• تقویم روزنامه فرهیختگان ۱۰:۰۰ - ۱۳۹۷/۱۰/۰۲
  • نظرات روزنامه فرهیختگان۰
  • 0
  • 0
لزوم تجدید نظر در قیمت خرید گندم

نرخ خرید تضمینی گندم نصف قیمت واردات

بررسی آماری «فرهیختگان» نشان می‌دهد با کم‌توجهی دولت به امر خرید تضمینی گندم در دو سال اخیر، تولید گندم بیش از دومیلیون تن نسبت به سال 95 کاهش یافته است.

نرخ خرید تضمینی گندم نصف قیمت واردات
0.00
به گزارش «فرهیختگان آنلاین»، پس از پیروزی انقلاب اسلامی با توجه به نقش ویژه محصولات کشاورزی در امنیت غذایی کشور به‌ویژه در دوره‌های تحریم، تصمیم به طراحی سیاستی جهت حمایت از تولید محصولات کشاورزی گرفته شد. بر همین مبنا قانون «تضمین خرید محصولات اساسی کشاورزی» در سال 1368به تصویب رسید. براساس ماده‌واحده این قانون و تبصره‌های آن، دولت موظف شد همه‌ساله به‌منظور حمایت از تولید محصولات اساسی کشاورزی و ایجاد تعادل در نظام تولید و جلوگیری از ضایعات محصولات کشاورزی و ‌ضرر و زیان کشاورزان، حداقل قیمت خرید تضمینی را اعلام و نسبت به خرید آنها از طریق واحدهای ذی‌ربط اقدام کند. در این قانون تاکید شده است دولت هرساله موظف است قیمت خرید تضمینی محصولات مشمول خرید تضمینی را تا قبل از آغاز هر سال زراعی (‌آخر شهریورماه) در رسانه‌های عمومی اعلام کند. همچنین در سال 84 نیز اصلاحیه‌ای به قانون مذکور شد که دولت را موظف می‌کرد علاوه‌بر اینکه قیمت خرید تضمینی را نباید کمتر از هزینه تولید تعیین کند، همچنین میزان افزایش نرخ خرید تضمینی هیچ‌گاه نباید از نرخ تورم اعلام‌شده از سوی بانک مرکزی در همان سال کمتر باشد. علاوه‌بر این، دولت موظف شد ضرر و زیان ناشی از دیرکرد در ‌پرداخت مطالبات کشاورزان را ‌متناسب با کارمزد سپرده‌های میان‌مدت همان سال به کشاورزان به‌صورت روزشمار پرداخت کند. با وجود این، بررسی‌ها نشان می‌دهد دولت به‌ویژه در چند سال اخیر هیچ‌کدام از تکالیف دو قانون فوق را رعایت نکرده است، به‌طوری که طی چند سال اخیر علاوه‌بر آنکه قیمت خرید تضمینی گندم را مطابق الزامات قانونی ازجمله نرخ تورم سالانه و هزینه‌های تولید تعیین نکرده، در پرداخت مطالبات کشاورزان نیز بسیار ناموفق عمل کرده است.

بررسی آماری «فرهیختگان» نشان می‌دهد با کم‌توجهی دولت به امر خرید تضمینی گندم در دو سال اخیر، تولید گندم بیش از دومیلیون تن نسبت به سال 95 کاهش یافته است. همچنین اگر دولت بخواهد گندم را از خارج وارد کند، باید به‌ازای هر کیلوگرم گندم وارداتی بیش از سه‌هزار تومان هزینه کند که در شرایط تحریمی علاوه‌بر آنکه موجب آسیب به امنیت غذایی کشور می‌شود، با محدودیت ارزی نیز هزینه‌های اضافه روی دوش دولت خواهد گذاشت. همچنین براساس آمارهای آخرین سرشماری رسمی کشور، نزدیک به 21 میلیون ایرانی در روستاهای کشور زندگی می‌کنند که شرایط معیشتی آنها به قیمت‌گذاری عادلانه محصولات کشاورزی وابسته است.

