• تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۸/۰۱/۱۷
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
«فرهیختگان» گزارش می‌دهد

ما خانه‌به‌دوشان

سیل کم‌سابقه نوروز ۹۸ به مناطق زیادی از کشور آسیب جدی وارد کرد نیروهای نظامی، گروه‌های جهادی و بدنه هلال‌احمر پابه‌پای مردم تعطیلات خود را وقف مناطق سیل‌زده کردند

ما خانه‌به‌دوشان
به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، یکی، دو روز بعد از سیل مازندران سمت یکی از جنگل‌های مرتفع شهر ساری رفتم. هوای بارانی و ترس از سیل، تفریح‌ را محدود به ارتفاعات کرده بود، البته نه ارتفاعات برفی، همین ارتفاعات جنگلی بهترین جایی بود که نه آب در آن می‌ماند و سیل می‌شد و نه برفی می‌بارید که ترسی ایجاد کند و راه برگشت را سد. لابه‌لای همین گشت‌و‌گذار فقط صدای اره‌برقی از بین درختان دوردست همین جنگل‌ها بود که می‌توانست شما را در حد یک کارشناس محیط‌زیست دغدغه‌مند کند و در همان حد کارشناس بفهمید که یکی از مهم‌ترین علل سیلاب‌های جاری همین درختانی هستند که به راحتی بریده می‌شوند و جایشان چیزی ساخته می‌شود یا از چوب‌شان چیزی تولید می‌کنند. از این گذشتیم تا اینکه ماجرای سیل و بارش‌ها جدی‌تر شد. بعد از مازندران و خسارت‌های عجیب و غریب نوبت به گلستان رسید، همه نگاه‌ها به سمت گلستان بود که خوزستان و شیراز هم درگیر سیل شدند و حالا ما مردمی بودیم که از همان نقاط مرتفع هم برای تفریحات‌مان می‌ترسیدیم. آنقدر فیلم‌ها و تصاویر وحشتناکی به فاصله دقیقه به دقیقه در فضای مجازی و تلگرام فیلترشده، آپلود می‌شد که همه ترجیح می‌دادند همان‌جایی که هستند اگر امن است، بمانند و اگر نه، به پیامک‌های ستاد بحران توجه کنند و اطلاعیه شماره چندمش را جدی بگیرند و ترک خانه و مکان خطرناک‌شان کنند و به جای امن‌تری بروند. لرستان و کرمانشاه و... این ترس را بیشتر می‌کرد و حالا هرکسی یک چیزی می‌گفت؛ از فلان استاد توئیتری تا مشاور و وزیر و معاون و رئیس هرکدام اقلیم‌شناس شده بودند و علتی می‌گفتند. و در این بین یک عده هم جو می‌دادند و نمی‌دانم چرا ترس‌ها را بیشتر می‌کردند. می‌گفتند سیل که هست، توفان هم می‌آید و...

اما با همه اینها، از مصاحبه‌های لایو اینستاگرامی تا گفت‌وگوهای خبرگزاری‌ها و ادعاهای شخصی شبهاتی مطرح شد که هرکدام در جای خود جوی ایجاد کردند و سرآخر هم مشخص نشد چه شد که نوروز 98، برای خیلی‌ها عزا شد. خلاصه به خاطر همین تعدد و تکثر ادعا‌ها پرداختن به بعضی از آنها خالی از لطف نیست.

 

ترسالی یا بارش اتفاقی؟

وسط این بازارداغ ادعاها و کارشناسی‌های یک‌شبه عده‌ای گفتند این سیل‌ها ماحصل هارپ است و عده‌ای دیگر هم پای بارورسازی‌ها و ایجاد سیل مصنوعی را پیش کشیدند و خلاصه تا توانستند از آب گل‌آلود ماهی گرفتند و گفتند و نوشتند. اما سوای اینها، ورود ایران یا حتی خاورمیانه به دوره ترسالی یکی از جدی‌ترین اظهارات و علت‌هایی بود که عده‌ای سفت و سخت پای آن ایستادند و عده‌ای هم به سرعت آن را رد کردند. اوایل اسفندماه و پس از پیش‌بینی‌های سازمان هواشناسی در ارتباط با افزایش بارش‌ها در ایام پیش‌رو اسحاق جهانگیری، معاون اول رئیس‌جمهور از اولین کسانی بود که ماجرای ترسالی را مطرح کرد.

جهانگیری در این‌باره گفت: «مردم در چند سال اخیر به دلیل خشکسالی‌های مستمر رنج و سختی فراوانی را متحمل شدند و امیدواریم به لطف خداوند متعال بارش‌های خوب امسال استمرار داشته و پایانی برای دوره خشکسالی و ورود به دوره‌ای جدید از ترسالی برای کشور باشد.»

