• تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۷/۱۲/۱۸
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
«فرهیختگان» گزارش می‌دهد

تکمیل پروژه محور مقاومت

سفر پراهمیت بشار اسد به تهران و مذاکرات منتشرشده نشان از آغاز دوره جدید از تقویت گفتمان جمهوری اسلامی در منطقه دارد.

تکمیل پروژه محور مقاومت
0.00

به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، سفر چند هفته پیش بشار اسد رئیس‌جمهور سوریه به تهران آنقدر حائز اهمیت بود که تمامی رسانه‌های موثر بین‌المللی از همان ابتدای انتشار به صورت ویژه به آن و محتوای رد و بدل شده در دیدارها و حتی تصاویر منتشر‌شده آن پرداختند. اما تحلیل‌ها درباره این سفر با استعفای اشتباه و بدوقت اینستاگرامی محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران خیلی زود تغییر جهت داد و رسانه‌های بین‌المللی تلاش کردند از این اتفاق، برای تحت‌الشعاع قرار دادن این سفر بهره ببرند. این رویکرد نیز باعث شد اهمیت نخستین سفر اسد به تهران پس از هشت سال و نیم و به‌ویژه پس از بحران سوریه، کمتر مورد توجه قرار گیرد. اکنون که دوهفته از این سفر گذشته است و ظریف همچنان وزیر امور خارجه است و جزئیات بیشتری از ماجرای این سفر منتشر شده، می‌توان بار دیگر به بررسی اهمیت این سفر پرداخت.

  پیام از تهران به مقصد جهان

«آقای بشار اسد را نیروی قدس سپاه به تهران آورد.» اهمیت این جمله سردار اسماعیل قاآنی، جانشین فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران را کسانی درک می‌کنند که از نزدیک با تحولات میدانی و سیاسی در پرونده سوریه آگاه باشند. از ابتدای بحران سوریه چندین کشور تلاش کردند به نقش‌آفرینی در دمشق بپردازند. کشورهای حاشیه خلیج‌فارس، ترکیه، اروپا و آمریکا با میلیاردها دلار سرمایه‌گذاری روی گروه‌های تروریستی، یک سوی این میدان چشم‌انتظار سقوط دولت اسد و نابودی محور مقاومت بودند. در سوی دیگر این میدان، تنها یک کشور به‌طور قاطع از سوریه دفاع می‌کرد و آن ایران بود. اکنون اما بسیاری از کشورهایی که در ابتدا در سوریه نقش‌آفرینی می‌کردند، تنها نقش ناظر را ایفا می‌کنند و این ایران است که به همراه ترکیه و روسیه در معادلات میدانی اثرگذاری دارد. در این پرونده ایران با تیزبینی توانست روس‌ها را نیز مجاب به حضور در سوریه کند و از ظرفیت این کشور برای نابودی گروه‌های تروریستی بهره‌برداری کند.

نقش‌آفرینی سپاه قدس در سفر اسد به ایران، این پیام را به مسکو و آنکارا منتقل کرد که هرچند این دو کشور در روند صلح سوریه موثر هستند اما دمشق، هیچ‌کدام از این دو کشور را به اندازه ایران قابل اعتماد نمی‌داند. علاوه‌بر روسیه و ترکیه، سفر اسد برای کشورهای عربی، غربی و به‌ویژه رژیم صهیونیستی نیز پیام روشنی داشت. در ماه‌های گذشته بسیاری از کشورها خواهان خروج نیروهای ایرانی از سوریه شده بودند. اعراب حضور سوریه در نشست آتی اتحادیه عرب را منوط به تغییر نگرش سوریه نسبت به ایران کرده و همه منتظر پاسخ دمشق به این پیش شرط‌ها بودند. اسد در سال‌های گذشته بارها به ارتباط مستحکم ایران و سوریه اشاره کرده بود اما این‌بار برای نشان دادن این ارتباط، شخصا به تهران آمد و به صورت ویژه نیز مورد تفقد رهبر انقلاب قرار گرفت. او نه از دمشق که این بار از تهران به جهان اعلام کرد پیوند تهران و دمشق ناگسستنی است.

