• تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۸/۰۲/۲۳
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
بررسی مهم‌ترین فیلم‌های ضدجنگ در سینمای آمریکا

سینمای‌آمریکا و فرار از باتلاق جنگ

فیلم‌های مستقیم در سینمای آمریکا که حقایقی فراتر از پروپاگاندای نظامیان و امنیتی‌های این کشور را بازتاب دهند، به‌رغم دشواری‌هایی که در مسیر ساخت و نمایش آنها وجود داشته، تاکنون بارها توانسته‌اند درخشش‌های خیره‌کننده‌ای در تاریخ هنر جهان پدید بیاورند.

سینمای‌آمریکا و فرار از باتلاق جنگ
0.00

به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، آمریکا هنوز جهنم ویتنام را از یاد نبرده است. در سینمای آمریکا یک رسم کلاسیک شده وجود دارد که هرکس مواضع ضدجنگ داشت، سراغ موضوع ویتنام و هرکس طرفدار ماجراجویی‌های ارتش آمریکا بود، سراغ پیاده‌شدن نیروهای این کشور در ساحل نرماندی می‌رود. آثاری که در سطور زیر به آنها پرداخته شده، اکثرا متعلق به دسته اول هستند و فیلم‌هایی مثل «نجات سرباز رایان» که با پول مستقیم و شفاف پنتاگون درباره پیاده‌شدن نیروهای آمریکایی در ساحل نرماندی ساخته شد و «خشم» به کارگردانی دیوید آیر، نمونه‌هایی از گروه دوم به‌حساب می‌آیند. البته جنگ‌های متعددی هستند که افکار عمومی آمریکا هیچ‌گاه در موردشان اقناع نشد، اما نبرد ۲۵ ساله ویتنام هنوز رتبه اول را در کابوس‌های تاریخی مردم ایالات متحده دارد. عراق و افغانستان که چند سال از اشغال هرکدام‌شان می‌گذرد و در ابتدا به ظاهر کار در آنها با پیروزی ارتش آمریکا پیش رفت، نمونه‌های جدیدتری هستند که رفته‌رفته از سایه جنگ ویتنام بیرون می‌آیند و کلکسیون کابوس‌های آمریکایی را تکمیل می‌کنند.

آمریکا از عراق و افغانستان خیلی زود عقب کشید و سعی کرد اجازه ندهد که باتلاق ویتنام، بازهم برای پنتاگون، این‌بار در منطقه جغرافیایی‌ای که پیچیدگی بیشتری داشت، ایجاد شود. قبل از آمریکا، اتحاد جماهیر شوروی به افغانستان حمله کرده بود و همین اتفاق معلوم کرد که خاک و آب خاورمیانه، تمام تئوری‌های جنگ کلاسیک را در خودش می‌بلعد و جایی نیست که در آن با تکنولوژی بشود حتی یک وجب را گرفت و نگه داشت. در این‌باره و با همین فضای وحشت‌زده و درون‌مایه‌ای به این قرار که «فضولی در خاورمیانه به ما چه آمده؟» تعدادی فیلم مستند و داستانی در سینمای آمریکا ساخته شده‌اند. مرحله بعد جایی است که آمریکا می‌فهمد حتی جنگ سطحی و مختصر و متصل به یک عقب‌نشینی فوری و حضور محدود هم برای این کشور دردسرساز، هزینه‌بردار و غیرضروری است. اینکه چنین مرحله‌ای چطور در عالم سینما نمود پیدا کند را باید نشست و در آینده دید. فیلم‌های مستقیم در سینمای آمریکا که حقایقی فراتر از پروپاگاندای نظامیان و امنیتی‌های این کشور را بازتاب دهند، به‌رغم دشواری‌هایی که در مسیر ساخت و نمایش آنها وجود داشته، تاکنون بارها توانسته‌اند درخشش‌های خیره‌کننده‌ای در تاریخ هنر جهان پدید بیاورند.