 4 سال دولت قانون خرید تضمینی را دور می‌زند

همان‌طور که گفته شد، براساس قانون تضمین خرید محصولات کشاورزی مصوب سال 68 و اصلاحی سال 1384، دولت قیمت خرید تضمینی محصولات (محصولات مشمول طرح خرید تضمینی) کشاورزی را هرساله باید مطابق هزینه‌های تمام‌شده تولید و تورم سالانه تعیین کند، با این حال بررسی «فرهیختگان» از نسبت افزایش قیمت خرید تضمینی گندم و تورم سالانه نشان می‌دهد دولت روحانی به‌جز سال 93، در هیچ سالی قانون فوق را رعایت نکرده است. بر این اساس، در سال زراعی 93 نرخ تورم سالانه حدود 6/15 درصد بوده است که قیمت خرید تضمینی گندم به‌دلیل جاماندگی در سال‌های قبل با 90 درصد افزایش نسبت به سال 92 از 550 تومان در هر کیلو به 1050 تومان در سال 93 رسید. اما در سال‌های 94، 95 و 96 نرخ افزایش خرید تضمینی گندم به ترتیب 10 درصد، 10 درصد و 2.4 درصد بوده، این در حالی است که تورم در این سه‌سال به ترتیب 11.9 درصد، 9 درصد و 9.6 درصد بوده است. همچنین در سال 97 نیز قیمت خرید تضمینی گندم با اصلاحاتی در تیرماه با حدود 2.1 درصد افزایش از 1300 تومان به 1327 تومان رسید که در همین مدت تورم عمومی حدود 15 درصد بود.

بر این اساس، مشاهده می‌شود دولت در سال‌های اخیر نرخ خرید تضمینی را مطابق تورم سالانه افزایش نداده است و آنچه در حال حاضر نیز اعتراض کشاورزان را در پی داشته، این است که به‌رغم تورم 18 درصدی فعلی که قابل افزایش است، نرخ خرید تضمینی محصولات کشاورزی و عموما قیمت خرید گندم بسیار پایین‌تر از هزینه تولید است، به‌طوری که دولت با اصلاحیه اخیر خود قیمت هر کیلو گندم خرید تضمینی را 1600 تومان برای سال زراعی 98 تعیین کرده است که کشاورزان و کارشناسان کشاورزی و حتی نمایندگان مجلس آن را ناعادلانه و ضدتولید می‌دانند و معتقدند در شرایط فعلی قیمتی کمتر از 2000 تومان عملا به نابودی خودکفایی در تولید محصول استراتژیک گندم منجر خواهد شد.

 در همین زمینه علاوه‌بر اعتراض اصناف کشاورزی، اخیرا رحیم زارع، عضو کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی و رئیس کمیته اقتصاد مقاومتی در نامه‌ای به رئیس مجلس شورای اسلامی در جهت تداوم امنیت غذایی، خواستار افزایش قیمت گندم به 1930 تومان شده است.

در این گزارش آمده است: «منتقدان معتقدند نرخ فعلی ضمن کاهش ‌انگیزه کشاورزان برای کشت گندم، قاچاق این محصول به خارج از کشور را تشدید می‌کند.» این گزارش که تحت‌عنوان «تثبیت خودکفایی در تولید گندم؛ موانع و راهکارها» منتشر شده، به نکات قابل‌تاملی اشاره کرده است که با کم‌توجهی دولت به خرید تضمینی گندم، موجب کاهش تولید نیز شده است.