علاوه‌بر جهانگیری، رضا اردکانیان وزیر نیرو نیز پس از وقوع سیل شمال کشور در جلسه شورای هماهنگی مدیریت بحران استان مازندران گفت: «ساخت سدها، لایروبی و ساماندهی رودخانه‌ها، آزادسازی حریم و بستر امری ضروری است و اگر چنین اقداماتی صورت نگیرد، مطمئنا آثار منفی سیلاب‌ها به مراتب بیشتر خواهد بود اما به هرحال این پدیده تغییر اقلیم درحال تحمیل شدن به کشور ما و بسیاری از جوامع دیگر است، به‌طوری که پس از گذر سال‌های خشک شدید بلافاصله ترسالی‌های شدیدی رخ می‌دهد که باید خود را برای آن آماده کنیم.»

 

بارش‌های ایران اتفاقی است

علی‌رغم این ادعاها از سوی مسئولان عالی‌رتبه اما کارشناسان حوزه محیط‌زیست اکثرا نظر دیگری در این‌باره دارند. برای مثال پرویز کردوانی، جغرافیدان و فعال محیط‌زیست با رد موضوع ورود ایران به دوره ترسالی درباره بارش‌هایی که اخیرا در کشور رخ داده است، گفت: «شرایط جوی ایران به دلیل گرم شدن کره زمین در کنار افزایش بارش در مناطق پرباران و کاهش بارش در مناطق کم‌باران بی‌نظم هم شده است؛ در شرایط بی‌نظمی ممکن است مثلا در یزد که کم‌باران است، ظرف یک ساعت به اندازه دوسال بارش رخ دهد. این بارش‌هایی که اخیرا در ایران رخ داده هم اتفاقی بوده است و تا زمانی که کره‌زمین گرم است ما در خشکسالی هستیم و نباید با این بارش‌ها تصور کرد که خشکسالی تمام شده و آب و هوای ایران مرطوب شده است. امیدی به اینکه این بارندگی‌ها ادامه داشته باشد، نیست و ایران همچنان در شرایط کم‌آبی و خشکسالی خواهد بود. ترسالی در ایران رخ نخواهد داد؛ ما شاهد بارش‌های بیشتر از این هم بوده‌ایم.»

مضاف بر این و به‌منظور روشن‌تر شدن موضوع، محمد درویش فعال محیط‌زیست و دبیر محیط‌زیست مرکز بررسی‌های استراتژیک نهاد ریاست‌جمهوری در گفت‌وگو با «فرهیختگان» به بارش‌های اخیر کشور اشاره کرد و گفت: «اولا ما هیچ وقت در طول تاریخ حیات ایران وارد دوره ترسالی نشده بودیم و نشدیم و نمی‌شویم. چون ما در عرض 25 تا 40 درجه نیم‌کره شمالی هستیم و این منطقه به کمربند خشک جهان معروف است. معروف‌ترین صحراها و بیابان‌های جهان در این منطقه قرار دارند؛ از نوادا در ایالات متحده آمریکا تا صحرای آفریقا و عربستان و چین و... بنابراین اینکه ما با یک بارندگی شدید و چند بارندگی مثل این وارد ترسالی شویم یعنی اینکه ما اقلیم خودمان را نمی‌شناسیم و به کسانی هم که چنین ادعایی می‌کنند توصیه می‌کنم یک دوره اقلیم‌شناسی را مطالعه کنند. دوم اینکه چرا چنین اتفاقی افتاده؟ همین الان حداکثر دبی که در رودخانه کارون ایجاد شده است حدود 2500 مترمکعب در ثانیه است. این بالاترین رقمی است که در کل این 15 روز ثبت شده است. درصورتی که اگر تاریخ 50 ساله کارون را بررسی کنیم می‌بینیم دبی 6500 مترمکعب در ثانیه در این رودخانه ثبت شده است بنابراین باز هم این اتفاق، اتفاق بی‌سابقه‌ای نبوده است. اگر بستر سیلابی رودخانه‌های کشور را مورد بررسی قرار دهید مانند کشکان، گرگانرود، کارون و کرخه و... متوجه خواهید شد ابعادی که سیل در آن جاری شده است نشان‌دهنده بارندگی‌هایی بوده که در این منطقه از گذشته وجود داشته است. این بارندگی‌های اخیر دور برگشت هزارساله داشته است. البته اینکه می‌گوییم دوره برگشت هزارساله نه اینکه تا هزار سال دیگر نمی‌بارد، احتمالش هزار سال است و ممکن است دو تا سه‌بار پشت‌سر هم رخ دهد و بعد چندهزار سال رخ ندهد و این جزء ویژگی‌های کشور ماست. میانگین بارش‌ها در کشور ما از سالی به سال دیگر همواره متغیر بوده و انحراف معیار بسیار زیادی داشته است، پس ما همیشه باید آماده باشیم. این‌بار هم آماده نبودیم. همچنین مدیرانی در بخش آب و کشاورزی و راه‌سازی وجود دارند که اصولا اشرافی بر قوانین حاکم بر طبیعت ایران ندارند، درنتیجه این می‌شود که 57 پل که قدمت کمتر از 30 سال دارند، در لرستان تخریب می‌شوند و پل‌هایی با قدمت چندهزار ساله وجود دارند که تخریب نمی‌شوند.»