 

متولد چهارم ژوئیه
Born On The Fourth Of July

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/fa/thumb/5/58/Born_On_The_4th_Of_July.jpg/220px-Born_On_The_4th_Of_July.jpg

کارگردان: الیور استون
نویسنده: ران کوویچ، الیور استون
بازیگران: تام کروز، ویلیام دافو، ریموند جی. بری
زمان: 145 دقیقه
محصول: آمریکا
سال ساخت: 1989
فروش: 161 میلیون دلار

«الیور استون» که خودش یک کهنه‌سرباز جنگ ویتنام است، متن این فیلم را با همکاری «ران کوویچ» از روی خاطرات وی از جنگ ویتنام نوشت. بازی «تام کروز» در نقش کوویچ باعث شد وی برای اولین‌بار نامزد اسکار بهترین نقش اول مرد شود. «متولد چهارم ژوئیه» یکی از سه فیلمی است که استون درمورد جنگ ویتنام ساخته و اگرچه هیچ‌گاه خود او عنوان تریلوژی را به این آثار نداده، اما منتقدان، آنها را یک سه‌گانه حساب می‌کنند.

«جوخه» و «بهشت و زمین» دو فیلم دیگر این سه‌گانه هستند. این فیلم داستان زندگی ران کوویچ را از کودکی تا معلولیتش در جنگ ویتنام و تحول و تبدیل‌شدن به یک فعال ضدجنگ به تصویر می‌کشد. مهم‌ترین فراز فیلم آنجایی است که ران، در هیجان و استرس عملیات در روستاهای ویتنام، به اشتباه یکی از هم‌رزمانش را هدف شلیک قرار می‌دهد و می‌کشد. بار گناه این قتل ناخواسته، در صحنه دیدار با خانواده سرباز مقتول و اعتراف به این اشتباه پایان می‌پذیرد. وضعیت اسف‌بار بیمارستان‌های محل نگهداری سربازان مجروح نیز از دیگر نکات بحث برانگیز «متولد چهارم ژوئیه» است.

جالب است بدانید تمام این پروژه توسط خود استون پیش رفته؛ او ابتدا کتاب کوویچ را خواند (کتابی که تبدیل به یکی از پرفروش‌ترین آثار در آمریکا شده بود) و علاقه‌اش به آن باعث شد فارغ از سیستم استودیویی، خودش دست‌به‌کار شود و حقوق آن را شخصا خریداری کند. پس از آن دنبال پخش‌کننده گشت و تازه از این مرحله، کمپانی «یونیورسال» به روند تولید اضافه شد.

«متولد چهارم ژوئیه» نامزد هشت جایزه اسکار شد که در این میان اسکارهای بهترین کارگردانی و بهترین تدوین را به خودش اختصاص داد. ساخته الیور استون چهار جایزه گلدن‌گلوب هم برده است. این فیلم در باکس آفیس هم خوب عمل کرد و با بودجه 14 میلیون دلاری‌اش، 161 میلیون دلار فروش داشت.

 

دکتر استرنجلاو
Dr. Strangelove

https://rasekhoon.net/_files/images/movie/13437_1.jpg

کارگردان: استنلی کوبریک
نویسنده: استنلی کوبریک
بازیگران: پیتر سلرز، جرجی سی. اسکات، استرلینگ هایدن
زمان: 94 دقیقه
محصول: آمریکا و بریتانیا
سال ساخت: 1964
فروش: 9.4 میلیون دلار

فیلم‌های به‌اصطلاح «طنز سیاه»، بین آثار ضدجنگ جایگاه قابل‌توجهی دارند. یکی از همین فیلم‌ها «دکتر استرنجلاو» ساخته مشهور «استنلی کوبریک» است که براساس کتاب «آژیر قرمز» نوشته «پیتر جرج» ساخته شده است. اگرچه جنس طنز فیلم باعث شد صحنه‌هایی از انتهای فیلم حذف شود، اما نام فیلم در رتبه سوم فیلم‌های خنده‌دار انیستیتو فیلم آمریکا مشاهده می‌شود. در این فیلم «جک ریپر»، ژنرال روانپریش آمریکایی به‌صورت خودجوش یک حمله هسته‌ای را علیه شوروی آغاز می‌کند. رئیس‌جمهور آمریکا با فهمیدن این موضوع، همه کابینه به‌علاوه سفیر شوروی را در اتاق جنگ جمع می‌کند تا این چالش جهانی را از پیش رو بردارند. استنلی کوبریک، به‌منظور تسلط بر جزئیات لازم برای ساخت فیلم، مجبور به خواندن50 کتاب درباره جنگ هسته‌ای شد. این جزئیات در همه بخش‌ها جلوه دارد؛ از نام‌گذاری کاراکترها بگیرید تا طراحی دکور و حتی طراحی هواپیمای (B-52)  نیروی هوایی آمریکا (که در آن زمان از پرنده‌های استراتژیک و ناشناخته محسوب می‌شد). به‌طوری که به‌عنوان مثال میز مشهور اتاق جنگ را به رنگ سبز درآورد تا نشان دهد سران کشورهای درحال بازی پوکر، درحال رقم‌زدن سرنوشت کشورها هستند. باورپذیری فیلم در پرداختن به جزئیات تا حدی بود که مشهور است وقتی هنرپیشه سال‌های دور هالیوود، «رونالد ریگان»، رئیس‌جمهور آمریکا شد، در اولین حضورش در کاخ‌سفید به‌دنبال آدرس اتاق جنگ فیلم «دکتر استرانجلاو» در زیرزمین آن می‌گشت.

