• تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۸/۰۱/۲۶
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
در دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران‌مرکزی کرسی آزاد‌اندیشی با عنوان «موضوع بحران مدیریت سیل با تاکید بر نقش رسانه‌ها» با حضور کارشناسان این حوزه برگزار شد

رسانه‌ها می‌توانستند بحران سیل را مدیریت کنند؟

دومین نشست علمی- تخصصی کرسی آزاداندیشی رسانه‌ای با موضوع بحران مدیریت سیل با تاکید بر نقش رسانه‌ها در دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران‌مرکزی برگزار شد.

رسانه‌ها می‌توانستند بحران سیل را مدیریت کنند؟

به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، دومین نشست علمی- تخصصی کرسی آزاداندیشی رسانه‌ای با موضوع بحران مدیریت سیل با تاکید بر نقش رسانه‌ها در دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران‌مرکزی برگزار شد. در این نشست مسعود تجریشی معاون محیط‌زیست انسانی سازمان حفاظت محیط‌زیست، سحر تاجبخش معاون وزیر و رئیس سازمان هواشناسی و اکبر نصراللهی استاد مدیریت بحران و رئیس دانشکده علوم ارتباطات و مطالعات رسانه ضمن بررسی علل سیلاب و عملکرد بخش‌های مختلف درگیر در این بحران و نقش رسانه‌ها در آن به سوالات پاسخ دادند. خلاصه این نشست را که خبرگزاری تسنیم منتشر کرده، می‌خوانید.

آمار قابل تامل از خسارت‌های سیل

در ابتدا نصراللهی بیان کرد: «براساس اطلاعات موجود از 40 بحران موجود در دنیا، کشور ایران با 30 بحران مواجه است. بنابراین تمام نهادهای مرتبط با این بحران‌ها باید چابک باشند. اگر مسئولان و مردم آمادگی لازم را داشته باشند، این مخاطرات تبدیل به بحران نمی‌شود.»

وی در ادامه با ارائه برخی آمارها افزود: «از سال 34 تا 94 سیل در تهران جان 2779 نفر را گرفته و 693 مصدوم در پی داشته است. همچنین در ایران در سال 94 و همزمان با عید فطر در سیلاب‌های استان‌های مازندران، گلستان و سایر استان‌ها مجموعا 19 کشته داشته‌ایم. بنابراین در مقوله سیل مشاهده می‌کنیم که از گذشته تاکنون با میزان زیادی از خسارات و تلفات روبه‌رو بوده‌ایم. این مساله نشان می‌دهد دستگاه‌ها و مدیران مسئول در مواجهه با مخاطرات طبیعی عملکردی ضعیف داشته‌اند. با اینکه این مخاطرات طبیعی است اما نکته مهم این است که ما می‌دانیم در معرض این مخاطرات هستیم اما سعی نمی‌کنیم که با ایجاد آمادگی و چابک‌سازی تلفات یا خسارات را کاهش دهیم.»

وی با انتقاد از نبود یک سخنگوی واحد در بحران‌ها بیان داشت: «کشوری که با این حجم از مخاطرات طبیعی روبه‌رو است نیاز به یک مدیریت منسجم و واحد دارد تا بتواند اخبار را به‌موقع و به‌درستی به مردم برساند.»

عملکرد قانون بازدارنده نبوده است

در ادامه این نشست مسعود تجریشی درخصوص نقش انسانی و تعرض به طبیعت که منجر به سیل اخیر شده است، گفت: «ایران جزء 10 کشور بالا از نظر آمار بلایای طبیعی است که در 30 سال اخیر همیشه با این بلایا مواجه بوده است. این درحالی است که این مساله درباره سیل صدق نمی‌کند.»

وی درباره هماهنگی بین دستگاه‌های اجرایی کشور گفت: «متاسفانه هماهنگی لازم را بین دستگاه‌ها به‌نحوی که هر یک وظایف خود را به صورت مشخص در شرایط بحرانی و به‌طور هماهنگ با سایر دستگاه‌ها داشته باشند، نداریم. البته این مساله تنها شامل کشور ما نمی‌شود و کشورهای تونس و مصر نیز این مشکل را دارند. در سیل اخیر مساله رعایت نکردن حریم رودخانه‌ها سبب خسارات زیادی شد، این نشانگر آن است که قانون و سیستم ناظر در اجرای قانون بازدارنده نبوده است.»

او با اشاره به نقش سازمان محیط‌زیست گفت: «به‌عنوان مثال درباره شهر مشهد وزارت نیرو کانال‌های آب را به مدت 50 سال به شهرداری اجاره می‌دهد و شهرداری در کنار مدیریت این کانال‌ها اجازه درآمدزایی نیز دارد. در این بین محیط‌زیست به‌عنوان یک سازمان حاکمیتی تنها زمانی می‌تواند نظری داشته باشد که آب جاری در این کانال‌ها آلوده شود که در این حالت این مساله را گزارش و به قوه قضائیه ارجاع می‌دهد.»

تجریشی در ادامه افزود: «از مصداق‌های دیگر نقش محیط‌زیست در تصمیم‌های کشوری می‌توان به این مساله اشاره کرد که فرض کنید می‌خواهیم سدی را در منطقه‌ای با پوشش بالای جنگلی بسازیم؛ در این بین اگر وزارت نیرو عنوان کند که با ساخت این سد، آب موردنیاز مردم تامین می‌شود، حالا اگر سازمان جنگل‌ها و مراتع بخواهد به این مساله ورود کند، تنها می‌تواند هزینه از بین رفتن پوشش جنگلی را از وزارت نیرو دریافت کند تا این پوشش را در یک نقطه دیگر ایجاد کند، آن هم به این دلیل است که موضوع تامین آب آشامیدنی موردنیاز مردم یک منطقه اهمیت بسزایی دارد. در این بین سازمان محیط‌زیست می‌تواند با دریافت گزارش‌هایی از وزارت نیرو از آثار منفی و مثبت ساخت چنین سدی مطلع شود تا با بررسی‌هایش مشخص شود آثار زیست‌محیطی پایینی را در پی خواهد داشت.»