 کاهش 2 میلیون تنی گندم در سال 97

بررسی آمارهای تولید محصولات کشاورزی نشان می‌دهد در 15 سال اخیر بخش قابل‌توجهی از تغییرات تولید محصولات زراعی وابسته به تغییرات میزان نزولات جوی است. بر این اساس، نقش جهاد کشاورزی و دولت نه در ترویج و توسعه کشاورزی نوین و افزایش بهره‌وری در تولید، بلکه عمدتا در خرید تضمینی محصولات کشاورزی خلاصه شده است که این وظیفه را هم دولت به‌خوبی انجام نمی‌دهد. بر این اساس، داده‌های آماری وزارت جهاد کشاورزی نشان می‌دهد میزان تولید گندم در کشور از 14.5 میلیون تن در سال 83 به 15.8 میلیون تن در سال 86 رسیده که این میزان طی سال‌های 87 تا 93 سالانه بین هشت تا 9 میلیون تن متغییر بوده است. در این دوره‌ها علاوه‌بر کم‌توجهی دولت به تولیدات کشاورزی، میزان نزولات جوی نیز کاهش چشمگیری داشته است؛ اما در چهار سال اخیر که وضعیت نزولات جوی بهتر شده، به همان میزان نیز میزان تولید افزایش یافته و از 10.5 میلیون تن سال 93 به 11.5 میلیون تن در سال 94، به 14.6 میلیون تن در سال 95، 12.4 میلیون تن در سال 96 و 12.5 میلیون تن در سال 97 رسیده است. بر این اساس، گرچه در سال‌های اخیر و در دولت‌های یازدهم و دوازدهم میزان تولید به میزان تولید سال‌های قبل از 90 رسیده است، با این حال طی دو سال اخیر میزان تولید گندم با کاهش دومیلیون تنی از 14.6 میلیون تن در سال 96 به 12.5 میلیون تن در سال 97 رسیده است. درمجموع با توجه به سهم 60 درصدی زمین‌های دیمی و مدنظر قراردادن این موضوع که در سال‌های اخیر میزان نزولات جوی بیش از سال‌های 94، 95 و 96 بوده، می‌توان گفت کاهش تولید محصولات کشاورزی و به‌ویژه کاهش تولید محصول استراتژیک گندم به‌دلیل کم‌توجهی دولت به امر قیمت‌گذاری عادلانه این محصولات بوده است.

 قیمت هر کیلو گندم وارداتی؛ 3000 تومان

براساس آمارهای منتشرشده در وبسایت انجمن جهانی غلات (International Grains Council)، قیمت هر تن گندم طی روزهای ۱۴ الی21 دسامبر 2018 (30 آذرماه 97) میانگین ۲۵۰  دلار است. به‌عبارت دیگر، قیمت هر کیلوگرم گندم در بازارهای جهانی طی هفته‌های اخیر25 سنت است؛ حال اگر همین مقدار را به‌عنوان قیمت مبنا در نظر بگیریم، هر کیلو گندم با دلار بازار (حدود 10 هزار تومان) به 2500 تومان می‌رسد. اما این مقدار فقط قیمت خام و اولیه است و چنانکه دولت بخواهد گندم را از خارج کشور وارد کند، علاوه‌بر قیمت خرید، هزینه حمل‌ونقل، بیمه، سود واردکننده، هزینه ترخیص از گمرک و هزینه انبارداری هم که نسبتا ارقام بالایی دارند، به قیمت اولیه خرید اضافه خواهد شد.

بر همین مبنا و براساس محاسبات «فرهیختگان»، اگر دولت بخواهد بخشی از نیاز کشور را از طریق واردات تامین کند، به قیمت سال 97 هزینه خرید یک کیلوگرم گندم خارجی حدود 2500 تومان، هزینه حمل‌ونقل و بیمه یک کیلوگرم گندم تا یکی از بنادر کشور 320 تومان، سود واردکننده از واردات یک کیلوگرم گندم 22 تومان، هزینه ترخیص یک کیلوگرم گندم 135 تومان و هزینه انبارداری یک کیلوگرم گندم 60 تومان خواهد شد. بر این اساس واردات یک کیلوگرم گندم در سال 97 حدود 3037 تومان برای دولت هزینه دربر خواهد داشت.

 

 

 

 

* نویسنده : مهدی عبداللهی روزنامه نگار

نظرات کاربران
تعداد نظرات کاربران : ۰
capcha

خبرهای روزنامه فرهیختگانآخرین اخبار

خبرهای روزنامه فرهیختگانمرتبط ها