• تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۷/۱۱/۱۷
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
پس از ترمیم کابینه سعودی، ولیعهد ناپدید شده و کمتر اظهارنظر می‌کند؛ وزیرخارجه جدید هم سکوت اختیار کرده است؛ بن‌سلمان نگران چیست؟

رد خـــــــون

ملک سلمان و فرزندش تلاش می‌کنند به حامیان غربی‌شان پیام تغییر را منتقل کنند. حتی برخی شنیده‌ها حکایت از آن دارد که دربار سعودی حاضر به کنار گذاشتن اندیشه افراطی وهابیت در ازای تضمین پادشاهی محمد بن‌سلمان شده است.

رد خـــــــون

به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، در کاخ پادشاهی عربستان، ملک سلمان نگران اوضاع غیرقابل پیش‌بینی درباره تثبیت پادشاهی فرزندش محمد بن‌سلمان است؛ در بیرون و دنیای خارج از ریاض هم تقریبا همه نگران هستند اما نگران پادشاهی محمد بن‌سلمان. پالس‌های منفی دریافتی پادشاه از اقدامات و عملکرد فرزندش باعث شد  ملک سلمان در 27 دسامبر 2018 (6 دی 97) فرمان ترمیم کابینه را به نحوی بدهد که از یک‌سو قدرت فرزندش بیش از گذشته شده و از سوی دیگر این پیام به خارج منقل شود که ریاض در تلاش است سیاست‌خارجی منعطف‌تری را در پیش بگیرد. در کنار تغییر اصلی‌ترین مهره سیاست‌خارجی یعنی عادل الجبیر و جایگزینی ابراهیم العساف یک چهره اقتصادی به جای او، محمد بن‌سلمان نیز از عرصه عمومی و رسانه‌ای فاصله گرفته و ناپدید شده است. ولیعهد سعودی برخلاف چند ماه گذشته‌اش، از فضای بین‌الملل فاصله گرفته است؛ دیگر برای همسایگانش و به‌ویژه ایران خط‌ونشان نمی‌کشد و تلاش دارد بیش از یک جنگ‌سالار خون‌آشام، یک چهره اقتصادی از خود به نمایش بگذارد.

محمد بن‌سلمان که ریاست کمیته مبارزه با فساد عربستان را برعهده دارد حتی لازم ندانست گزارش 15 ماه عملکرد این کمیته را که منجر به بازگشت 100 میلیارد دلار به خزانه شد اعلام کند و دستور داد کمیته این خبر را در قالب یک اطلاعیه منتشر کند. اما چرا محمد بن‌سلمان آرام شده و نمی‌خواهد همچون سابق از ماجراجویی‌هایش در منطقه سخن بگوید؟ پاسخ این سوال خیلی پیچیده نیست. رد خون جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار سعودی ساکن آمریکا که در کنسولگری عربستان در استانبول به قتل رسید، سر از کاخ ولیعهد سعودی در ریاض در آورده است. محمد بن‌سلمان که بیش از 20 هزار نفر را در یمن بدون هیچ نگرانی به خاک و خون کشیده، از دوم اکتبر 2018 (10 مهر) رنگ آسایش را به خود ندیده است. او وقتی فهمید چه اشتباه بزرگی را مرتکب شده پیش از شرکت در اجلاس جی20، به چند کشور عربی سفر کرد و اعتراضات مردمی را نسبت به حضورش در آن کشورها دید. در اجلاس 20 اقتصاد بزرگ دنیا در بوئنوس‌آیرس آرژانتین هم با بی‌توجهی کامل سران کشورهای شرکت‌کننده مواجه شد.

اطلاعات ضد و نقیض عربستان درباره این پرونده و اطلاع‌رسانی هوشمندانه ترکیه درباره قتل خاشقجی، هیچ راه فراری برای محمد بن‌سلمان باقی نگذاشته بود. کار تا جایی بالا گرفت که حتی دامنه این جنایت به جنگ یمن هم کشیده شد و 30 نفر از مقامات دولت سابق آمریکا در نامه‌ای خطاب به رئیس‌جمهور آمریکا ضمن پذیرش مسئولیت خود در آغاز نادرست مداخله آمریکا در جنگ یمن از وی خواستند کمک‌ به نیروهای ائتلاف را متوقف کند. البته ترامپ نه‌تنها حاضر به این کار نشد که حتی از بن‌سلمان حمایت نیز کرده و تلاش کرد با ترساندن کنگره و سنا از خطر ایران، مانع از اقدام علیه ولیعهد شود. اما مجلس سنای آمریکا حاضر به پذیرش توجیهات ترامپ نشد و با تصویب قطعنامه‌ای محمد بن‌سلمان، ولیعهد سعودی را به‌عنوان مسئول قتل جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد سعودی در کنسولگری این کشور در استانبول معرفی کرد. همزمان با این مصوبه، نمایندگان سنا قطعنامه دیگری را برای قطع حمایت نظامی و لجستیک دولت آمریکا از ائتلاف نظامی به رهبری عربستان سعودی در یمن صادر کردند. این وضعیت باعث شده هم محمد بن‌سلمان و هم عربستان سعودی به ناچار و برای در امان ماندن از تبعات قتل خاشقجی رفتارهای خود را کمی تغییر دهند.

«عبدالباری عطوان»، نویسنده و تحلیلگر مشهور عرب در سرمقاله روزنامه فرامنطقه‌ای «رأی‌الیوم» در این باره نوشت: «برای بسیاری از ناظران این قابل تأمل بود که شاهزاده بن‌سلمان از صحنه عربستان سعودی طی هفته‌های اخیر پنهان شده است.