 

اینک آخرالزمان
Apocalypse Now

https://cdn.toomar.net/movieimages/0078788_big.jpg

کارگردان: فرانسیس فورد کاپولا
نویسنده: جان میلیوس، فرانسیس فورد کاپولا
بازیگران: مارتین شین، مارلون براندو، رابرت دووال، لری
فیشبورن
زمان: 153 دقیقه
محصول: آمریکا
سال ساخت: 1979
فروش: 150 میلیون دلار

 فیلمی با بازی‌های بداهه «مارلون براندو» و «مارتین شین» که تدوینش نزدیک به سه سال به طول انجامید. اثر کاپولا مثل تعدادی دیگر از آثار کارگردانان هالیوود با تحسین جشنواره فیلم کن هم مواجه شد تا جایی که توانست «نخل طلا»ی بهترین فیلم فستیوال را به خودش اختصاص دهد. «اینک آخرالزمان» همین‌طور نامزد هشت جایزه اسکار از جمله اسکار بهترین فیلم و بهترین کارگردان هم شد.

فرانسیس فورد کاپولا از دست خبرنگارانی که فیلمش را اثری درباره جنگ ویتنام می‌دانستند، به‌شدت گله‌مند بود. وی معتقد است فیلمش درباره ویتنام نیست، بلکه خود ویتنام است! او معتقد نبود تصویر سیاهی از جنگ ارائه داده، بلکه ادعا می‌کرد همه اتفاقاتی که در فیلم نشان داده می‌شود، بخشی از جنگ بوده‌اند. «کلینت ایستوود» در آن زمان فرصت بازی در نقش «کاپیتان ویلارد» را رد کرد. او معتقد بود فیلم فرانسیس فورد کاپولا زیادی سیاه است! کاپیتان ویلارد در بحبوحه جنگ ویتنام با فرمانی کاملا سری از ستاد مشترک ارتش آمریکا مواجه می‌شود که براساس آن باید سرهنگ کورتز را بکشد. کورتز بعد از تمرد از فرامین، به جنگل‌های ویتنام پناه برده است.

 

مو
Hair

کارگردان: میلوش فورمن
نویسنده: مایکل وار
بازیگران: جان سوج، تریت ویلیامز، بورلی دی آنجلو
زمان: 121 دقیقه
محصول: آمریکا
سال ساخت: 1979
فروش: 15.2 میلیون دلار

«مو» داستان پسری روستایی به نام «کلود هوپر بوکوفسکی» است که برای حضور در جنگ ویتنام از اوکلاهاما به نیویورک می‌رود، اما در سنترال پارک با گروهی از فعالان ضدجنگ آشنا می‌شود و مسیر زندگی‌اش تغییر می‌کند.
این اثر که در بخش خارج از مسابقه جشنواره بین‌المللی فیلم کن به نمایش درآمد، با شروع فصل جوایز برای دو جایزه از جمله جایزه بهترین فیلم موزیکال-‌کمدی گلدن‌گلوب نامزد شد. «مو» نامزد بهترین فیلم خارجی‌زبان جوایز سزار فرانسه هم شد که آن جایزه را به «منهتن» و «وودی آلن» واگذار کرد.

