• تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۸/۰۲/۰۹
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
نگاهی به پدیده فراگیری که در این چند سال به جان نمایشگاه کتاب افتاده است

سلبریتی؛ وصله به‌کتاب

امیرعلی ق یکی از کسانی است که در نمایشگاه کتاب تهران کتابش را به چاپ رسانده و همه شهرتش را از عکس‌ها و متن‌های کوتاهی دارد که در صفحه اینستاگرامش چاپ می‌کند.

سلبریتی؛ وصله به‌کتاب
به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، پدیده‌ای که این چند سال در نمایشگاه کتاب تهران فراگیر شده، حضور چهره‌های مشهور در غرفه ناشران است یا اینکه ناشر کتابی را وصله به نامی می‌کند که در حوزه دیگری بین مردم به شهرت رسیده است. چند روز پیش، یادداشت‌های کوتاه یک سلبریتی اینستاگرامی در قالب یک کتاب، رونمایی شد و در روزهای بعد هم جشن امضای کتاب عکس «راوی» است که با حضور رامبد جوان در نمایشگاه بین‌المللی کتاب برگزار می‌شود.

کتاب عکس «راوی» مجموعه عکس‌هایی از صفحه اینستاگرام «راوی» است که از شهریور تا دی سال گذشته، هر دوماه اقدام به برگزاری مسابقه عکس ‌می‌کرد. شرکت‌کنندگان عکس‌های خود را با هشتگ مربوط به مسابقه، در صفحه خود منتشر می‌کردند و گروه انتخاب آثار از بین 1200 تا چهار هزار عکس، برای هر مسابقه حدود 12 عکس را معرفی می‌کرد. از این میان یک عکس در هر مسابقه به انتخاب مخاطبان و با درنظر گرفتن تعداد لایک، برنده جایزه نقدی و لوح تقدیر «راوی» شده است. پس از این بود که به کوشش رامبد جوان و علیرضا فانی، عکاس تمامی آثار منتخب در قالب کتاب عکس «راوی» منتشر شد.

رامبد جوان، سرمایه‌گذار این کتاب هم هست، کتابی که چاپ اول آن هزار تیراژ است و به قیمت صد هزار تومان به فروش می‌رسد، یعنی با یک حساب سرانگشتی ۱۰۰ میلیون تومان برای ناشر یا همان سرمایه‌گذار می‌ماند.

یک نکته مهم اینجاست که ناشر این کتاب، انتشارات چکه است، ناشر کودک و نوجوان که مطمئنا چاپ این کتاب جای تعجب دارد! زمانی است که یک ناشر تخصصی وارد این کار می‌شود و کتاب‌های اینچنینی را چاپ می‌کند که بحثش جداست، اما وقتی ناشری غیر از تخصص خودش و با این اوضاع بحران کاغذ وارد این حوزه می‌شود، مطمئنا نفع مالی برایش دارد.

برای اینکه از اوضاع و چگونگی چاپ این کتاب بدانم سراغ ناشر آن رفتم، اما کسانی که در غرفه بودند، اطلاعات چندانی از چگونگی چاپ کتاب نداشتند. سراغ عباس فانی، سرپرست گروه مجموعه عکس «راوی» رفتم. انتخاب این آثار برای کتاب توسط او انجام گرفته است، عباس فانی درمورد هدف انتشار این کتاب گفت: «ما مسابقه عکاسی را برگزار کردیم و از بین هزاران عکسی که رسید، ۱۲۰ عکس انتخاب شد و با رامبد جوان صحبت کردیم که با عکس‌ها نمایشگاه بگذاریم یا اینکه کتاب منتشر کنیم که درنهایت کتاب به‌خاطر ماندگاری انتخاب شد. رامبد جوان به عکاسی علاقه داشت و باهم صحبت کردیم و این مسابقه برگزار شد؛ البته قرار بود یک اسپانسری کار را به‌عهده بگیرد اما بعد از مسابقه دوم، کار را قبول نکردند و خود رامبد جوان کار را به‌عهده گرفت.»

از توافقات مالی با ناشر که می‌پرسم، می‌گوید: «بعد از اینکه قرارشد کتاب را چاپ کنیم خود رامبد جوان ناشر را پیدا کرد و توافق‌ها با او شکل گرفت و من از میزان سرمایه‌گذاری خبر ندارم.»

در این اوضاع بحران کاغذ، چاپ این کتاب با ورقه کلاسه، قیمت این اثر را تا صد هزار تومان بالا برده است. عباس فانی در این‌باره می‌گوید: «نکته مهم این است با توجه به اینکه تمام صفحات کتاب گلاسه و تعداد صفحات کتاب زیاد است، قیمت ۱۰۰ هزار تومان زیاد نیست، البته با توجه به وضعیت معیشتی مردم خب گران است. اما این نکته را هم باید درنظر بگیرید که ناشران دیگر برای این‌جور کتاب‌ها پولی نمی‌گذارند و باید سرمایه‌گذاری وجود داشته باشد که این کتاب‌ها چاپ شود.»