دقیقا برخلاف سال‌های نخست به دست گرفتن سکان هدایت کشور پس از ولیعهد شدنش. ظهور رسانه‌ای بن‌سلمان به‌شدت کاهش پیدا کرده است و برخی گزارش‌ها اشاره دارد که وی دیگر به شکل حماسی از قرارداد قرن حمایت نمی‌کند. این در حالی است که قبلا در این عرصه با «جارد کوشنر» داماد «دونالد ترامپ» رئیس‌جمهور آمریکا هماهنگی می‌کرد. همچنین سمبل‌های عادی‌سازی روابط با رژیم اسرائیل در عربستان سعودی مانند شاهزاده «ترکی الفیصل» و دکتر«انور عشقی» شور و شوق‌شان برای عادی‌سازی روابط و ظهور رسانه‌ای گسترده اخیرشان که این کار را با تشویق و تحریک حکومت می‌کردند، کاهش دادند.»

 وزیر خارجه در سکوت مطلق

 در کنار غیبت محمد بن‌سلمان از عرصه‌های عمومی، وزارت امور خارجه این کشور نیز کم‌رمق‌تر از قبل در صحنه حضور دارد. ابراهیم العساف که از ابتدای دی سال جاری جایگزین عادل الجبیر وزیر خارجه عربستان سعودی شده است، تلاش کرده برخلاف وزیر خارجه قبلی کمتر سخن بگوید. او برخلاف الجبیر که کمتر روز یا هفته‌ای می‌شد علیه ایران سخن نگوید، کمتر اظهارنظری درباره مسائل بین‌المللی  و به‌ویژه ایران در 40 روز گذشته داشته است. وزیر خارجه جدید عربستان دو روز پس از انتصابش گفت‌وگویی با خبرگزاری فرانسه آن هم در مسائل داخلی کشورش داشته و از آن روز به بعد کمتر حاضر به سخن گفتن شده است تا این پیام به منتقدان غربی ریاض داده شود که سیاست ‌خارجی پرتنش سعودی در حال تغییر است.

 باتلاق ماجراجویی

سکوت محمد بن‌سلمان و وزیر امور خارجه‌اش نمی‌تواند تغییری اساسی در وضعیت ولیعهد سعودی به وجود آورد. تقریبا تمامی اقدامات بن‌سلمان در کمتر از چهار سال گذشته به نوعی با شکست مواجه شده است. برنامه اقتصادی سند چشم‌انداز 2030 او تاکنون ناموفق بوده است و در همین چند ماه گذشته نه‌تنها عربستان با کنفرانس سرمایه‌گذاری موسوم به «داووس صحرا» نتوانست شرکت‌های مالی غول‌پیکر غربی را جذب کند که سرمایه‌گذاران 90 میلیارد دلار سرمایه‌ خود را از این کشور خارج کرده‌اند. در میان این ناکامی‌ها، افشای تصاویر ماهواره‌ای که نشان می‌دهد عربستان سعودی در عمق یک پایگاه نظامی در حال آزمایش و احتمالا تولید موشک‌های بالستیک است، نگرانی‌ها درباره ماجراجویی‌های ولیعهد سعودی را تشدید کرده است.

در کنار این خبرهایی که از وضعیت حقوق بشر و شکنجه فعالان سیاسی در عربستان منتشر شده، وضعیت را بغرنج‌تر کرده است. عربستان چند ماه پیش در برابر اعتراض کانادا به بازداشت فعالان حقوق مدنی واکنش بسیار تندی نشان داد و سفیر کانادا را اخراج کرد و تا قطع روابط دوجانبه پیش رفت، حالا در برابر گزارش‌هایی که حکایت از شکنجه فعالان زن زندانی در عربستان سعودی می‌دهد، یا سکوت می‌کند یا تنها آن را رد می‌کند.

 فرار از تندروی‌های وهابیت

ملک سلمان و فرزندش تلاش می‌کنند به حامیان غربی‌شان پیام تغییر را منتقل کنند. حتی برخی شنیده‌ها حکایت از آن دارد که دربار سعودی حاضر به کنار گذاشتن اندیشه افراطی وهابیت در ازای تضمین پادشاهی محمد بن‌سلمان شده است. محمد علی الحوثی، رئیس کمیته عالی انقلاب یمن سفر رهبر کاتولیک‌های جهان به امارات و عدم دعوت از مفتی عربستان و امام جماعت مسجدالحرام را احتمالا کودتای ریاض و ابوظبی برای کنار گذاشتن اندیشه وهابیت خوانده است. او در واکنش به سفر پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیک‌های جهان و احمد الطیب شیخ الازهر به ابوظبی در صفحه شخصی خود در توئیتر نوشت: «آیا این نادیده گرفتن امارات و دعوت نکردن از مفتی عربستان و امام جماعت مسجدالحرام برای استقبال از پاپ تاکیدی بر این است که مصر یک کشور اسلامی و منطقه‌ای است و اندیشه و تفکر سعودی منبع تندروی و تروریسم است یا اینکه این مساله نتیجه شورای هماهنگی میان امارات و عربستان برای کودتا علیه ایدئولوژی وهابی موصوف به تروریسم آمریکاست یا فرار از رسوایی‌شان به واسطه تروریسم در آینده؟»

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار

خبرهای روزنامه فرهیختگانمرتبط ها