 

غلاف تمام فلزی
Full Metal Jacket

https://storage.tarafdari.com/contents/user214708/content-image/full-metal-jacket-1987.jpg

کارگردان: استنلی کوبریک
نویسنده: استنلی کوبریک، مایکل هر، کوستاو هاسفرود
بازیگران: متیو مودین، آدام بالدوین، وینسنت دی اونوفریو
زمان: 116 دقیقه
محصول: آمریکا
سال ساخت: 1987
فروش: 46.4 میلیون دلار

یکی دیگر از نامزدی‌های بی‌نتیجه استنلی کوبریک در اسکار، فیلم «غلاف تمام فلزی» در بخش بهترین فیلمنامه بوده که اثر ضدجنگ دیگری در کارنامه این فیلم‌ساز سرشناس آمریکایی است. با وجود اینکه نسخه تلطیف شده «غلاف تمام فلزی» راهی پرده‌های سینما شد، اما آنچنان تصاویر نفرت‌انگیزی از جنگ ویتنام به نمایش می‌گذارد که هر بیننده‌ای را متاثر می‌کند، تا جایی که خود کارگردان به‌خاطر تعدیل بیشتر فیلمش، مجبور شد سکانس فوتبال‌بازی‌کردن نیروهای مارینز را از فیلمش حذف کند؛ فوتبالی که توپش، سر انسان‌ها بود.

یادمان باشد کوبریک، یکی از کارگردان‌هایی است که طبع لطیفش باعث شهرتش بوده؛ به‌طوری که بعد از کشته‌شدن اتفاقی چند خرگوش، سر صحنه فیلمبرداری همین اثر، او از شدت ناراحتی موقتا کار را تعطیل کرد تا بتواند به‌لحاظ روحی خودش را بازیابی کند. «غلاف تمام فلزی» روایت‌گر داستان گروهی از سربازان است که بعد از هشت هفته آموزش، به جنگ ویتنام فرستاده می‌شوند، اما از ابتدای این هشت هفته تا پایان کارشان در ویتنام، اتفاقات گوناگونی را از سر می‌گذرانند.

 

جوخه
Platoon

http://bitdownload.ir/wp-content/uploads/2018/05/Platoon.jpg

کارگردان: الیور استون
نویسنده: الیور استون
بازیگران: تام برنگر، ویلیام دافو، چارلی شین، جانی دپ
زمان: 120 دقیقه
محصول: آمریکا
سال ساخت: 1986
فروش: 138.5 میلیون دلار

وقتی الیور استون از جنگ ویتنام بازگشت، یک فیلمنامه براساس اتفاقاتی نوشت که بر سرش آمده و نام آن را «فرار» گذاشت. استون جوان برای ساخت فیلمش، در اقدامی جاه‌طلبانه متن آن را برای «جیم موریسون» خواننده مشهور گروه «دورز» فرستاد، اما مرگ فرصت پاسخگویی به موریسون نداد. چندی بعد مدیر برنامه‌های موریسون، فیلمنامه را برای الیور استون پس فرستاد و گفت وقتی جیم در پاریس دار فانی را وداع گفته، فیلمنامه همراهش بود. همین موضوع‌انگیزه‌ای بود برای ثبت‌نام استون در یک مدرسه فیلم‌سازی. اگرچه «فرار» هیچ‌گاه ساخته نشد، اما اساسی شد برای فیلم «جوخه»؛ فیلمی که با بودجه 6 میلیون دلاری ساخته شد و بیش از 138 میلیون دلار فقط در آمریکای‌شمالی فروخت و درنهایت چهار جایزه اسکار، از جمله بهترین فیلم و بهترین کارگردانی را از آن خود کرد. با این فیلم، الیور استون تبدیل به اولین کهنه‌سرباز جنگ ویتنام شد که یک اثر مهم درمورد این جنگ را کارگردانی کرده است. «جوخه»، داستان دانشجویی به نام «کریس تیلر» را روایت کرده که درس و دانشگاه را رها می‌کند تا برای کشورش به جنگ ویتنام برود، اما در میانه نبرد ایده‌آل‌گرایی او از بین می‌رود. جالب است بدانید که از نمایش «جوخه» در ویتنام جلوگیری شد.

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار

خبرهای روزنامه فرهیختگانمرتبط ها