شاید این شکل رونمایی از کتاب آن هم با حضور و سرمایه‌گذاری یک چهره مشهور سینما و تلویزیون برای ناشر سودآور باشد. راهکاری که در سال‌های اخیر پدیده فراگیری بین ناشران شده و در آوردگاه نمایشگاه کتاب تهران، نقطه اوج نمایش این پدیده است. شاید در نگاه اول انتخاب چنین فرآیندی برای فروش کتاب به‌عنوان راه‌حلی برای ترویج کتابخوانی تعبیر شود، اما باعث بروز مسائلی فرامتن انتشار یک کتاب هم خواهد شد و مخالفانی هم دارد. مهدی رضایی نویسنده، محقق و مدرس حوزه ادبیات داستانی درباره این موضوع گفته است: «نوشتن کتاب توسط سلبریتی‌ها فقط برای ناشران آنها مفید است؛ زیرا تعداد نسخه‌های بیشتری از کتاب را در مدت زمان کوتاه به فروش می‌رسانند و سلبریتی‌ها اصلا به این مساله فکر نمی‌کنند که تا چه اندازه به ضررشان تمام می‌شود. در این میان هم ناشرانی سودجو که به فکر منفعت خود هستند، سلبریتی را وادار به انتشار کتاب می‌کنند؛ بنابراین این‌گونه آثار در ادبیات ما شاخص نمی‌شود و مخاطبی که این کتاب‌ها را می‌خواند قطعا به شخصی دیگر پیشنهاد نمی‌دهد و همین موجی از نارضایتی عمومی را در پی دارد و اثری منفی خلق خواهد کرد.»

وی درخصوص قیمت هنگفت کتاب‌هایی که با شهرت سلبریتی‌ها به فروش می‌روند، می‌گوید: «این موضوع در تئاتر هم مشهود است. برای مثال نمایشی که هرشب با بازیگری مشهور روی صحنه می‌رود با بهای بلیت ۱۰۰ هزار تومان به فروش می‌رسد و شب دیگر بازیگری که شهرت ندارد به ایفای نقش پرداخته و آن نمایش به بهای بلیت ۵۰ هزار تومان به فروش می‌رسد. درواقع شهرت است که سبب پیدایش عرف رقم در برخی مواقع می‌شود.»

این‌گونه کتاب‌ها، معمولا به چاپ دوم نمی‌رسند، چون برای ناشر یا همان سلبریتی اصلا این مساله مهم نیست. اما گاهی چیزهای دیگری هم می‌بینیم که در جای خودش عجیب و غریب است، درکنار سلبریتی‌هایی که همیشه هستند و مردم آنها را می‌شناسند با وجود شبکه‌های مجازی پای کسانی به حوزه کتاب و نشر باز شده که هیچ تخصصی برای تولید و عرضه محصول فرهنگی کتاب ندارند اما این به‌اصطلاح اینفلوئنسرها هم از فضای به‌وجود آمده استفاده می‌کنند و متن‌هایی که در اینستاگرام‌شان می‌گذارند را به‌عنوان کتاب چاپ می‌کنند و مردم هم برای خریدن کتاب‌هایشان صف می‌کشند.

امیرعلی ق یکی از کسانی است که در نمایشگاه کتاب تهران کتابش را به چاپ رسانده و همه شهرتش را از عکس‌ها و متن‌های کوتاهی دارد که در صفحه اینستاگرامش چاپ می‌کند، به‌دست آورده آقای ق، معتقد است کتابش را برای این چاپ کرده است تا در کتابخانه حقیقی طرفدارانش حضور داشته باشد که اگر زمانی دیگر صفحه مجازی نبود، آن‌وقت طرفدارانش او را فراموش نکنند.

انتشارات ۳۶۰، ناشر این کتاب است که پیش از این هم با علی قاضی‌نظام و پریسا زابلی‌پور و دیگر کسانی که در فضای مجازی فالوور‌های زیادی دارند، کار کرده است. اما نکته دیگری که درمورد این ناشر خاص وجود دارد این است که وقتی در سایت‌شان وارد می‌شوید کتاب‌ها هرکدام قیمتی دارند، اما کتاب‌هایی با امضای نویسندگان وجود دارند که قیمت آنها بیشتر است. اکثر این کتاب‌ها با قیمت‌هایی نزدیک به ۴۰ هزار تومان به فروش می‌رسد و با توجه به فالوور‌های زیادی که این افراد در فضای مجازی دارند مطمئنا فروش خوبی نصیب ناشر خواهد کرد.

امیرعلی ق در ویدئویی که برای طرفدارانش منتشر کرده است، می‌گوید: «من برای اینکه کاغذ برایم مهم است، کتاب را در تیراژ پایین چاپ کردم و برای همین تعداد کتاب‌ها کم است.» البته هیچ تضمینی برای این حرف وجود ندارد و احتمالا ناشر تعداد بیشتری از کتاب را برای فروش در نمایشگاه، آماده کرده است. کاش نظارتی باشد کاش مردم بهتر ببینند.

 

* نویسنده : عاطفه جعفری روزنامه‌نگار

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار

خبرهای روزنامه فرهیختگانمرتبط ها