سازمان مدیریت بحران چابک نیست

نصراللهی در ادامه این نشست افزود: «در این نشست جای نماینده سازمان مدیریت بحران خالی است، باید در این شرایط یک پاسخگوی واحد از سوی سازمان مدیریت بحران وجود داشته باشد. آنچه به نظر می‌رسد این است که این سازمان خود در شرایط بحرانی است. متاسفانه سازمان مدیریت بحران چابک نیست که این مساله دلایل بسیار زیادی دارد.»

او تصریح کرد: «در بحران‌ها مردم رجوع‌شان به رسانه‌ها به حداکثر می‌رسد، با این حال در حادثه اخیر مشاهده می‌کنیم که سازمان مدیریت بحران ضعف بسیار شدیدی در اطلاع‌رسانی‌ها داشته است. به‌عنوان مثال در 28 استان سایت مدیریت بحران فاقد به‌روزرسانی بوده است. از سویی جالب است که سایت این سازمان در استان لرستان آخرین خبرش مربوط به دی‌ سال 97 است.»

بودجه هواشناسی ما یک‌صدم آلمان است

در ادامه این نشست سحر تاجبخش، رئیس سازمان هواشناسی گفت: «در بحث هواشناسی پدیده‌ها و مخاطرات با مقیاس‌های متفاوت وجود دارند، به‌عنوان نمونه پدیده‌هایی داریم که در مقیاس‌های زمانی ثانیه، دقیقه، ماه و حتی چند سال و در مقیاس مکانی متر یا چندهزارمتر اتفاق می‌افتند. بنابراین دوره پدیده‌های هواشناسی چه از نظر زمان و چه مکان متفاوت است.»

او افزود: «اما نکته مهم رصد این پدیده‌ها به‌درستی است؛ در این راستا نیاز است شبکه‌ای وجود داشته باشد که بتواند با کوچک‌ترین و دقیق‌ترین مقیاس پدیده‌ها را دیدبانی کند که البته چنین شبکه‌ای در هیچ‌کجای دنیا وجود ندارد پس نمی‌توانیم پیش‌بینی دقیق و یقینی داشته باشیم. بنابراین براساس احتمال پیش‌بینی می‌کنیم و این مساله در تمام دنیا مرسوم است.»

او با اشاره به بودجه سازمان هواشناسی گفت: «در آمریکا این عدد چهار هزار میلیارد و در آلمان 750 میلیارد دلار برای یک‌سال است. این درحالی است که این عدد در کشور ما یک‌صدم بودجه آلمان است، به همین دلیل است که ما تنها می‌توانیم از سه روز قبل از وقوع مخاطره پیش‌بینی کنیم اما کشور آلمان از هفت روز قبل از مخاطره می‌تواند پیش‌بینی کند.»

تاجبخش در ادامه افزود: «در سیلاب‌های اخیر توانستیم سه روز پیش از ورود سامانه‌ها و وقوع سیلاب پیش‌بینی و هشدارهای لازم را اعلام کنیم. حتی در سیلاب سوم که روزهای 12 و 13 فروردین به وقوع پیوست از پنج روز قبل اعلام کرده بودیم و اخطاریه‌های لازم را به دستگاه‌ها و مدیران مسئول ارسال کردیم. ادعا می‌کنیم که طبق استانداردهای جهانی پیش‌بینی‌ها و هشدارهای لازم را صادر کرده‌ایم، این اطلاع‌رسانی حتی با پیامک به دست مدیران کشوری رسیده است.»

ادبیات کارشناسان هواشناسی هشدار‌دهنده نبوده است

همچنین نصراللهی درباره یک تحقیق صورت‌گرفته افزود: «در سال‌های 93 تا 95 بخش‌های مختلف صداوسیما را بررسی کرده‌ایم، این بررسی‌ها نشان می‌دهد که ادبیات کارشناسان هواشناسی هشدار‌دهنده نبوده است، ضمن اینکه 22درصد مخاطرات بحرانی در اطلاعیه‌ها پیش‌بینی نشده بود، از سویی 33درصد اطلاعیه‌ها با آنچه اتفاق افتاده، همخوانی نداشته است. نکته جالب‌توجه اینکه در 92درصد گزارش‌های هواشناسی از کارشناس‌های سازمان هواشناسی برای آموزش به مردم و صاحبان صنایع استفاده نشده است که بتوانند در مواجهه با مخاطرات طبیعی بهترین واکنش را نشان دهند. این مسائل درنهایت منجر می‌شود که رسانه‌ها کمترین ضریب را به اخبار هواشناسی بدهند.»

تاجبخش در ادامه نشست در واکنش به صحبت‌های نصراللهی تصریح کرد: «سازمان هواشناسی براساس توانمندی‌هایش می‌تواند فعالیت کند. وقتی قرار باشد کارشناس ما در شبکه سیما تنها در عرض دو دقیقه اطلاع‌رسانی لازم را انجام دهد، چگونه می‌تواند آن را جزء‌به‌جزء توضیح و حتی آموزش دهد.»

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار

خبرهای روزنامه فرهیختگانمرتبط ها