 

سدها کمکی به جلوگیری از سیلاب نمی‌کنند

بعد از بحث چرایی بارش‌های اخیر و مساله ترسالی، چرایی وقوع سیلاب و اقدامات پیشگیرانه سوالی است که ایجاد می‌شود. اینکه برای جلوگیری از ایجاد چنین بحرانی‌هایی بعد از بارش‌ها چه کرده‌ایم و آیا اقداماتی نظیر سدسازی و... موثر بوده‌اند یا نه؛ همه در همین پارادایم قابل بررسی هستند. درویش در این‌باره هم به «فرهیختگان» گفت: «به‌عنوان مثال شما اگر معمولان یا پلدختر را ببینید، متوجه خواهید شد بیشتر خسارت‌ها به خانه‌هایی برمی‌گردد که در کنار رود ساخته شده‌اند. این رودخانه نبوده که به خانه‌ها تجاوز کرده است بلکه مردم بودند که به رود تجاوز کردند. سوال این است که چرا مسئولان اجازه این ساخت‌وسازها را داده‌اند. این یک تعدی بزرگ از قانون است؛ چراکه قانون هم این را منع کرده است. همه کسانی که سند صادر کردند، لوله انشعاب آب دادند، برق دادند و گاز دادند، مقصر هستند. اگر ما می‌خواهیم از این فجایع جلوگیری کنیم باید سفت و سخت می‌ایستادیم. اگر این اتفاقات و تعدی‌ها به حریم رودخانه اتفاق نیفتاده بود من به شما قول می‌دهم عمده خسارات محدود به زمین‌های کشاورزی آن هم در کوتاه‌مدت بود، چراکه اراضی کشاورزی در میان‌مدت از این سیل منفعت زیادی برده و موادغذایی زیادی به این زمین‌ها وارد شده است و در کشت بعدی این خسارات جبران می‌شود. رودخانه‌ها در لرستان متاسفانه مجهز به سیستم پایش هشداردهنده نیستند؛ چیزی که سازمان آب در خوزستان دارد و مدام هم تلویزیون آن را نشان می‌دهد و بیانگر وضعیت سد و پایین‌دست و... است، متاسفانه در دیگر استان‌های منطقه زاگرس نداریم و این اهمال بزرگی است که شرکت مدیریت منابع آب وابسته به وزارت نیرو انجام داده است و باید مورد بازخواست قرار بگیرد که چرا این تجربه خوبی را که در خوزستان داشتیم و پیش از وقوع سیل اطلاع‌رسانی شد در لرستان و... نداشتیم، درحالی که این مجال فراهم بود.

