• تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۸/۰۲/۲۰
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
خبری از پاسخگویی مسئولان نیست

مرثیه فلامینگوکُشی

معاون دفتر حیات‌وحش و آبزیان داخلی سازمان حفاظت محیط‌زیست در مورد موضوع اقدامات سازمان محیط‌زیست در رابطه با قاچاق و کشتار پرندگان مهاجر در کشور حاضر به ادامه گفت‌وگو نشد و اعلام کرد: «هم‌اکنون جای صحبت در این زمینه نیست و راجع به تلفات و کشتار پرندگان صحبت نمی‌کنم زیرا این موضوع حاشیه‌ساز است.»

مرثیه فلامینگوکُشی
به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، ایران سالانه میزبان حدود پنج‌میلیون مرغ مهاجر از سراسر دنیاست. حالا بسیاری از مردم فیلم رقص گروهی فلامینگوها روی دریاچه ارومیه را در فضای مجازی دست به دست می‌کنند اما گویا یادشان رفته که همین چند روز پیش بود که بسیاری از مرغان وحشی را در بازار فریدونکنار بی‌بهانه سر بریدند و بالش‌هایشان را از پر قو پر کردند و مطمئنا این اقدامات سودجویانه‌ برخی از مردم به قیمت انقراض نسل پرندگان مهاجر تمام می‌شود.

پرندگان مهاجر یکی از گونه‌های مهم و مورد‌توجه در محیط‌زیست هستند. از سال 2006 با حمایت نهاد بین‌المللی کنوانسیون حفاظت از گونه‌های مهاجر وحشی   (CMS)  و با انعقاد تفاهمنامه همکاری حفاظت از پرندگان مهاجر آبی آفریقا و اوراسیا (AEWA) - روز 10 می ‌مصادف با 19 و 20 اردیبهشت در تقویم محیط‌زیستی به عنوان روز جهانی پرندگان به ثبت رسید تا از این طریق حفاظت از پرندگان مهاجر موردتوجه عموم مردم جهان قرار گیرد.

ایران از سال‌های دور به دلیل طبیعت چهار فصل و تنوع آب و هوا، داشتن تعداد بسیاری تالاب و دریاچه و رودخانه و همچنین وجود سواحل دریای خزر و خلیج‌فارس و دریای عمان یکی از مناطق مهاجرپذیر برای پرندگان به شمار می‌آید اما در سال‌های اخیر به دلیل تخریب زیستگاه‌ها، خشکسالی و کاهش آب دریاچه‌ها و تالاب‌ها و همچنین شکار بی‌رویه پرندگان، حضور پرندگان مهاجر به کشور با نگرانی‌ها و تردید‌های بسیاری از سوی فعالان محیط‌زیست و پرنده‌شناسان روبه‌رو بوده است.
متاسفانه بسیاری از قاچاقچیان و شکارچیان غیرمجاز و سودجو با هدف کسب درآمدهای کلان با اسلحه و تور به استقبال پرندگان مهاجر می‌روند که این مساله منجر به کاهش جمعیت پرندگان مهاجر شده و حتی تهدیدی برای انقراض گونه‌های کمیاب به شمار می‌آید.

 کدام پرندگان مهاجر به ایران می‌آیند؟

اکثر پرندگان مهاجر کشور برای پاییز و زمستان‌گذرانی به ایران مهاجرت می‌کنند و عمدتا از اروپای غربی و سیبری وارد ایران می‌شوند که در استان‌های شمالی کشور بیشتر رویت می‌شوند.

پرندگانی مانند غاز وحشی، قو، اردک، کاکایی و آبچلیک بخش عظیمی از پرندگان مهاجر استان‌های شمالی را تشکیل می‌دهند و گونه‌هایی مانند خوتکا، قوی گنگ و غاز و پلیکان خاکستری زمستان‌ها در ایران دیده می‌شوند، علاوه‌بر آن پرنده‌هایی نظیر فلامینگو، طاووسک، زاغ بور، اردک سرسبز و سرسفید در تمام فصول در ایران دیده می‌شوند.