  تمرکز ایران و سوریه بر التنف

التنف روستایی در صحرای سوریه (البادیه) در منطقه مثلث مرزی بین سوریه، عراق و اردن قرار دارد. این روستا به دلیل واقع شدن روی محور دمشق- بغداد و نزدیکی به نقطه مرزی مشترک سوریه، عراق و اردن از اهمیت استراتژیک ویژه‌ای در نبرد بین طرف‌های مختلف در سوریه برخوردار است. آمریکایی‌ها چندین پایگاه در محدوه التنف و در مرز عراق و سوریه ایجاد کرده‌اند تا آن‌گونه که منابع آگاه به روزنامه «الاخبار» لبنان گفته‌اند مسیر بین‌المللی بین بغداد و دمشق و بین بغداد و امان را در دست گرفته و «خط امتداد محور مقاومت تهران-بغداد-دمشق-بیروت» را تحت نظر بگیرند. اما ایران مخالف حضور آمریکا در منطقه است و این موضوع را در جریان سفر اسد به تهران، به او اعلام کرده که حضور آمریکا در مرز عراق و سوریه توطئه‌ جدیدی برای آینده سوریه است. هرچند در خبر منتشرشده از دیدار اسد با رهبر معظم انقلاب، اطلاعات بیشتری منتشر نشده است اما به نظر می‌رسد تسلط بر این منطقه، اولویت راهبردی دو کشور باشد و باید در آینده نزدیک شاهد افزایش فشار ارتش سوریه و عراق برای در اختیار گرفتن این منطقه استراتژیک باشیم.

  «کنش» به جای «واکنش»

آمریکا به زعم خود می‌خواهد تمام مرز بین کشور عراق و سوریه را مسدود سازد. این کشور به ترتیب از جنوب به شمال با ایجاد پایگاه در التنف، حمایت از حضور داعش در محدوده التنف تا بوکمال و نیز تقویت کردها در شرق فرات و درنهایت ایجاد منطقه «حائل» در شمال شرقی سوریه، چهار سیستم مجزا را طراحی کرده است تا بتواند سدی یکپارچه در برابر مسیر نفوذ زمینی ایران به سوریه ایجاد کند. در صورت ایجاد سیستم حائل در شمال شرقی سوریه شاید بتوان آن را مستحکم‌ترین و مهم‌ترین سیستم از چهارگانه‌های آمریکا در مناطق شرقی سوریه دانست، زیرا برخلاف دیگر مناطق این ناحیه دارای جمعیت زیاد و منابع کافی است. منطقه حائل البته قرار است دارای دو بخش باشد؛ بخشی ترکی و بخشی غربی. بخش مربوط به ترکیه از سوی آنها «منطقه امن» نام‌گذاری شده است. منطقه امن محدوده‌ای به طول 450 کیلومتر و عمق 32 کیلومتر را در مرز ترکیه و سوریه شامل می‌شود. ترکیه قصد دارد بیش از 50 هزار تروریست مورد حمایت خود را در این منطقه مستقر کند. درست در جنوب منطقه امن قرار است چند صد نظامی آمریکایی به همراه نظامیان اروپایی حمایت مستقیم و پشتیبانی از نظامیان کرد را برعهده داشته باشند که تعدادشان بالغ بر 30 هزار نفر تخمین زده می‌شود. ایران طرح غرب و ترکیه برای استقرار نزدیک 80 هزار نیروی نظامی شامل تروریست‌های مورد حمایت ترکیه و کردهای مورد حمایت آمریکا در شمال شرق سوریه را توطئه‌ای خطرناک می‌داند که نباید در برابر آن کوتاه آمد.