مردم نباید شوکه می‌شدند و تلفات می‌دادند و وسایل حیاتی‌شان را هم از دست می‌دادند. به صورت کلی من واقعا امیدی ندارم که این مسئولان کار خاصی را از پیش ببرند، چراکه همین الان خیلی راحت می‌گویند اگر این سدها نبود سیل فلان شهر‌ها را برده بود و... یعنی مهم‌ترین دستاوردشان از این سیل گرفتن ماهی از آب گل‌آلود است. شما ببینید ورودی رودخانه دز دوهزار مترمکعب بر ثانیه است، و خروجی‌اش دوهزار و 500 مترمکعب برثانیه است، یعنی چی؟ یعنی اینکه آورد طبیعی رودخانه کمتر از خروجی سد است و خود سد دارد سیل مصنوعی ایجاد می‌کند، چرا این کار را می‌کند؟ چون می‌ترسند سد خراب شود و سیلاب‌های دیگری که می‌آید سد باید خالی باشد و نگه دارد. پس درواقع سدها در بهترین حالت هنرشان این است که همان مقدار آبی که واردشان می‌شود را خارج کنند مثل کاری که کرخه می‌کند. دوهزار مترمکعب واردش می‌شود و دوهزار مترمکعب هم از آن خارج می‌شود، یعنی هیچ هنری برای کاهش بار تخریبی سیل نداشته است، هیچ‌کدام از این سدها نتوانستند سیلاب دوهزار متر را 500متر و 400مترمکعب بکنند، اگر می‌توانستند بکنند آن وقت می‌شد گفت که با سدها جلوی سیل را گرفتیم. در سیل گلستان که فاجعه بدتر بود، میزان سیل 250مترمکعب بر ثانیه بود و چون سد وشمگیر را باز نکرده بودند و یک‌دفعه از ترس شکسته‌شدن باز کردند، خروجی شد 500 مترمکعب برثانیه، مشخص است که رودخانه گنجایشش را ندارد. بعد ما بیاییم یک دروغ بزرگ بگوییم که اگر این سدها نبود فلان شهر را آب می‌برد. همین الان در چهار استان آمریکا سیل آمده و تمام خیابان‌ها را سیل برداشته است. 10 برابر ایران هم سد ساخته‌اند، چرا نتوانسته‌اند جلوی سیل را بگیرند؟ کجا سد توانسته جلوی سیل را بگیرد؟ سد را می‌سازند برای تولید برق که اخیرا هم می‌گویند روش‌های ارزان‌تری هست یا تولید آب‌شیرین می‌کنند که این هم به خاطر نداشتن صرفه اقتصادی منتفی شده است. ما اگر می‌خواهیم جلوی سیل را بگیریم، باید سراغ عملیات آبخیزداری غیرسازه‌ای برویم. یعنی باید برویم سراغ بهبود پوشش گیاهی در بالادست. نباید اجازه دهیم که تغییرکاربری اتفاق بیفتد. در دو دهه اخیر30 درصد جنگل‌های زاگرس را از دست دادیم و بیش از 15میلیون بلوط نابود شده است. در جنگل‌های هیرکانی در طول 6 دهه اخیر نیمی از وسعت جنگل‌های شمال از بین رفته است، این جنگل‌ها بزرگ‌ترین سدها در برابر سیلاب‌ها بوده‌اند.» درنهایت و با جمع‌بندی اظهارات دو نکته قابل‌تامل مورد توجه است، یکی اینکه در حفظ جنگل‌ها و پوشش‌های گیاهی بالادست دقت کنیم و بعد از آن در بستر رودخانه‌ها ساخت‌وساز نداشته باشیم و آن را از بین نبریم، اگر این باشد هیچ‌وقت از سیل ترسی نخواهیم داشت. اما همچنان علت بارش‌های اخیر مبهم باقی می‌ماند، اینکه به گفته معاون اول رئیس‌جمهور و وزیر نیرو وارد ترسالی شده‌ایم یا به گفته کارشناسان این بارش‌ها اتفاق بوده یا ناشی از یک دوره بارشی هزارساله است، موضوعی است که نمی‌توان با قطعیت درباره آن نظر داد و احتمالا فقط می‌توان منتظر آینده بود.

 

اقدامات پس از سیل؛ اقدامات دولت، متن‌‌ها و حاشیه‌‌ها

در بحث چرایی وقوع بارش‌‌ها و سیلاب‌‌های اخیر کشور نوشتیم، موضوع بعدی اقداماتی است که باید صورت می‌‌گرفت و حالا باید صورت بگیرد. این موضوع را می‌‌توان در دو دسته تقسیم‌‌بندی کرد؛ اقدامات بلند‌‌مدت که می‌‌توان عدم ساخت‌‌وساز در بستر رود و دریا، عدم ساخت‌‌وساز در مسیل‌‌ها، عدم نابودی پوشش‌‌های گیاهی، لایروبی رودخانه‌‌ها و... را در آن جای داد و اقدامات فوری که لازمه این روزهای استان‌‌های درگیر سیل و آسیب‌‌های آن است. به هرحال اولین نهادی که انتظارات جمعی و عمومی و البته سازمانی از آن می‌‌رود تا در برابر حوادث اینچنینی اقدامات لازم را پس و پیش از وقوع انجام دهد، دولت است. این روزها هم بسیار شنیدیم که معاون اول رئیس‌‌جمهور به فلان استان سیل‌‌زده سفر کرد و وزرا هم هرکدام به سایر استان‌‌های درگیر با این موضوع عزیمت کردند. رئیس‌‌جمهور هم بعد از گذران تعطیلات در جزیره قشم، به برخی مناطق سیل‌‌زده شمال کشور البته بعد از چندین روز سفر کرد. در همان روزهای ابتدایی وقوع سیلاب در استان‌‌های مختلف، هیات دولت در جلسه‌‌ای با ریاست روحانی اعتبار و تسهیلات بانکی لازم برای جبران خسارات استان‌‌های آسیب دیده از سیل را به تصویب رساند که این تسهیلات به شرح زیر است:

- حداکثر مبلغ ۱۰۰ میلیون ریال کمک بلاعوض، ۴۰۰ میلیون ریال تسهیلات بانکی برای احداث واحدهای مسکونی روستایی
- حداکثر مبلغ ۱۲۰ میلیون ریال کمک بلاعوض و حداکثر ۵۰۰ میلیون ریال تسهیلات بانکی برای احداث واحد مسکونی شهری
-‌ برای تعمیر واحدهای مسکونی آسیب‌دیده در اثر سیل مبلغ حداکثر ۵۰ میلیون ریال کمک بلاعوض و مبلغ ۱۵۰ میلیون ریال تسهیلات بانکی
- تسهیلات بانکی برای واحدهای تجاری آسیب‌دیده حداکثر مبلغ ۴۵۰ میلیون ریال
- هر هکتار اراضی زراعی خسارت دیده ۲۰ میلیون ریال و هر هکتار اراضی باغی خسارت دیده مبلغ ۵۰ میلیون ریال
- هر رأس دام سبک تلف شده ۵ میلیون ریال و هر رأس دام سنگین تلف شده ۳۰ میلیون ریال
- هر واحد دامداری کوچک روستایی و عشایری خسارت دیده ۵۰ میلیون ریال کمک بلاعوض
‌- هر کلنی زنبور عسل خسارت دیده یک میلیون ریال و به ازای هر هکتار مزرعه آبزی پروری ۵۰ میلیون ریال کمک بلاعوض اختصاص یافت.
موارد فوق به‌ازای خسارات صددرصد پرداخت می‌‌شود.
علاوه‌‌بر کمک‌‌های بلاعوض تسهیلات بانکی نیز به شرح زیر برای کشاورزان و دامداران خسارت دیده تصویب شد:
-‌ هر هکتار زراعی و باغی خسارت دیده حداکثر ۵۰ میلیون ریال
‌- هر رأس دام سبک تلف شده ۵ میلیون ریال و هر رأس دام سنگین تلف شده ۳۰ میلیون ریال
- هر واحد دامداری کوچک روستایی و عشایری خسارت دیده ۱۰۰ میلیون ریال
- هر سالن مرغداری گوشتی ۱۰ هزار قطعه‌‌ای خسارت دیده ۲۰۰ میلیون ریال
- هر واحد خسارت دیده مرغ مادر ۱۸ میلیارد ریال و هر واحد جوجه‌کشی خسارت دیده، ۳ میلیارد ریال
- هر کلنی زنبور عسل خسارت دیده، 5/2 میلیون ریال
- هر هکتار مزرعه آبزی‌پروری، ۵۰ میلیون ریال تسهیلات بانکی پرداخت شود.

افزون بر این دولت با بخشودگی بدهی مالیاتی مودیانی که بیش از ۵۰درصد اموال آنها در اثر سیل ازبین رفته است، موافقت کرد.

البته حاضر نبودن استاندار گلستان در زمان وقوع حادثه و حواشی بسیاری که پیرامون این عدم حضور مطرح و درنهایت ختم به عزل مناف هاشمی از این سمت شد، عدم حضور فرماندار پلدختر در زمان وقوع سیلاب در شهر، عدم حضور شهردار ایذه و برکناری او؛ حواشی از این دست نیز مشکلی شد افزون بر سایر مصائبی که مردم داشتند و برای رفع آن حداقل انتظاری که داشتند حضور مسئولان در کنارشان بود، مسئولانی که نبودند.

 

نیروهای مسلح همیشه کنار مردم

اما مضاف بر وظایف دولت، حضرت آیت‌‌الله خامنه‌‌ای، فرمانده کل قوا طی پیامی به نیروهای مسلح خواستار حضور جدی‌‌تر این نیروها و خدمت‌‌رسانی سریع و فوری آنها به آسیب‌دیدگان سیلاب اخیر شدند. نیروهای مسلح هم که البته از لحظات ابتدایی وقوع سیلاب در کنار مردم حاضر بودند. به گفته سردار ابوالفضل شکارچی، سخنگوی ستادکل نیرو‌‌های مسلح هرچند نیرو‌‌های مسلح از ابتدای بروز حادثه در منطقه حضور داشتند؛ اما با فرمان فرماندهی کل قوا، قرار شد با تمامی امکانات مورد نیاز اعم از بالگرد، شناور، امکانات بهداشتی و درمانی، نیروی انسانی، لجستیکی و پشتیبانی به کمک مردم منطقه بروند تا هم به کاهش آلام مردم کمک کنند و هم تا استقرار آرامش در منطقه حضور داشته باشند. ایجاد بیمارستان‌‌های صحرایی و خدمت‌‌رسانی به چند هزار آسیب‌دیده از سیل در مناطق مختلف درگیر با سیلاب‌‌ها، استفاده از نفربرهای خشکی و آبی نیروهای مسلح به‌منظور جابه‌جایی مردم و نیروهای امدادی، استفاده از پهپادها برای شناسایی و ارزیابی مناطقی که بر اثر سیلاب راه دسترسی به آنها بسته شده بود، اعزام گروه‌‌های مختلف امدادی اعم از گروه‌‌های نظامی برای برقراری امنیت در مناطق، گروه‌‌های پزشکی و درمانی، گروه‌‌های روانشناسی، گروه‌‌های مهندسی، نیروهای دریایی و همچنین ارسال محموله‌‌های غذایی و دارویی و بسیاری دیگر از اقدامات، بخشی از خدماتی بود که از سوی نیروهای مسلح به مردم استان‌‌های درگیر با سیلاب داده شد و باعث افزایش سرعت کمک‌رسانی‌‌ها شد.