 می‌ترسم فلامینگوها زودتر از موعد از دریاچه ارومیه مهاجرت کنند

اسماعیل کهرم، پرنده‌شناس و مشاور پیشین سازمان حفاظت محیط‌زیست در گفت‌وگو با «فرهیختگان» با اشاره به وجود 537 گونه پرنده شناخته‌شده در کشور گفت: «هنوز هم گونه‌های بسیاری از پرندگان شناسایی نشده‌اند و این پرندگان بخش محدودی از پرندگان کل دنیا را شامل می‌شوند؛ متاسفانه تمام پرندگان ما به دو دلیل اصلی تخریب زیستگاه و شکار غیرمجاز در معرض خطر نابودی و انقراض هستند. متاسفانه به دلیل تخریب زیستگاه‌ها و فعالیت شکارچیان غیرمجاز در کشور وضعیت خوب و مساعدی برای میزبانی از پرندگان مهاجر نداریم.»

تصاویر و ویدئوهای حضور دسته‌های بی‌شمار فلامینگوها در دریاچه ارومیه برای بسیاری از مردم خوشحال‌کننده بود که در فضای مجازی دست به دست چرخید و همه خوشحال بودند از اینکه بارش باران و سیل منجر به آبگیری دریاچه ارومیه و حضور فلامینگوها شد اما این پرنده‌شناس برای این پرندگان نگران است و می‌گوید این پرندگان برای ادامه حیات خود و جوجه‌هایشان به آرتمیا (گونه جانور قرمز که غذای پرندگان آبزی است) نیاز دارند که این جانور دریایی نیز فقط در زمان بالا‌بودن سطح آب در دریاچه ارومیه یافت می‌شود، بنابراین در صورت کاهش آب بسیاری از این پرندگان بالغ از ایران می‌روند و جوجه‌هایشان بی‌غذا در خشکی رها می‌شوند. روزگاری دریاچه ارومیه حدود 37 میلیارد مترمکعب آب داشت اما امروز در این سطح آب ندارد و عمق دریاچه بسیار کاهش یافته و با توجه به آفتاب‌های داغ و سوزان در این منطقه اگر به‌زودی آب دریاچه باز هم کاهش یابد و خشک شود از این می‌ترسم که فلامینگوها زودتر از موعد از کشور مهاجرت کنند.

ایران به دلیل طبیعت متنوعش در تمام فصول میزبان بخش عمده‌ای از پرندگان در پاییز و زمستان است.

 به گفته کهرم پرندگان مهاجر فصل پاییز و زمستان اکثرا از سوی سودجویان شکار و در بازارهای فصلی مانند فریدونکنار به فروش می‌رسند. این پرندگان برای زمستان‌گذرانی از اروپا، روسیه و سیبری و کشورهای آسیای میانه به ایران مهاجرت می‌کنند اما پرندگانی که در فصل بهار و تابستان به ایران می‌آیند برای زادآوری و تخم‌گذاری دریاچه ارومیه و سواحل و جزایر خلیج فارس را برای مهاجرت انتخاب می‌کنند که در مهاجرت بهاره و تابستانه گونه‌های پرندگان قابل‌شکار نیستند.

به گفته این پرنده‌شناس که سا‌ل‌های بسیاری در این زمینه به مطالعه و تحقیق پرداخته، در فصل بهار و تابستان گونه گنجشگ‌سانان ازجمله پری شاهرخ و سار به ایران مهاجرت می‌کنند و در مناطقی مانند ارتفاعات دامنه البرز دیده می‌شوند اما این پرندگان شکار نمی‌شوند.

 استاندار مانع پیگیری تخلفات شکارچیان

کهرم که همواره یکی از معترضان و مخالفان خرید و فروش پرندگان مهاجر زمستانی در بازار فریدونکنار است، ادامه می‌دهد: «در فصول پاییز و زمستان که بسیاری از پرندگان مهاجر در تالاب‌ها و دریاچه‌های ایران می‌آیند مردم فریدونکنار با پهن کردن تور هوایی مرغابی و غازوحشی شکار می‌کنند و جفتی 300هزار تومان می‌فروشند. پهن کردن تورهای هوایی در فریدونکنار کشتار و نسل‌کشی پرندگان مهاجر را به همراه دارد به‌طوری که قیمت یک تور هوایی حدود 350 میلیون تومان است، به همین خاطر شکارچیان در سه ماهی که پرندگان مهاجر در استان‌های شمالی کشور حضور دارند این تورها را ماهانه 9 میلیون تومان اجاره می‌کنند و بسیاری از پرندگان را در دام می‌اندازند.»