ایران با توجه به تامین 90 درصد از اهدافش در سوریه و تسلط دولت سوریه بر بخش اعظم این کشور حالا می‌خواهد ائتلافش در سوریه را از فاز «واکنش» وارد اقدامات «کنشی» کند. در صورت تشکیل منطقه حائل در ناحیه شرق فرات و تجمع سنگین نیروهای نظامی ائتلاف غربی در آن عملا بخش زیادی از مناطق مهم مرزی و دارای منابع سوریه به اشغال درخواهد آمد و در ضمن دیگر مناطق شرقی و شمالی این کشور نیز دچار بی‌ثباتی ناشی از تشکیل این منطقه حائل خواهند شد. رهبر انقلاب بر همین اساس به بشار اسد درباره این توطئه هشدار دادند تا او مقابل این توطئه بایستد و مانع چنین اقدامی شود.

  دیدار پس از نشست ضدایرانی ورشو

در نشست ضدایرانی بهمن ماه ورشو، آمریکا دو هدف را هم‌زمان دنبال می‌کرد؛ یکی پیوند اعراب و اسرائیل و دیگری هماهنگی بین‌المللی علیه ایران. آمریکا موفق شد مقامات عرب و نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی را در زیر یک سقف کنار یکدیگر بنشاند. بشار اسد پس از این نشست ضدایرانی که انتظار می‌رفت یخ روابط اعراب و اسرائیل را آب کند، به تهران آمد تا مشخص شود سوریه همچنان بخشی از ائتلاف ضدصهیونیستی است. او البته پیش از این سفر، در یک دیدار عمومی انتقادات تندی را علیه رجب طیب اردوغان رئیس‌جمهور ترکیه مطرح کرد و بخش‌هایی از بیانیه سوچی که با هدایت ترکیه تصویب شده بود را زیر سوال برد. حضور اسد در تهران نشان داد دیگر سوریه 2019، سوریه سه سال پیش نیست و این دولت سوریه است که در مسائل داخلی تصمیم‌گیری می‌کند. مساله دیگر که این سفر را مهم جلوه داد، سفر بنیامین نتانیاهو به مسکو برای گفت‌و‌گو درباره خروج ایران از سوریه بود. سفر اسد به تهران هم روس‌ها و هم رژیم صهیونیستی را در این رابطه حیرت‌زده کرد. اسد حتی اجازه نداد نتانیاهو به مسکو برسد و درباره ایران بگوید. او به تهران آمد تا در برابر مذاکرات اسرائیل و روسیه، موضع‌گیری عملی داشته باشد.

  تکمیل محور مقاومت

اعتماد به تهران درباره آینده سوریه، اصلی‌ترین کلیدواژه سفر اسد به تهران بود. این سفر نشان داد توافقات پشت پرده در جریان اجلاس‌های سران روسیه ترکیه آلمان و فرانسه و اجلاس‌های دوجانبه روسای جمهور ترکیه و روسیه بر سر ادلب و صحبت از ایجاد منطقه امن توسط ترکیه در شرق سوریه یا اظهارات ترامپ و برخی اعضای کنگره درباره باقی ماندن نیروهای آمریکایی در سوریه و نیز عزم اروپا برای استقرار نظامیان بیشتر در شرق سوریه، برای دمشق ارزش چندانی ندارد. مسکو بخشی از ائتلاف علیه تروریسم در سوریه است اما نمی‌تواند برای آینده این کشور تعیین‌تکلیف کند. سفر بشار اسد به تهران آن هم بدون اطلاع روس‌ها و در بی‌خبری کامل دیگر طرف‌ها حتی برخی نهادهای دولتی سوریه و ایران نشان داد سطح روابط سران عالی رتبه تهران و دمشق راهبردی است. دمشق در ایامی که زیر بمباران گروه‌های تروریستی تا آستانه سقوط پیش رفت، از محور مقاومت جدا نشد و حالا که از بحران سقوط رهایی یافته و قد علم کرده است، به‌طور حتم مصمم‌تر از قبل در کنار ایران و عراق به ایفای نقش خود خواهد پرداخت. شاید دیگر برای تهران و دمشق، تروریست‌ها مساله نباشند و مساله اصلی رژیم صهیونیستی باشد.

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار

خبرهای روزنامه فرهیختگانمرتبط ها