 

گروه‌‌های جهادی، از مردم با مردم

مضاف بر اقدامات سازمانی گسترده که از سوی نهادهای مختلف دولتی و غیردولتی صورت می‌‌گرفت، مردم هم مثل همیشه پای کار کمک به همنوعان خود بوده و هستند. از اقدامات خودجوش و جمع‌‌آوری کمک‌‌های مادی و غیرمادی در فضای مجازی که بگذریم، حضور فعال گروه‌‌های جهادی در مناطق آسیب‌دیده نقطه عطف خدمت‌رسانی‌‌ها بود. گروه‌‌هایی متشکل از نیروهای باانگیزه و اکثرا جوانی که تعطیلات و تفریحات عید نوروز را رها کردند و به کمک مردم کشور و آسیب‌دیدگان از سیل رفتند. در ادامه به تفکیک استان، به برخی از این گروه‌‌‌ها، تعداد افراد و تعداد و نوع خدمات‌شان اشاره می‌‌کنم.

 

مازندران

۴۵۳۰ نیروی جهادگر در قالب بیش از ۲۸۵ گروه جهادی به کمک مردم سیل‌‌زده این مناطق رفتند و خدماتی نظیر آگاه‌‌سازی مردم و کمک به تخلیه منازل و اسکان در محل‌‌های تعیین شده، توزیع بیش از ۳۰ هزار بطری آب معدنی، ۲۲۸۳۰ پرس غذای گرم، ۴۱۷۰ تخته پتو، ۲۱۲۸۰ قوطی کنسرو، ۶۰۰۰ مترمربع موکت و ۲۸۲ کیسه آرد بین سیل‌زدگان، لایروبی ۳۳۱۰ منزل به همراه کوچه و مشاعات، برگزاری ۱۷۶ برنامه‌‌ فرهنگی و امور اجتماعی و مددکاری در محل‌‌های اسکان تجمیعی، تقویت سیل‌بند و دیواره‌‌های رودخانه و کمک به بازگشایی ۱۰ راه مواصلاتی و ایجاد هفت پل روستایی ارائه کردند.


گلستان

بیش از ۵۹۱ گروه جهادی از اقشار مختلف با ظرفیت ۱۰۶۹۵ نفر جهادگر به خدمت‌‌رسانی به مردم سیل‌‌زده در شهرستان‌‌های آق‌قلا، گمیشان، گنبد‌کاووس، سیمین‌شهر، خواجه‌نفس، مراوه‌تپه و کلاله پرداختند. شناسایی و پژوهش ۱۴ روستا و محله توسط گروه‌‌های دانشجویی، لایروبی ۳۲۰۰ منزل به همراه کوچه و مشاعات، برگزاری ۶۵ برنامه فرهنگی و امور اجتماعی و مددکاری در محل‌‌های اسکان تجمیعی، کمک به بازگشایی پنج راه مواصلاتی و ایجاد چهار پل روستایی از مهم‌‌ترین اقدامات صورت گرفته از سوی گروه جهادی اعزامی به استان گلستان بود.

خوزستان

در این استان ۵۰ گروه جهادی با تعداد ۷۵۰ جهادگر مشغول کمک‌‌رسانی بوده‌‌اند. از جمله اقدامات مهم گروه‌‌های جهادی در شهرستان شوش می‌‌توان به تقویت سیل‌بند، تخلیه روستا توسط قایق، ایجاد کمپ ۴۰ خانواری برای حاشیه دز و انتقال وسایل خانگی به پشت بام‌‌ها اشاره کرد. همچنین گروه‌‌های جهادی در مسیر بامدژ اهواز توانستند اقداماتی چون تقویت سیل‌بند اروندکنار، تخلیه کامل دو روستا و ایجاد کمپ، بازسازی دو پل ورودی دهستان نوآباد را انجام دهند. در بخش رفیع شهرستان هویزه نیز گروه‌‌های مستقر در حالت آماده‌باش هستند تا درصورت نیاز از آنها استفاده شود.