کهرم به پیگیری‌های خود برای جمع‌آوری شکار و فروش پرندگان مهاجر در فریدونکنار اشاره می‌کند و می‌افزاید:‌ «سه سال پیش از فردی که این تورهوایی را خریداری کرده و به مردم اجاره می‌داد شکایت کردم اما با توجه به اینکه پسر او یک محیط‌بان بود در جریان امور محیط‌زیست و بازرسی و بازدیدهای دوره‌ای قرار می‌گرفت و دقیقا روز بازرسی از خانه خارج نمی‌شد تا مبادا گرفتار شود. روزی به همراه مدیرکل محیط‌زیست استان، ‌فرماندار فریدونکنار و پلیس به سمت فریدونکنار در حرکت بودیم که استاندار وقت در پی تماس تلفنی با فرماندار مانع ادامه پیگیری شد.»

 اطلاعات تلفات و کشتار پرندگان حاشیه‌ساز است

حمید امینی، معاون دفتر حیات‌وحش و آبزیان داخلی سازمان حفاظت محیط‌زیست در گفت‌وگو با «فرهیختگان» همزمان با روز جهانی پرندگان مهاجر به شعار این روز اشاره و بیان کرد: «شعار امسال روز جهانی پرندگان مهاجر «حفاظت از پرندگان در برابر آلودگی‌های پلاستیکی» انتخاب شده است. متاسفانه به دلیل ارزان و سبک بودن مواد پلاستیکی این مواد کاربردهای وسیعی در دنیا دارند و پیرامون ما از این ماده پر شده است، به‌طوری که سالانه بیش از 300 میلیون تن پلاستیک به صورت جهانی تولید می‌شود که براساس نوع و کیفیت‌شان به‌طور میانگین حدود 20 تا 500 سال طول عمر دارند و به سادگی در طبیعت تجزیه نمی‌شوند.»

نتایج تحقیقات صورت‌گرفته روی پرندگان دریایی نشان داد روده 90 درصد از پرندگان دریایی در دنیا انباشته از مواد پلاستیکی است، زیرا هنگام جست‌وجوی غذا در دریا مواد پلاستیکی و تورهای پلاستیکی را نیز می‌بلعند، بنابر مطالعات صورت‌گرفته تا سال 2050 میلادی 99 درصد پرندگان دچار آلودگی‌های پلاستیکی خواهند شد.

همچنین براساس تحقیقات مشخص شد حدود یک‌میلیون پرنده در اثر آلودگی به مواد پلاستیکی و تاثیرات حاشیه‌ای و جنبی آن در دنیا از بین می‌روند و این عدد همواره روبه افزایش است، البته هنوز در ایران تحقیقات و اندازه‌گیری علمی روی این موضوع صورت نگرفته و اطلاعاتی در دست نیست.

به گفته امینی، براساس فهرست سرخ پرندگان که از سوی اتحادیه جهانی حفاظت محیط‌زیست منتشر شده حدود 78 پرنده مربوط به ایران در معرض تهدید و خطر هستند که می‌توان به پرندگانی ازقبیل عروس غاز، سینه زرد، بالابان، اردک سرسفید، کرکس مصری و اردک سیاه مخملی اشاره کرد، همچنین پرندگانی مانند کرکس پشت سفید، درنای سیبری، گیلانشاه خالدار و خروس کولی جزء پرندگان در حال انقراض هستند.

این مقام مسئول در سازمان حفاظت محیط‌زیست جمعیت پرندگان مهاجر‌آبزی و کنار‌آبزی را حدود دومیلیون برآورد کرد و گفت: «برنامه سرشماری پرندگان آبزی و کنار‌آبزی کشور را در یک بازه زمانی یک ماهه اول تا آخر ژانویه اجرا می‌کنیم که این سرشماری نیز در تمام کشورهای اروپایی و آسیایی به صورت همزمان انجام می‌شود، زیرا عمده این پرندگان مهاجر هستند و باید در  مدت زمانی مشخص مورد سرشماری و ارزیابی قرار گیرند اما تاکنون سرشماری‌ای در مورد پرندگان خشک‌زی صورت نگرفته و آماری از آنها در دست نیست.»

امینی در مورد موضوع اقدامات سازمان محیط‌زیست در رابطه با قاچاق و کشتار پرندگان مهاجر در کشور حاضر به ادامه گفت‌وگو نشد و اعلام کرد: «هم‌اکنون جای صحبت در این زمینه نیست و راجع به تلفات و کشتار پرندگان صحبت نمی‌کنم زیرا این موضوع حاشیه‌ساز است.»

 

* نویسنده : مهرو ماهر روزنامه‌نگار

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار

خبرهای روزنامه فرهیختگانمرتبط ها