• تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۷/۱۱/۲۹
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
یادداشت/ افشین حیدری روزنامه نگار

«عند از مطالبه» نمایشی انتقادی به استفاده ابزاری از خون شهدا

«عند از مطالبه»، برشی از شرایط روز جامعه و نگاه انتقادی به وضعیت جامعه امروزی دارد که کارگردان دلیل انتخاب آن را برای اجرا تشابه ذهنی دغدغه‌های نزدیک خود و مرتضی شاه‌کرم نویسنده کار عنوان می‌کند.

«عند از مطالبه» نمایشی انتقادی به استفاده ابزاری از خون شهدا

به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، نمایش «عند از مطالبه»، داستان زندگی جوانی است که تک‌فرزند یک خانواده است. وی در ایام جنگ به جنوب می‌رود، پدر و مادر این جوان در زمانی که فرزندشان به جنگ رفته، فوت می‌کنند و ماحصل ارث پدر و مادر دغدغه‌ای برای اقوام می‌شود که باید تکلیفی برایش مشخص کنند.

مرتضی شاه‌کرم داستان مردمی را روایت می‌کند که به وقت غم و ناراحتی روابط خانوادگی را فراموش می‌کنند و هر کس دنبال مشکلات خود می‌رود اما در زمان تقسیم غنائم و سهم‌الارث در یک رقابت محترمانه تلاش می‌کنند از یکدیگر سبقت بگیرند. این نمایش، روایتگر داستان جماعتی است که منتظر رسیدن خبری هستند. این خبر می‌تواند زندگی آنها را دستخوش تغییرات عمده‌ای کند. دستیابی و چشم به راهی این اتفاق، همگی را برای رسیدن سریع‌تر به مقصودشان در یک رقابت محترمانه قرار داده است.

«عند از مطالبه»، برشی از شرایط روز جامعه و نگاه انتقادی به وضعیت جامعه امروزی دارد که کارگردان دلیل انتخاب آن را برای اجرا تشابه ذهنی دغدغه‌های نزدیک خود و مرتضی شاه‌کرم نویسنده کار عنوان می‌کند؛ نمایشی که به دغدغه‌های نمایشنامه‌نویس از وضعیت بعد از جنگ می‌پردازد و سعی دارد تا با نگاه نقادانه‌ای نشان دهد که ما در ارزش‌های مادی و دنیوی خودمان غرق شدیم و آن‌طور که باید به اصل و اساس رفتارمان پایبند نیستیم. پرهیز از شعارزدگی و ترکیب درست فضاهای کمدی با تراژیک، بستری بجا برای رسیدن به یک روایت از نمایش را پیش روی مخاطب قرار داده است و به‌واقع باید نقطه قوت این نمایش به حساب آورد. کارگردان با نمایش صحنه‌هایی خارج از یک قالب رمانس، خواسته تا غیرمستقیم از ارزش‌ها و اخلاق انسانی حرف بزند و به‌واقع که در این زمینه نیز موفق عمل کرده است. فضای سوررئال این نمایش با بازی شخصیت روح شهید به اوج خود می‌رسد. حضور شخصیت روح در جبهه و به‌عنوان راننده آمبولانس که قرار است 30 جنازه شهید را به عقب برگرداند، نقطه کشش داستان است، به‌طوری‌که با اصابت خمپاره به آمبولانس باعث می‌شود هیچ اثری از او دیده نشود و قصه با حضور اقوام و آشنایان او وارد مرحله تازه‌ای شود.

فضای کار بین سوررئال و رئال ترسیم می‌شود. بخش سوررئال را باید مربوط به فضای ذهنی جوان و اوضاع و احوال او دانست که مخاطب را وارد قصه می‌کند. هویت جوان کاملا مشخص است ولی آدم‌های پیرامون وی می‌تواند هر کسی باشد؛ بنابراین کاراکترهای دیگر قصه را می‌توان به افرادی که هر روز در جامعه می‌بینیم، تعمیم داد.

معلق بودن‌ شخصیت روح و ارتباطی که در عالم واقع و غیرواقع برایش ایجاد می‌شود، به روند داستان کمک کرده است. حتی این موضوع درمورد شخصیت گورکن هم صدق می‌کند. گورکن در داستان نمایش فقط در صحنه قبرستان و روبه‌رو شدن با شهید حضور دارد، بقیه‌اش جزئی از کارگردانی شده است که در تمام سیر داستان، شخصیت او حس می‌شود. حضور شخصیت گورکن را در جای‌جای این نمایش باید وجه ممتاز آن عنوان کرد. شخصیتی که برای مخاطب بسیار راحت پذیرفته شده و جذابیت قصه را برای آنها دوچندان کرده است.

ساختار متن به‌گونه‌ای است که شخصیت‌ها با ایجاد موقعیت، نمایش را پیش می‌برند. داستان با پیدا شدن شهید خانواده بعد از گذشت سال‌ها از پایان جنگ تحمیلی وارد فاز دیگری می‌شود. جسد شهید مفقودالاثری که برای عملی کردن تعهدش به قولی که به 30 نفر از همرزمان شهیدش داده است، پیدا می‌شود تا تنها نشان‌شان را که همان پلاک بود، به خانواده‌هایشان برساند. از نکات قابل‌توجه این اجرا می‌توان به صحنه‌ها و دیالوگ‌های بسیار زیاد آن اشاره کرد که در طول قصه با تعویض‌های مداومی از صحنه‌ها روبه‌رو هستیم. استفاده از فضاهای متعدد و بازی بازیگران در دو تا چهار نقش متفاوت و بازی‌های درخور توجه از نقاط قوت کار به شمار می‌آید.

به‌واقع کارگردان با نمایش منفعت‌طلبی آدم‌های نمایش می‌خواهد نشان دهد که پول‌پرستی و حرص مال دنیا هنوز در بعضی آدم‌ها وجود دارد و حاضرند به هر نحوی خودشان را به شهدا ارتباط دهند و برای رسیدن به هر خواسته‌ای، هر کاری را انجام بدهند.

نمایش «عند از مطالبه» به کارگردانی سامان خلیلیان و نویسندگی مرتضی شاه‌کرم روز جمعه 26 بهمن‌ماه در بخش‌های میهمان و مسابقه ایران دو، سی‌وهفتمین جشنواره بین‌المللی تئاترفجر در تالار قشقایی مجموعه تئاترشهر به روی صحنه رفت.

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار

خبرهای روزنامه فرهیختگانمرتبط ها