فارس

پس از وقوع سیل در شهرک سعدی شیراز و روستا‌‌های اطراف آن، بیش از ۱۴۶ گروه جهادی از اقشار مختلف با ظرفیت ۳۴۵۰ نفر جهادگر مشغول به خدمت‌‌رسانی در حوزه‌هایی، چون توزیع غذا، کنسرو، پتو، اسکان ۲۴۵۰۰ نفر مسافر، لایروبی ۱۲۸۵ منزل به همراه کوچه و مشاعات، سازماندهی و خدمات‌‌رسانی ۱۲۰ پایور در قالب ۱۰ گروه جهادی بوده‌‌اند.

لرستان

در استان لرستان که سیل در روز‌‌های اخیر بخش‌‌های وسیعی از آن را دربرگرفته است، بیش از ۱۵۰ گروه جهادی از اقشار مختلف با ظرفیت ۱۶۰۰ نفر جهادگر، مشغول به امدادرسانی و کمک‌‌رسانی بوده‌‌اند. این جهادگران توانسته‌‌اند در زمینه توزیع غذا، کنسرو، پتو و لایروبی ۵۹۰ منزل به همراه کوچه و مشاعات فعالیت داشته باشند.

کرمانشاه

پس از وقوع سیل در محدوده سرپل ذهاب و گیلان غرب، بیش از هفت گروه جهادی با ظرفیت ۳۰۰ نفر خدمت‌‌رسانی کردند. مهم‌‌ترین اقدام گروه‌‌های جهادی در استان کرمانشاه جابه‌جایی کانکس‌‌های در مسیر سیل بود.

خراسان شمالی

در استان خراسان‌شمالی خدمت‌‌رسانی بیش از ۴۰ گروه جهادی از اقشار مختلف با ظرفیت ۱۲۰۰ نفر جهادگر در مواردی همچون آواربرداری از ۲۵ منزل و پنج خانه‌‌دام، جلوگیری از خسارت به تعداد ۱۷۰۰ منزل و تعداد ۲۰۰ خانه‌دام با نصب پلاستیک صورت گرفت.


سیل مازندران

زمان وقوع سیل: دوشنبه 27 اسفندماه 1397

مناطق درگیر سیل: 13 شهرستان، 9 شهر و 752 روستا درگیر بحران بوده که از این میزان 171 روستا درگیر سیل و بقیه درگیر رانش، لغزندگی و برف بوده است.

میزان خسارات وارد شده: این سیل یک‌هزار و ۳۰۹ میلیارد تومان خسارت بر جای گذاشت که ۴۷۹ میلیارد برای بخش زیربنایی، ۵۵۸ میلیارد تومان برای بخش کشاورزی، دام و طیور و ۲۷۶ میلیارد تومان برای بخش مسکونی و معیشتی در نظر گرفته شده است. 324 نقطه در استان با رانش و آب‌گرفتگی و ریزش ناشی از سیل مواجه شد. در بخش مسکن با اقدامات انجام شده 6 هزار و 341 واحد مسکونی که بیش از پنج هزار واحد تعمیری بوده و حدود 546 واحد باید احداث شود. 23‌ پل آسیب‌دیده است که سه پل احداثی و 20 مورد دیگر باید تعمیر شود.

تلفات: پنج کشته و 49 مصدوم.

علت وقوع سیل: دخالت‌های انسانی، تغییر اقلیم، تهی‌شدن پوشش گیاهی در ارتفاعات، سست‌شدن خاک و ساخت‌وسازهای غیرمجاز در کنار سایر عوامل، دلیل اصلی وقوع سیل پس از بارندگی به میزان زیاد، در مازندران است.


سیل گلستان

زمان وقوع سیل: دوشنبه 27 اسفندماه 1397

مناطق درگیر سیل: شهرستان‌های آق‌قلا، گمیشان، گنبدکاووس، سیمین‌شهر، خواجه‌نفس، مراوه‌تپه و کلاله.

میزان خسارات وارد شده: ۱۰ هزار و ۵۰۰ میلیارد ریال به بخش کشاورزی استان خسارت وارد کرد ضمن اینکه ۲ هزار و ۲۰۰ راس دام سبک، ۲۰ راس دام سنگین و اسب و افزون بر ۷۰۰ هزار قطعه مرغ تلف شده است. در مناطق روستایی استان هم ۱۰ هزار و ۸۰۰ واحد مسکونی در سطح ۴۰۰ روستا آسیب دیده است. خسارت یک‌هزار و ۵۰۰ میلیارد ریالی به زیرساخت‌ها و حوزه تاسیسات آبی و خسارت ۴ هزار میلیارد ریالی به بخش صنعت از جمله دیگر خسارت‌های ناشی از سیل گلستان است. میر‌محمد غراوی، سرپرست استانداری گلستان هم گفته است براساس برآورد‌های اولیه سیل ۴۸ هزار میلیارد ریال به استان خسارت زد.
تلفات: هشت کشته و 77 مصدوم.

