یمن همکاری نمی‌کند، اما دیگر خیلی دیر شده بود. عبدالله دوم هم به نظر می‌رسد می‌خواهد راه او را برود، ولی معلوم نیست که او نیز فرصت را از دست داده یا خیر؟

به‌تازگی روزنامه انگلیسی‌تایمز نوشت: «اردن تحت فشار اوضاع، شریکان کلاسیک خود و در راس آنها عربستان را رها کرده و مذاکره با بزرگ‌ترین دشمنان ریاض در منطقه را آغاز کرده است.» این روزنامه به نقل از چند مسئول اردنی نوشت: «اردن که جزء اصلی زیرساخت امنیتی غرب در خاورمیانه است، در چند ماه گذشته مذاکرات خود با ترکیه و قطر را آغاز کرده و گام‌هایی را به سمت ایران برداشته است.» در این گزارش آمده است: «این تغییر رویه ضروری بود و به دنبال خطرات تظاهرات ملت اردن علیه اوضاع اقتصادی و کاهش کمک‌های مالی عربستان صورت گرفته است.»

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار

خبرهای روزنامه فرهیختگانمرتبط ها