علت وقوع سیل: پر شدن سدهای «گلستان» و «وشمگیر»، لایروبی نکردن مصب رودخانه‌ها و محدود بودن خروجی آب به سمت دریا از جمله علت‌های وقوع سیل در مناطق مسکونی است.

 

سیل خوزستان

زمان وقوع سیل: 4 فروردین‌ماه 98

مناطق درگیر سیل: هفتکل، شوشتر، مسجدسلیمان، آبادان، باغ‌ملک، لالی، ایذه، گتوند، رامهرمز، خرمشهر، اندیکا، بهبهان و اندیمشک و سوسنگرد، رفیع، شعبیه، بستان، کوت عبدالله و بسیاری دیگر از مناطق خوزستان.

میزان خسارات وارد شده: کیخسرو چنگلوایی، رئیس سازمان جهاد کشاورزی خوزستان اظهار کرد: «در این سیلاب و آب‌گرفتگی‌های چند روزه خوزستان، شاهد خسارت مستقیم به بخش کشاورزی بودیم که برآورد اولیه آن ۲۰۸ میلیارد تومان است.»

تلفات: یک نفر

علت وقوع سیل: پر شدن سدها و سرریز آنها، بارش‌های فراوان، سرازیر شدن آب ناشی از بارش‌ها در سایر استان‌ها به استان خوزستان به خاطر وجود رودخانه‌های عظیم در این استان و...
 


سیل فارس

زمان وقوع سیل: 5 فروردین‌ماه 98

مناطق درگیر سیل: این سیل در ورودی شیراز (دروازه قرآن)، کوچه‌ها و خانه‌های مرکز شهر شیراز مانند چهارراه پارامونت، بلوار امیرکبیر، بلوار زند، بلوار هفت‌تنان و به‌خصوص محله سعدیه و چند نقطه دیگر دچار آب‌گرفتگی شدند. برخی از مناطق تاریخی همچون بازار وکیل نیز دچار آب گرفتگی شدند.

میزان خسارات وارد شده: طغیان مسیل در شیراز بیش از ۲۰۰ خودرو را با خود برد. سیل به ۳ هزار و ۸۵۰ واحد شهری خسارت جزئی و به ۲۸۹ واحد خسارت کلی وارد کرد. در مناطق روستایی شهرستان شیراز و دیگر روستاهای استان فارس، سیل به یک‌هزار و ۸۵۰ واحد خسارت جزئی و به ۴۵۰ واحد خسارت کلی وارد کرد.
تلفات: 21 کشته و 190 مصدوم.

علت وقوع سیل: عدم لایروبی مسیر سیل و عدم توجه شهرداری به هشدارهای سیل، ایجاد تاسیسات شهری و خیابان در رودخانه خشک شیراز و تبدیل دره کناری دروازه قرآن به جاده ورودی شیراز.
 

سیل لرستان

زمان وقوع سیل: 11 فروردین‌ماه 98

مناطق درگیر سیل: پلدختر، خرم‌آباد، دلفان و دورود در لرستان.

میزان خسارات وارد شده: به گفته امید اسدی، دبیرکل جمعیت حامیان صلح پایدار تخریبِ ۷۲۰۰ واحد مسکونی، از بین رفتن ۵۷ پل، از بین رفتن ۲۵۰ کیلومتر راه اصلی و بزرگراه، از بین رفتن ۳۰ هکتار اراضی کشاورزی، تخریب ۱۵۰ مزرعه پرورش ماهی، تخریب صد‌درصدی ۵۵ مدرسه، کشته شدن ۱۵ نفر، ۱۵۰۰میلیارد تومان برآورد اولیه خسارت سیل.

تلفات: 15 کشته و 256 مصدوم.

علت وقوع سیل: ساخت‌وسازهای زیاد در بستر رودخانه، افزایش ناگهانی حجم آب رودخانه‌ها و عدم پیش‌بینی و آگاهی مسئولان.

مضاف بر استان‌های مذکور، در سایر نقاط کشور هم سیلاب جریان داشته و خسارات زیاد و در بخش‌هایی تلفاتی را نیز در پی داشته است. برای مثال در کرمانشاه یک نفر، همدان پنج نفر، خراسان شمالی سه نفر، کهگیلویه و بویر احمد دو نفر، سمنان یک نفر و خراسان رضوی هم یک نفر بر اثر سیل جان باختند.

 

* نویسنده : ابوالقاسم رحمانی روزنامه‌نگار

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار

خبرهای روزنامه فرهیختگانمرتبط ها